Дин

Тура юл

0

                                                       Тура юл
     Мосолмандың йөрөр юлы — һиҙайәт.
     ” Һиҙайәт” — туп-тура юл, тигәнде аңлата.
     Дин өйрәтә: мосолмандың төп вазифаһы — игелекле була белеү, ти. Тормошта юлдың ниндәйен һайларға кәрәклеге хаҡында Ҡөрьән үҙе аңлатып бирә.
     ”Әйт, — ти ул, — Хәнифтәрҙән Ибраһим дине булған хаҡ юлға Раббым мине үҙе төшөрҙө, — тиң”. ”Әл-Әнғам”,”Мал-тыуар” сүрәһе, 161 — нсе аят.
     Хаҡ юлға төшөү — Аллаһтың үҙенә тәүәккәлләп йәшәй белеү. ” Аллаһ ярҙамына ғына өмөт бағлап йәшәй белгән кеше, тимәк, тура юлды тапҡан кеше була”. ”Әлү Ғимран”, "Ғимран ғаиләһе "сүрәһе, 101 — нсе аят. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Хәтем менән бағышлау

0

                                                Хәтем менән бағышлау
     Хәтем тигән һүҙ, ғибәҙәтең, уҡыуҙың аҙағы, Ҡөръән уҡыу, Ҡөръән уҡып сығыу, йәғни Ҡөръәнде тулыһынса уҡып сығыу, Ҡөръәнде хәтем итеү ул — уны башыннан аҙағына ҡәҙәр уҡып сығыу — тип аңлатмаларҙа әйтелә.
     Хәтем менән бағышлау бер нәмә кеүек, тик бағышлау бер-нисә аят менән, йәки Ҡөръәнде тулыһынса уҡымай – бер-нисә сүрә уҡып аҙағына тамамлауҙа уҡылған доға-аяттар. Был доғалар ғәрәпсә йә башҡортса булырға мөмкин. Ә хәтем — Ҡөръән Кәримде тулыһынса — бер айҙамы, йәки ике айҙамы уҡып сығып, аҙағына шул Ҡөръәндең һуңғы битендәге, йәки икенсе ғәрәпсә доғаны бағышлап уҡып ҡуйыуҙалыр. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Кем ул шәһит

0

                                                       Кем ул шәһит?
     Шәһит — Аллаһы Тәғәлә юлында үлгән мосолман. Хәҙистәрҙә шәһиттәрҙен төрлө типтары килтерелә. Ғөмүмән алғанда, ике төрлө шәһиттәр тураһында һүҙ йөрөтөргә мөмкин.
     Йыназа намаҙына ҡағылышлы махсус ҡағиҙәләр ҡулланып, айырым йолалар менән күмелеүсе шәһиттәр.
     Күмелеүгә ҡарата махсус ҡағиҙәләр булмаған шәһиттәр. Бындай типтағы шәһиттәр ахирәттә (теге донъяла) үрге дәрәжәгә лайыҡ. Ләкин, шәриғәт буйынса, беренсе типтағы шәһиттәргә ҡулланылған ҡанундар икенсе типтағыларға ҡарата ҡулланылмай.
     Кемдәр һуң беренсе типтағы «шәһит»кешеләр. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Мөьминдәр һәм монафиҡтар

0

                                         Мөьминдәр һәм монафиҡтар
     Золом һәм һөйөү, ҡойо төбө һәм күк йөҙө... Былар бер-береһенә ҡапма-ҡаршы төшөнсәләр. Әйтәйек, беҙ ҡойо төбөн золом менән сағыштыра, һөйөү хисен күк йөҙөнә тиңләй алабыҙ. Ҡоҙоҡ төбө — ҡараңғылыҡ, әсирлек, шәхесте ирекһеҙләү символы, күк йөҙө иһә — хөррийәт һәм яҡтылыҡ билдәһе...
     Исламда золом-зөлмәткә урын юҡ. Һеҙ иҙеүҙе, ҡыҫым, баҫымды теләһә ҡайҙа таба алырһығыҙ, ләкин Исламда быларҙың бер бөртөгө лә юҡ. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Ҡәҙер кисе – оло ниғмәт ул

0

                                              Ҡәҙер кисе – оло ниғмәт ул
     Ислам донъяһында айҙар араһында – Рамаҙан айы, көндәр араһында – йома көнө, кистәр араһында – Ҡәҙер кисәһе иң мөбәрәк үә иң мөҡҡәдәс булараҡ ҡабул ителгән. Был көндө Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ғәләйһиссәләмгә Ҡөръән индерелә башлаған. Ҡәҙер кисәһе Рамаҙан айының һуңғы ун көнө араһындалыр, ул билдәле бер төн итеп теүәл билдәләнмәгән. Шуға ла һуңғы был кис-төндәрҙе доға ҡылып, доғалар уҡып, тәүбә итеп уҙҙырырға кәрәк.
     Бер хәҙисендә Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ: «Ҡәҙер кисе Рамаҙандың һуңғы ун көнө араһынан, бигерәк тә таҡ һанлы кистәренән эҙләгеҙ», — тигән. Дөрөҫөрәге Пәйғәмбәребеҙ Ҡәҙер кисен теүәл белергә мөмкии тип иҫәпләгән, әммә был кис йәшерен булып ҡалған. Рамаҙан айының һуңғы ун көнөнөң таҡ һандарында – 21-се, 23-сө, 25-се, 27-се йәки 29-сы кисәһендә Ҡәҙер кисәһе булыуы мөмкин. Ошо көндәр тураһында хәҙистәр бар. (Күберәк 27 кисте әйтәләр. Быйыл (2019 йыл) ул 31 майға тура килә). Аллаһы Тәғәлә ҡайһы бер нәмәләрҙе йәшергән. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Яҙмышты үҙгәртеп буламы?

0

                                                Яҙмышты үҙгәртеп буламы?
     Башҡорт теле һүҙлегенән ҡараһаҡ — яҙмыш шул уҡ тәҡдир. Тәҡдир — халыҡ ышаныуынса, ниндәйҙер илаһи көс тарафынан алдан билдәләнгән яҙмыш, күрәсәк. Ә яҙмыш (йәки хаҡ яҙмыш) дини ҡараш буйынса, Аллаһ тарафынан алдан уҡ билдәләнгән күрәсәк — тәҡдир. Икеһе лә бер үк мәғәнәлә.
     Имандың бер шарты булған тәҡдиргә (яҙмышҡа) ышанмаған кеше мосолман булып һаналмаҫ. Ҡөрьәндә лә, Сөннәттә лә тәҡдиргә ышаныу кәрәклеге тураһында күп әйтелгән. Тәҡдир — Аллаһы Тәғәләнең бөтә барлыҡ нәмә өсөн алдан әҙерләгән яҙмышы, бөтә нәмә фәҡәт Аллаһы Тәғәләнең әмере менән генә була. Бер нәмә лә Аллаһы Тәғәләнең ихтыярынан тыш булмай. Бәндәнең һәр бер эштәре, ҡыланасаҡ яҡшылыҡтары һәм яманлыҡтары Аллаһ Тәғәләгә ҡылмаҫ борон билдәлелер. Бер саң бөртөгө лә ергә, бер япраҡ та, Аллаһтың әмере булмайынса, ағастан өҙөлөп төшмәй. Аллаһы Тәғәлә Ҡөрьәндә әйтә: «Аллаһтың күктәрҙә һәм ерҙә булған нәмәләрҙе белгәнен һин белмәйһеңме ни? Ысынлап, улар барыһы ла Китапҡа (Ләүхүл-Мәхмүздә) яҙылып ҡуйылған. Ысынлап, был Аллаһҡа бик еңел» («Хаж» сүрәһе, 70 аят). тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Ситеккә мәсех

0

                                                           Ситеккә мәсех
     Ситек кейеп йөрөү бигерәктә уңайлы тәһәрәт алғанда аяҡтарҙы һәр саҡ йыумаҫ өсөн, һалҡын ҡыш айҙарында йә иһә эштә. Ситекте лә һайлағанда дерматиндән түгел, ә тиренән эшләнгәнен һайларға тырышығыҙ. Улар ныҡ һәм оҙаҡҡа төтә.Тәһәрәт ала торған кеше әгәр ҙә элек ситектәрен тәһәрәт алып, аяҡтарын йыуып кейгән булһа, икенсе мәртәбә тәһәрәт алғанда аяҡтарын йыуыу тейеш түгелдер. Ул ваҡыт бары ҡулдарыңа һыу алып түгергә лә еүеш ҡул бармаҡтары менән ситектәрҙең башынан балтырына табан тубыҡҡа хәтле һыйпарға кәрәк, быға «ситеккә мәсех ҡылыу» тиҙәр. Бер мәртәбә тәһәрәт алып, аяҡтарын йыуып кейгән кешегә бер көн буйына, әгәр ҙә мосафир булһа, өс көн буйына ситеккә мәсех ҡылыу дөрөҫтөр. Ситеккә мәсех ҡылыу өсөн ситектә ҙур йыртыҡ булмаҫҡа тейеш. Йыртыҡ булһа, ситектәргә мәсех ҡылыу бармай, аяҡтарҙы йыуыу тейештер. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Бәраәт кисе

0

                                                              Бәраәт кисе
     Шәғбән айының 15-һенә ҡараған төнө Бәраәт кисе тип атала. Был кистең намаҙына түбәндәгесә ниәт ителә: «Эй, Раббым! Ниәт иттем был намаҙға күңел тупаҫлығынан һәм донъя баҫыуынан ҡотолоу өсөн, шулай уҡ иләһе ғәфүеңә өлгәшеү һәм бәхетлеләр дәфтәренә яҙылыуым өсөн!»
     Был намаҙҙа ике рәҡәғәт һайын сәләм бирелә, һәр рәҡәғәттә бер тапҡыр «Әл-Фатиха», ун тапҡыр «Әл-Ихлас» сүрәһе уҡыла. Йөҙ рәҡәғәт намаҙ шулай уҡ тәҡдим ителә.
     Намаҙҙан һуң уҡыла торған доғалар:
     14 тапҡыр: тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Иман. Әәмәнтү билләһи

0

                                                                                Иман
     Иман — ул Пәйғәмбәребеҙгә Аллаһ тарафынан еткерелгән, тапшырылған хөкөмдәрҙең, бойороу һәм тыйыуҙарҙың барыһына ысын күңелдән ышаныу. Иман шарты шул ышаныуға нигеҙләнә. Тормошонда һәм үлемендә үҙенә мосолман мөғәмәләһендә булыр өсөн кеше, кәлимәи шәһәҙәтте әйтеп, иманлылығын раҫлап торорға тейеш. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Хәмерле мәжлескә барырғамы?

0

                                                            Хәмерле мәжлескә барырғамы?
     Аллаһы Тәғәлә Ҡөръән Кәрим китабы аша, Рәсүле Мөхәммәд ғәләйһиссәләм аша беҙгә аяттар ебәреп хәрәм булған нәмәләрҙән тыйҙы: Һеҙгә күп нәмәләрҙе хәрәм ҡылдым, тыйҙым. Ул эштәргә яҡын бармағыҙ, һаҡланығыҙ – тыйылығыҙ, донъяла ла һәм Ахирәттә лә һәләк булмаҫ өсөн, — тигән.
     Гонаһларның иң ҙурыһы булып хәмер — араҡы эсеү, спиртлы ағыуҙар эсеп, үҙебеҙҙең бар хайуандар өҫтөнән өҫтөн булыуыбыҙ дәрәжәһен төшөрөп, донья һәм Ахирәт бәхетенән мәхрүм булыуҙыр. Аллаһы тарафынан ихсан ителгән иң ҡәҙерле ниғмәт – аҡылдарҙы юғалтҡан, имандарҙы бөтөргән, әҙәмде дуңғыҙ хәленә еткергән, нәжес, бысраҡ урындарҙа аунатҡан, үҙҙәренең ҡоҫҡолоғо, аҫтындағы бәүеленә буялып, әҙәм көлкөһөнә ҡалдырған, бөтөн айыҡ кешеләр уның ҡиәффәтенән ерәнгән хәлгә төшөргән нәмә — хәмерҙер. Бар аҡыл эйәләре, медицина ғалимдары тарафынан хәмерҙең зарарҙары хаҡында өҙлөкһөҙ радиоларҙан ҡысҡырып һөйләп торалар. Газета-журналдарҙа, телевизор-кинотеатрҙарҙа иҫеректәрҙән килгән аяныс, ҡыҙғаныс хәлдәрҙе уҡып һәм күҙҙәребеҙ менән күреп торабыҙ. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Вверх
.