Дин

Аҙан һәм Ҡамәт

0

                                                      Аҙан һәм Ҡамәт

     Намаҙ өсөн аҙан әйтеү вәжиб дәрәжәһендә сөннәти мүәҡҡада булып һанала. Намаҙ ваҡытының башланыуы аҙан әйтеү менән белдерелә. Тәүлегенә биш ваҡыт намаҙ уҡыла һәм биш тапҡыр, йәғни һәр намаҙ алдынан, аҙан әйтелә.
     Аллааһү әкбәр. Аллааһү әкбәр.
     Аллааһү әкбәр. Аллааһү әкбәр.
     Әшһәдү әлләә иләәһә илләллааһ.
     Әшһәдү әлләә иләәһә илләллааһ.
     Әшһәдү әннә Мүхәммәдәр-расүүлүллааһ.
     Әшһәдү әннә Мүхәммәдәр-расүүлүллааһ. 
     Хәййә ғәләс-саләәһ. Хәййә ғәләс-саләәһ.
     Хәййә ғәләл-фәләәх. Хәййә ғәләл-фәләәх.
     Аллааһү әкбәр. Аллааһү әкбәр.
     Ләә иләәһә илләллааһ. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Фани донъя — төш кенә

0

                                            Фани донъя — төш кенә

      Шәйех Мәүләнә әйтә:
     «Бәләкәй балалар «магазин» яһап уйнай, әммә, ошо «магазин»да юрый ғына сауҙа итеп, улар килем алмай, ваҡыт ҡына уҙғара. Көнө буйы «магазин»ында уйнаған бала кис, асығып, өйөнә ҡайта. Был донъя ла шул балалар уйынына оҡшаш».
     Бер заман Әбү Бәкер Шибли (рәхмәтуллаһи ғәләйһи) юлда тапҡан сәтләүекте бүлә алмай бәхәсләшкән ике баланы күреп ҡала. Шибли сәтләүекте ала ла әйтә: «Саҡ ҡына көтөгөҙ, хәҙер мин һеҙгә уны бүлеп бирәм!»
     Ул сәтләүекте вата һәм уның буш икәнлеген күрә. Шунда ул үҙенә төбәлгән тауышты ишетә:
     «Һин ысын ризыҡ биреүсе булһаң, бүлеп бир уны хәҙер!»
     Шибли уңайһыҙлана ла былай ти: «Был бәхәстәр — буш сәтләүек һәм юҡ нәмә өсөн!» (Аттар, стр. 661)
     Күп бәрелештәргә алып килгән донъя байлыҡтары — асылда буш сәтләүек кенә. Үлем фани донъя тормошонан уятҡас, әҙәм күрер: ҡыҫҡа һәм буш булған ул ғүмер. Юҡ нимәләргә киткән тырышлығы өсөн, ул бик үкенер. Шуныһы йәл: кешеләр, алдаҡҡа бирелеп, бер-береһен ашап алып бара — ҡәберҙәрҙә быларҙың һәммәһе өсөн дә үкенәсәктәр! тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Шәхси шайтан

0

                                                              Шәхси шайтан

                                               Шәхси шайтан һәм күрәҙәселәр
     "Һеҙҙең һәр берегеҙҙә ендәрҙән юлдашығыҙ бар", — тине рәсүлебеҙ саллаллаһу ғәләйһи үә сәләм. «Һинеңдәме, йә Рәсүлуллаһ?» — тип һоранылар. «Эйе, минең дә ен юлдашым бар, ләкин миңә Аллаһы ярҙам итте һәм ул ен Ислам динен ҡабул итте. Нимә ҡушһа ла, фәҡәт хәйерлеһен генә ҡуша», — тип яуап ҡайтарҙы» (Мөслим, 5034-нсе хәҙис).
     Кеше балаһы тыуғас та уға шайтан беркетелә. Һәм ул шайтан ошо әҙәм балаһы үлгәнсә уның юлдашы булып йөрөй, төрлө насар ғәмәлдәргә һәм боҙоҡлоҡтар эшләргә һәр саҡ ҡоторта. Әгәр кеше иман юлын һайлаһа, был шайтан көсһөҙләнә, хатта мөьмин мосолман булып китеүе лә ихтимал. Кеше үлгәндән һуң, хужаһыҙ ҡалған шайтан икенсе кешегә йәки яңы тыуған балаға күсә. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Ендәр

0

                                                                    Ендәр

     Аллаһ Тәғәләнең Ҡөръән Кәрими китабында «Ендәр» тигән сүрә бар. Аллаһ Тәғәлә ошо изге китабы аша беҙҙе иҫкәртә: беҙҙән башҡа ерҙә үә күктә бик күп икенсе донъялар бар. Мосолман кеше был донъяла ендәрҙең һәм шайтандарҙың булыуына ышанырға тейеш. Сөнки ендәр һәм шайтандар тураһында Ҡөръәндә лә, Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләмдең хәҙистәрендә лә күп яҙылған. Сөләймән пәйғәмбәрғәлә ендәр хеҙмәт иткән. Шулай уҡ тормошта ла быға дәлилдәр бик күп. Ен –шайтан ҡағышлы тарихтарҙы ишетеп тә, хатта ҡайһы берҙәребеҙ күреп ҡалғаны бар.
     Ҡөръәндә кешенең тупраҡтан, шайтан-ендәрҙең уттан, фәрештәләрҙең нурҙан яратылыуы хаҡында әйтелә. Ендәрҙең дә динһеҙҙәре һәм динлеләре бар. Бушҡамы ни Аллаһ Тәғәлә: «Мин ендәрҙе һәм кешеләрҙе Миңә сәждә ҡылһындар өсөн яралтым», тип әйтеүе ни тора. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Истинжә (подмывание)

0

                                             Истинжә (подмывание)

     Нимә ул – истинжә? Истинжә – ярау иткәндән һуң нәжес сыҡҡан урынды таҙартыу. Истинка – ярау иткәндән һуң ҡоро нәмә менән һөртөп, унан һуң һыу менән йыуып ҡоротоу. Истибра – ирҙәрҙең, кесе ярау иткәс, төрлө хәрәкәттәр менән енси ағзаһында ҡалған бәүелдән арыныу.
     Ни эшләптер күптәр тәһәрәт менән истинжәне бутайҙар. Был бер нәмә ул тип. Был ғәмәлдәр кәрәк саҡта айырым үтәлә торған эштәр. Иң яңылышҡандары – ҡомған, йә икенсе һауыт менән һыу тотоп бәҙрәфкә барһаң – тәһәрәт ала тиҙәр. Кемдең аҡылы башына килә икән шундай уй – бәҙрәфтә тәһәрәт алыу? Тәһәрәттең хәрәкәттәре: ҡул, бит, башҡа мәсех һәм аяҡ йыуыу бит ул! тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Мәүлид уҡыу тәртибе

0

                                                                     Мәүлид уҡыу тәртибе
                                                                        (ҡыҫҡа вариант)

     Әғүҙү билләһи минәш-шәйтаанир-рәджиим
     Бисмилләәһир-рахмәәнир-рахиим.
     Әл-хәмдү лилләәһи раббил-ғәәләмиин.
     Әр-рахмәәнир-рахиим.
     Мәәлики йәүмид-диин.
     Иййәәкә нәғбүдү үә иййәәкә нәстәғиин.
     Иһдинә-ссыирааталь-мүстәҡиим.
     Сыираата-лләҙиинә әнғәмтә ғәләйһим ғайриль-мағдууби ғәләйһим үә лә-ддааллиин.

     (Рәхимле һәм мәрхәмәтле Алла исеме менән)
     Ғаләмдәр Раббыһы Аллаға — маҡтау,
     рәхимлегә, шәфҡәтлегә,
     хөкөм көнөнөң батшаһына!
     Һиңә генә беҙ ғибәҙәт ҡылабыҙ, Һинән генә ярҙам һорайбыҙ!
     Беҙҙе хаҡ юлдан алып бар,
     изгелек күрһәткән бәндәләрең юлынан.
     Асыуына тейгән, аҙашҡан кешеләр юлына төшөрмә! тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Тәсбих (тиҫбе) бидғәтме?

0

                                                       Тәсбих (тиҫбе) бидғәтме?

     Тәсбих ҡулланыу тураһында фекер төрлө. Был яҙмала шуларға аңлатма, Ғәрәбстан дин ойошмалары һәм уҡыу йорттары ғалимдарынан һуңғы ваҡытта алынған мәғлүмәт-һығымта бирелә.
                                                       Тәсбих ҡулланыу яраймы?
     Тәсбихтең аңлатмаһы: имам Мөхөтдин ән-Нәвәүи «Тәхзиб әл-әсмә үә әл-лөғәт» китабында былай тигән: «Тиҫбе ул — епкә теҙелгән һәм зекерҙә ҡулланыла торған ынйы бөртөктәре. Икенсе атамаһы — мәсбәха, имән бармаҡ атамаһынан килеп сыҡҡан, сөнки намаҙ ваҡытында тәүхидте раҫлау өсөн беҙ уның менән хәрәкәт яһайбыҙ». тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Риба – биргән әйберҙе артырып алыу

0

                                             Риба – биргән әйберҙе артырып алыу

     Мәҫәлән: Бер кешегә бурысҡа бер мең һум биреп тороп, ҡайтарып алғанда бер мең ике йөҙ һум итеп алыу. Ул артыҡ ике йөҙ һум риба була.
     Риба ашау Аллаһы Тәғәлә алдында оло гонаһтарҙан һанала. Аллаһы Тәғәлә риба ашаусыға ахирәттә ут ғазабын вәғәҙә итә.
     Ҡөръәндән дәлил: «Бәҡарә» сүрәсенең 275-281 се аяттары:
     275. الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبَا لَا يَقُومُونَ إِلَّا كَمَا يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطَانُ مِنَ الْمَسِّ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبَا وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا فَمَن جَاءَهُ مَوْعِظَةٌ مِّن رَّبِّهِ فَانتَهَى فَلَهُ مَا سَلَفَ وَأَمْرُهُ إِلَى اللَّهِ وَمَنْ عَادَ فَأُولَئِكَ  أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ
     275. Әлләҙиинә йәькүлүүнә-ррибәә ләә йәкүүмүүнә илләә кәмәә йәҡуумү-лләҙии йәтәхаббәтуһү-шшәйтаанү минәл-мәсси ҙәәликә би’ән-нәһүм ҡаалүү иннәмәл-бәйғү миҫлү-ррибәә үә әхәллә-ллааһүл-бәйғә үә харрамә-ррибәә фәмән джәә'әһү мәүғиҙатүм-мир-раббиһи фәңтәһәә фәләһү мәә сәләфә үә әмруһүү илә-ллааһи үә мән ғәәдә фә'үләә'икә асхәәбү-ннәәри һүм фииһәә хаалидүүн. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Ғәли хәҙрәт тураһында

0

                                                             Ғәли хәҙрәт тураһында

                                               Ғәли хәҙрәт тураһында бер нисә кәлимә
     Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд Мостафаның, саллал-лаһу ғәләйһи үә сәлләм, вафатынан һуң Ислам донъяһы менән идара иткән дүрт ғәҙел хәлифәнең һуңғыһы —- мөьминдәр әмире Ғәли (Аллаһы Тәғәлә уның менән риза була күрһен!) пәйғәмбәребеҙ, ғәләйһис-сәләм, 30 йәшкә еткәндә, рәжәб айының ун өсөндә йома көндө Мәккәлә донъяға килә. Бала ваҡытынан башлап пәйғәмбәребеҙ эргәһендә, уның менән бергә йәшәй, унан тәрбиә ала һәм аҙаҡ — пәйғәмбәребеҙҙең Аллаһ тарафынан ебәрелгән илсе булыуына ирҙәрҙән иң тәүге булараҡ иман килтерә. Һуңынан 30 йыл дауамында, иң тоғро сәхәбәләренән береһе, улы урынына ҡалған ҡәрҙәше, кейәүе, иң яуаплы эштәрҙә ярҙамсы булараҡ Ислам диненә хеҙмәт итә.
     Пәйғәмбәребеҙ Ахирәткә күсеп киткәс тә мосолмандар араһында йомартлығы, ҡыйыулығы, әҙәбе, бер нәмәлә артығын өмөт итмәгән, тыйнаҡлығы менән айырылып торған юлбашсы, дин ғалимы булараҡ хөрмәт ҡаҙанған кеше була.

тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Кеше күңеле игелек

0

                                                       Кеше күңеле игелек

                                          Кеше күңеле игелек биреп яратылған
     Шағир Фидус Ямалетдиновтың «Ҡөрьән Кәрим сүрәләренә шиғри аңлатмалар»ынан бер аят:
           Беҙҙең диндең таҙалығы, ихласлығы
           Бағланышлы түгелме һуң бер Аллаға?
           Тик кем йөрөй башҡаларға өмөт итеп,
           Алланан тыш үҙҙәренә яҡлау көтөп,
           (Шулар) әйтә: «Беҙ (һындарға) табынабыҙ
           Хаҡ Сүбехәнә үә Тәғәлә эргәһенә
           Улар беҙҙе яҡынайтһын өсөн генә.
           Аллаһ (барын онотмаһын ине һәр кем)
           Барыһына сығарыр Ул ғәҙел хөкөм.
           Кемдең йәнен баҫып алған хәйлә, ялған,
           Шуны Аллаһ та йөрөтмәҫ тура юлдан. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Вверх