Дин

Кем ул шәһит

0

                                                       Кем ул шәһит?
     Шәһит — Аллаһы Тәғәлә юлында үлгән мосолман. Хәҙистәрҙә шәһиттәрҙен төрлө типтары килтерелә. Ғөмүмән алғанда, ике төрлө шәһиттәр тураһында һүҙ йөрөтөргә мөмкин.
     Йыназа намаҙына ҡағылышлы махсус ҡағиҙәләр ҡулланып, айырым йолалар менән күмелеүсе шәһиттәр.
     Күмелеүгә ҡарата махсус ҡағиҙәләр булмаған шәһиттәр. Бындай типтағы шәһиттәр ахирәттә (теге донъяла) үрге дәрәжәгә лайыҡ. Ләкин, шәриғәт буйынса, беренсе типтағы шәһиттәргә ҡулланылған ҡанундар икенсе типтағыларға ҡарата ҡулланылмай.
     Кемдәр һуң беренсе типтағы «шәһит»кешеләр. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Мөьминдәр һәм монафиҡтар

0

                                         Мөьминдәр һәм монафиҡтар
     Золом һәм һөйөү, ҡойо төбө һәм күк йөҙө... Былар бер-береһенә ҡапма-ҡаршы төшөнсәләр. Әйтәйек, беҙ ҡойо төбөн золом менән сағыштыра, һөйөү хисен күк йөҙөнә тиңләй алабыҙ. Ҡоҙоҡ төбө — ҡараңғылыҡ, әсирлек, шәхесте ирекһеҙләү символы, күк йөҙө иһә — хөррийәт һәм яҡтылыҡ билдәһе...
     Исламда золом-зөлмәткә урын юҡ. Һеҙ иҙеүҙе, ҡыҫым, баҫымды теләһә ҡайҙа таба алырһығыҙ, ләкин Исламда быларҙың бер бөртөгө лә юҡ. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Ҡәҙер кисе – оло ниғмәт ул

0

                                              Ҡәҙер кисе – оло ниғмәт ул
     Ислам донъяһында айҙар араһында – Рамаҙан айы, көндәр араһында – йома көнө, кистәр араһында – Ҡәҙер кисәһе иң мөбәрәк үә иң мөҡҡәдәс булараҡ ҡабул ителгән. Был көндө Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ғәләйһиссәләмгә Ҡөръән индерелә башлаған. Ҡәҙер кисәһе Рамаҙан айының һуңғы ун көнө араһындалыр, ул билдәле бер төн итеп теүәл билдәләнмәгән. Шуға ла һуңғы был кис-төндәрҙе доға ҡылып, доғалар уҡып, тәүбә итеп уҙҙырырға кәрәк.
     Бер хәҙисендә Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ: «Ҡәҙер кисе Рамаҙандың һуңғы ун көнө араһынан, бигерәк тә таҡ һанлы кистәренән эҙләгеҙ», — тигән. Дөрөҫөрәге Пәйғәмбәребеҙ Ҡәҙер кисен теүәл белергә мөмкии тип иҫәпләгән, әммә был кис йәшерен булып ҡалған. Рамаҙан айының һуңғы ун көнөнөң таҡ һандарында – 21-се, 23-сө, 25-се, 27-се йәки 29-сы кисәһендә Ҡәҙер кисәһе булыуы мөмкин. Ошо көндәр тураһында хәҙистәр бар. (Күберәк 27 кисте әйтәләр. Быйыл (2019 йыл) ул 31 майға тура килә). Аллаһы Тәғәлә ҡайһы бер нәмәләрҙе йәшергән. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Яҙмышты үҙгәртеп буламы?

0

                                                Яҙмышты үҙгәртеп буламы?
     Башҡорт теле һүҙлегенән ҡараһаҡ — яҙмыш шул уҡ тәҡдир. Тәҡдир — халыҡ ышаныуынса, ниндәйҙер илаһи көс тарафынан алдан билдәләнгән яҙмыш, күрәсәк. Ә яҙмыш (йәки хаҡ яҙмыш) дини ҡараш буйынса, Аллаһ тарафынан алдан уҡ билдәләнгән күрәсәк — тәҡдир. Икеһе лә бер үк мәғәнәлә.
     Имандың бер шарты булған тәҡдиргә (яҙмышҡа) ышанмаған кеше мосолман булып һаналмаҫ. Ҡөрьәндә лә, Сөннәттә лә тәҡдиргә ышаныу кәрәклеге тураһында күп әйтелгән. Тәҡдир — Аллаһы Тәғәләнең бөтә барлыҡ нәмә өсөн алдан әҙерләгән яҙмышы, бөтә нәмә фәҡәт Аллаһы Тәғәләнең әмере менән генә була. Бер нәмә лә Аллаһы Тәғәләнең ихтыярынан тыш булмай. Бәндәнең һәр бер эштәре, ҡыланасаҡ яҡшылыҡтары һәм яманлыҡтары Аллаһ Тәғәләгә ҡылмаҫ борон билдәлелер. Бер саң бөртөгө лә ергә, бер япраҡ та, Аллаһтың әмере булмайынса, ағастан өҙөлөп төшмәй. Аллаһы Тәғәлә Ҡөрьәндә әйтә: «Аллаһтың күктәрҙә һәм ерҙә булған нәмәләрҙе белгәнен һин белмәйһеңме ни? Ысынлап, улар барыһы ла Китапҡа (Ләүхүл-Мәхмүздә) яҙылып ҡуйылған. Ысынлап, был Аллаһҡа бик еңел» («Хаж» сүрәһе, 70 аят). тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Ситеккә мәсех

0

                                                           Ситеккә мәсех
     Ситек кейеп йөрөү бигерәктә уңайлы тәһәрәт алғанда аяҡтарҙы һәр саҡ йыумаҫ өсөн, һалҡын ҡыш айҙарында йә иһә эштә. Ситекте лә һайлағанда дерматиндән түгел, ә тиренән эшләнгәнен һайларға тырышығыҙ. Улар ныҡ һәм оҙаҡҡа төтә.Тәһәрәт ала торған кеше әгәр ҙә элек ситектәрен тәһәрәт алып, аяҡтарын йыуып кейгән булһа, икенсе мәртәбә тәһәрәт алғанда аяҡтарын йыуыу тейеш түгелдер. Ул ваҡыт бары ҡулдарыңа һыу алып түгергә лә еүеш ҡул бармаҡтары менән ситектәрҙең башынан балтырына табан тубыҡҡа хәтле һыйпарға кәрәк, быға «ситеккә мәсех ҡылыу» тиҙәр. Бер мәртәбә тәһәрәт алып, аяҡтарын йыуып кейгән кешегә бер көн буйына, әгәр ҙә мосафир булһа, өс көн буйына ситеккә мәсех ҡылыу дөрөҫтөр. Ситеккә мәсех ҡылыу өсөн ситектә ҙур йыртыҡ булмаҫҡа тейеш. Йыртыҡ булһа, ситектәргә мәсех ҡылыу бармай, аяҡтарҙы йыуыу тейештер. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Бәраәт кисе

0

                                                              Бәраәт кисе
     Шәғбән айының 15-һенә ҡараған төнө Бәраәт кисе тип атала. Был кистең намаҙына түбәндәгесә ниәт ителә: «Эй, Раббым! Ниәт иттем был намаҙға күңел тупаҫлығынан һәм донъя баҫыуынан ҡотолоу өсөн, шулай уҡ иләһе ғәфүеңә өлгәшеү һәм бәхетлеләр дәфтәренә яҙылыуым өсөн!»
     Был намаҙҙа ике рәҡәғәт һайын сәләм бирелә, һәр рәҡәғәттә бер тапҡыр «Әл-Фатиха», ун тапҡыр «Әл-Ихлас» сүрәһе уҡыла. Йөҙ рәҡәғәт намаҙ шулай уҡ тәҡдим ителә.
     Намаҙҙан һуң уҡыла торған доғалар:
     14 тапҡыр: тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Иман. Әәмәнтү билләһи

0

                                                                                Иман
     Иман — ул Пәйғәмбәребеҙгә Аллаһ тарафынан еткерелгән, тапшырылған хөкөмдәрҙең, бойороу һәм тыйыуҙарҙың барыһына ысын күңелдән ышаныу. Иман шарты шул ышаныуға нигеҙләнә. Тормошонда һәм үлемендә үҙенә мосолман мөғәмәләһендә булыр өсөн кеше, кәлимәи шәһәҙәтте әйтеп, иманлылығын раҫлап торорға тейеш. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Хәмерле мәжлескә барырғамы?

0

                                                            Хәмерле мәжлескә барырғамы?
     Аллаһы Тәғәлә Ҡөръән Кәрим китабы аша, Рәсүле Мөхәммәд ғәләйһиссәләм аша беҙгә аяттар ебәреп хәрәм булған нәмәләрҙән тыйҙы: Һеҙгә күп нәмәләрҙе хәрәм ҡылдым, тыйҙым. Ул эштәргә яҡын бармағыҙ, һаҡланығыҙ – тыйылығыҙ, донъяла ла һәм Ахирәттә лә һәләк булмаҫ өсөн, — тигән.
     Гонаһларның иң ҙурыһы булып хәмер — араҡы эсеү, спиртлы ағыуҙар эсеп, үҙебеҙҙең бар хайуандар өҫтөнән өҫтөн булыуыбыҙ дәрәжәһен төшөрөп, донья һәм Ахирәт бәхетенән мәхрүм булыуҙыр. Аллаһы тарафынан ихсан ителгән иң ҡәҙерле ниғмәт – аҡылдарҙы юғалтҡан, имандарҙы бөтөргән, әҙәмде дуңғыҙ хәленә еткергән, нәжес, бысраҡ урындарҙа аунатҡан, үҙҙәренең ҡоҫҡолоғо, аҫтындағы бәүеленә буялып, әҙәм көлкөһөнә ҡалдырған, бөтөн айыҡ кешеләр уның ҡиәффәтенән ерәнгән хәлгә төшөргән нәмә — хәмерҙер. Бар аҡыл эйәләре, медицина ғалимдары тарафынан хәмерҙең зарарҙары хаҡында өҙлөкһөҙ радиоларҙан ҡысҡырып һөйләп торалар. Газета-журналдарҙа, телевизор-кинотеатрҙарҙа иҫеректәрҙән килгән аяныс, ҡыҙғаныс хәлдәрҙе уҡып һәм күҙҙәребеҙ менән күреп торабыҙ. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Туй һәм шәриғәт

0

                                                                Туй һәм шәриғәт
 

     Кешеләр шәриғәт тигән һүҙҙе ишетһә, күңелдәрен шом баҫа. Нимә ул шәриғәт? Шәриғәт – дин мәғәнәһендә йөрөүе менән бергә диндең ғибәҙәт һәм мөғәмәләр хаҡындағы хөкөмдәренә лә шәриғәт, тиҙәр. Шуға кемдеңдер беҙ шәриғәт буйынса йәшәргә тейеш түгел, тип әйтеүе – беҙ динһеҙ, Аллаһыҙ йәшәргә тейеш кеүек була. Был һүҙҙән һаҡланығыҙ, әгәр кафыр булмайым тиһәгеҙ.
     Шәриғәт – бойороҡ, күрһәтмә, ҡанундар (закондар), мосолмандарҙың дини ҡанундары ү әхләҡ нормалары йыйынтығы. Шәриғәт дүрт төп сығанаҡҡа (Ҡөръәнгә, сөннәткә, ижмағҡа һәм ҡыясҡа) нигеҙләнеп эшләнгән. (Ижмағ – бергәләп хәл итеү, килешеү, рухани-ғалимдарҙың бер ҡарарға килеүе. Ҡыяс – сағыштырыу, оҡшатыу, Ҡөръәндә һәм сөннәттә ҡаралмаған мәсьәләләр буйынса, уларҙа булған өйрәтеүҙәргә оҡшатып фекер йөрөтөү (феҡыйһылыр). Феҡыйһ – хоҡуҡ, закондар белгесе, юрист, йәғни мосолман хоҡутары белгесе. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

 Ҡөръәндән хөкөм сығарыу

0

Коран -речь Аллаха                                       Ҡөръәндән хөкөм сығарыу
   

     Ҡөръән менән хөкөм сығарыу (Кто может выносить решения из Корана и хадисов?).

     Һуңғы йылдарҙа ҡайһы бер кешеләрҙән, хатта муллаларҙың ауыҙынанда: «Мин Ҡөръән уҡып сыҡтым, мин бөтәһендә беләм, тигән һүҙҙәрен ишетергә тура килә!? ». Әстәғфируллааһи, Аллаһ һаҡлаһын был яңылыш һүҙҙәрҙән. Аңһыҙ, тәҡҡәбер, маҡтансыҡ кешеләрҙең һүҙҙәрелер был. Әле был донъяла Ҡөръән китабын тулыһынса аңлаған кеше юҡ, хатта бөтә ғүмерҙәрен быға арнаған элекке ғалимдарҙыңда. Аллаһ Үҙе генә был хаҡта белә.
     Ҡөръән уҡығыҙ, ятлағыҙ, фекерләгеҙ, тик был фекерегеҙҙе донъяға таратҡанда бик һаҡ булығыҙ. Көфөрлөккә төшөп ҡуймағыҙ. Диндән – шәриғәттән тайпылыу көфөрлөккә илтә. Көфөрлөк ҡафырлыҡҡа юл. Дөрөҫ диндең юлы — шәриғәт ҡушыуҙарын үтәү. Шәриғәт ҡанундары: Ҡөръән һәм Пәйғәмбәр өйрәткән хәҙистәр һәм шуларға таянып йәшәү рәүеше, бөйөк дин әһелдәренең өйрәтеүе. Ҡөръәндә шулай яҙылған тип, үҙ белдегең менән шәриғәткә ҡаршы сыҡһаң – был бөйөк ғалимдарға ҡаршы сығыу булыр. Диндән яҙаһың инде. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Вверх
.