Архив рубрики: Пдф (pdf) китаптар

Суверенитет, демократия, һүҙ азатлығы

                                                  Суверенитет, демократия, һүҙ азатлығы

Cuverenitet

Суверенитет, демократия, һүҙ азатлығы

     «Рәсәй иленә ҡәбәхәттәр идара итә»,— тип белдерҙе, Рәсәй Федерацияһының кеше хоҡуҡтары буйынса вәкәләтлеһе Сергей Ковалев. Үҙ ерендә үҙ халҡына ҡаршы һуғыш асҡан власть даирәләрен башҡаса атап булмайҙыр ҙа. Төньяҡ Кавказдағы Ичкерияның һәм күрше региондарҙың йөҙәрләгән мең халыҡтары — чечендар һәм ингуштар, ҡарәсәй һәм адыгей, осетин һәм балҡарҙар — бары тик донъяға үҙҙәре булып тыуған һәм үҙҙәре теләгәнсә йәшәргә ынтылған өсөн XX быуат эсендә генә бына нисәнсе тапҡыр депортацияға, этноцидҡа, туранан-тура геноцидҡа дусар ителде, йорт-ерҙәре яндырылып, ас-яланғас ҡалдырылды, үлтерелде, иленән һөрөлдө. Бына нисәнсе тапҡыр үҙ халҡына ҡаршы ҡуйылып, төрлө милләттән булған тиҫтәләгән мең Рәсәй хәрбиҙәре һәләк ителде. Ирендәрендә әсә һөтө лә кибеп өлгөрмәгән, мыйыҡтары ла яңы ғына һыҙылып сығып килгән һәм Рәсәй армияһында әле күҙҙәре лә асылмаған бесәй балаларын хәтерләткән һөлөктәй егеттәребеҙҙе утлы нөктәләргә ебәреп, милләттең иң сәләмәт һәм иң көслө яртыһынан «пушка ите» яһанылар.
     Рәсәй армияһының, тимәк, беҙҙең егеттәрҙең — урыҫмы, татармы, сыуашмы, башҡортмо, барыбер беҙҙеке, бит улар — Ичкерияла «бандиттар» менән түгел, ә чечен халҡына ҡаршы һуғышыуы бөгөн бөтә донъяға билдәле. Читать далее

Илкәйем

                                                «Илкәйем», Зәйтүнә Ханова

Зайтуна Ханова

Зәйтүнә Ханова

     Президент Борис Ельцин хәрәкәт итеүсе ғәскәрҙәргә алты ай хеҙмәт иткән йәш һалдаттарҙы ебәрергә Указ биргәйне, теләгеңә ҡарап һуғышта ҡатнашыу хоҡуғын бөтөргәйне. Шунан алып һуғышта ҡатнашыу мәжбүри бурысҡа әйләнде. Ә бының Рәсәй Конституцияһына ҡаршы килеүе бер кемде лә борсоманы. Төп Законда  ҡаралған альтернативалы хеҙмәткә хоҡуҡ тулыһынса инҡар ителде .
     Рәсәйҙә хатта һауала һуғыш еҫтәре аңҡый. Телевидение бер туҡтауһыҙ Владимир Путинды күрһәтә: бына ул һауала пилот урынында, бына һыу аҫты кәмәһендә, (Тотош Рәсәйҙә берҙән-бер кеше, Калуга өлкәһенең Обнинск ҡалаһынан йәш математик, милитаризацияға ҡаршы радикаль ассоциация ағзаһы Дмитрий Неверовский ғына «һуғыш машинаһын» судта еңеп сыҡты — тик бының өсөн уға бер йылға яҡын төрмәлә ултырырға тура килде. «Минең һуғышта ҡатнашмаҫҡа Конституцияла ҡаралған хоҡуғым бар һәм мине ирекһеҙләргә бер кемдең хаҡы юҡ. Әгәр Чечняға барһам, барыбер тыныс халыҡ яғына күсер инем», — тип белдерҙе Дмитрий судта (НТВ, 24 октябрь, «Суд бара» программаһы) йәки Чечняла һалдаттарҙы яңы һуғыштарға рухландыра, бына ул шлем кейеп, парашют аҫып алған һәм СУ-27 истребителендә Чечняға оса, йәки каратэ менән шөғөлләнә... Бары тик Баренц диңгеҙендә хәрби-диңгеҙ уҡыу тәжрибәләре ваҡытында илдең иң яҡшы судноһы — КА-141 «Курск» һыу аҫты атом кәмәһе фажиғәле һәләк булғандан һуң бар донъя тетрәнеп, ярҙам ҡулы һуҙғанда ла ҡотҡарыу эштәрен башларға теләмәгән һәм Сочила ял итеүен дауам иткән президентыбыҙҙың һәм баш командующийыбыҙҙың абруйы һыпырып алғандай юҡҡа сыҡты. Шулай ҙа Путин үҙе булып — президент булып ҡалды, ә бына беҙ, меңәрләгән чечендар ауыл-ҡалалары менән ер йөҙөнән юҡ ителгәндә «ыһ!» та итмәгән кешеләр, үкерешеп илаштыҡ... Йортһоҙ, илһеҙ, ерһеҙ, телһеҙ, динһеҙ ҡалғандарҙы кем йәлләп илар икән?.. Читать далее

Башҡорттарҙың боронғо ғәскәрҙәре

                                            Башҡорттарҙың боронғо ғәскәрҙәре

     Әхәт Сәлихов «Әхмәтзәки Вәлидиҙең Рәсәйҙәге ғилми эшмәкәрлеге» . Китапты тулыһынса аҫта уҡырға мөмкин.

     Әхмәтзәки Вәлиди. Башҡорттарҙың боронғо ғәскәрҙәре хаҡында

     Башҡорттарҙың ысын армия булып хеҙмәт итеүе 1798 йылдан башлана. Ләкин башҡорттар борон-борондан уҡ ғәскәри халыҡ булғанлыҡтан, Рәсәй хөкүмәте ҡулына инеү менән үҙ ихтыярҙары менән ғәскәри хеҙмәткә барған. Башҡорт ғәскәре хаҡында беренсе хәбәр 1608 йылда күренә. 1676 йыл бер мең тирәһе башҡорт Ҡырым һуғышына һәм төрлө ваҡыттарҙа поляктарға ҡаршы барғандар. Был хеҙмәттәрҙең барыһына ла теләгән кешеләр барған, йәғни ихтыярлы эш булған. 1754 йылдың 14 мартынан башлап Рәсәй хөкүмәте башҡорттарҙан кәрәк саҡта ғәскәр алырға әмер сығарған һәм шул ваҡыттан башлап 1797 йылға тиклем линия хеҙмәтенә (йәғни дәүләт сиктәрендәге крепостарҙағы хеҙмәткә) барғандар. 1755 йыл хеҙмәттә 1969 кеше булған. 1754 йылға ҡәҙәр хеҙмәттәре өсөн жалование алмағандар. Тик ҡылған эштәренә ҡарап награда ғына I алғандар, әммә 1854 йылдан 1898 йылға хеҙмәт итеүселәргә жалование, фураж һәм провиант бирелгән. Башҡорттарҙың 1898 йылға тиклемге ғәскәри хеҙмәтен беренсе дәүер тип әйтергә була. Ул саҡта башҡорттар, һәммә ғәскәр тәртибе эштәрендә үҙе теләгән рәүештә булған, Рәсәйҙең регуляр армияһы кеүек ғөмүми ҡанундарға ҡарамаған. Хеҙмәткә теләп йәки хөкүмәт әмере буйынса барыусыларҙың барыһы ла үҙҙәре теләгән кешене баш итеп һайлап, үҙҙәренсә эш иткәндәр. Читать далее

Сайланма хәдисләр

                                                           Сайланма хәдисләр

     Ризаэтдин бине Фәхретдиндең « Сайланма хәдисләр китабынан».

عن أَمِيرِ المُؤمِنِينَ أَبي حَفْصٍ عُمَرَ بنِ الخطَّابِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ: « إِنَّما الأَعْمَالُ بالنِّيَّاتِ وإنَّما لكُلِّ امْرِىءٍ ما نَوَى، فَمَنْ كانَتْ هِجْرَتُهُ إلى اللهِ ورَسُولِهِ فَهِجْرَتُهُ إلى اللهِ ورَسُولِهِ، ومَنْ كانَتْ هِجْرَتُهُ لِدُنْيا يُصِيبُها أو امْرأةٍ يَنْكِحُها فَهِجْرَتُهُ إلى ما هَاجَرَ إليه».

     "Кешеләр кыла торган гамәлләрнең Аллаһы Тәгалә тарафыннан игътибарга алынулары, дәрәҗә һәм мәртәбәләре аларның ниятләренә күрә, һәр кешенең үз гамәле бә-рабәренә булган өлеше нияткә карап була. Аллаһы Тәгалә һәм Рәсүленең ризалыгын ният кылып һиҗрәт кылучыларга Аллаһ һәм Рәсүле өчен һиҗрәт кылу савабы була. Дөньяви максат өчен яки берәр хатынга өйләнү нияте бе-лән һиҗрәт кылучыларның алачак өлешләре дә үзләренең дөньяви максатларына җитү яки шул хатынга өйләнүдән гыйбарәт була".

Читать далее

История башкирских родов Тамъян

Род башкир Тамъян

Тамъян

                                                      История башкирских родов Тамъян
                                                     (Сборник документов и материалов)
     Научное издание посвящено истории башкирского родового объединения Тамъян, представители которого населяют юго-восточную, центральную. западную и юго-западную части исторического Башкортостана. Объектом исследования являются башкиры-тамъянцы, проживающие на территории Абзелиловского, Белорецкого, Куюргазинского, Мелеузовского, Миякинского, Туймазинского, Чекмагушевского, Шаранского районов Республики Башкортостан, Асекеевского района Оренбурской области и Сармановского района Республики Татарстан. В книги отражены основные этапы истории башкир названного родового объединения. Значительную часть работы занимает Приложение, в котором приводятся документы из фондов РГАДА о земельных отношениях, материалы ревизии населения 1859 г., переписей 1917, 1920, и 1927 гг., а также формулярные списки VI, VII, XI и  XII башкирских кантонов Башкирско-мещеряцкого войска, шежере.

Читать далее

Бөйөк Башҡорт иле

                                                                Бөйөк Башҡорт иле
     Башҡорт халҡының боронғо тарихы менән шөғөлләнеүсе ғалимдар үҙҙәренең хеҙмәтендә ҡәбиләләр берлеген һәм айырым ырыуҙарҙы тәрән өйрәнә. Ғалимдар башҡорттарҙы улар йәшәгән Көнъяҡ Урал, Рәсәйҙең башҡа төбәктәре, Евразия өлөштәре бәйләнешендә, аҫаба ерлегендә ҡарай. Совет власы тарафынан башҡорттарҙан тартып алынып, республикаға инмәй ҡалған территориялар күп осраҡта ғалимдар иғтибарынан ситтә ҡала, иғтибар булған осраҡта ла был мәсьәләгә һаҡ ҡараш һиҙелә. “Тарихи Башҡортостан”да йәшәүсе башҡорттарға ҡарата бындай мөнәсәбәт йәшәгәндә уларҙың тарихы яйлап онотолоуға дусар ителә, тарих ысынбарлығы боҙола һәм башҡорт халҡының тарихы, данлы ҡаһарманлығы был ерҙәрҙә хәҙер йәшәгән икенсе бер халыҡтыҡы итеп күрһәтелә башлай. Шуға күрә боронғо башҡорт ерҙәрендә йәшәгән башҡорттарҙы боронғо башҡорттарға бәйләү мөмкинлеге юҡҡа сыҡҡас, ҡайһы бер тарихсылар башҡорт ырыуҙарын Йә ирандарға, Йә венгрҙарға, Йә парфяндарға бәйләй башлай. Етмәһә, башҡорт халҡының рухи һәм матди мираҫын (миҫалға Филиппов кургандарын сарматтарҙың мираҫы итеп күрһәтеүҙе генә алайыҡ) башҡа халыҡтыҡы тип атарға әҙер генә торалар.
     Башҡорт халҡының тарихы тулыһынса өйрәнелеп бөтмәгән, аҡ таптар унда күп. Һуңғы быуаттарҙа Башҡортостандың тарихын өйрәнеү буйынса баҫылып сыҡҡан бик күп һандағы ғилми хеҙмәттәр, мәҡәләләр һәм китаптар башҡорт халҡының тарихын тулы килеш күҙ алдына баҫтыра алмай әле. Беҙҙең тикшеренеүҙәргә ярашлы, Башҡортостандың тарихы төрлө осорҙа бер нисә илдең составында, айырым ханлыҡтар һәм эре ҡәбиләләр берҙәмлегендә Евразия территорияһында “Бөйөк Башҡорт иле” тип ҡарала ала. Читать далее

Ғәли ибн Әбү Талиб, «Нәһж Әл-Бәлаға»

                                 Ғәли ибн Әбү Талиб, «Нәһж Әл-Бәлаға»

     «Һөйләм оҫталығы юлынан», Баҫманы татарсаға тәржемә итеп, нәшергә әҙерләүсе: Мөхәммәт Галләм Мостафа
     Гали бине Әбү Талиб, Сөйләм осталыгы юлыннан / Татарчага М. М. Галләм тәрҗемәсе. — Мәскәү: «Садра» нәшрияты, 2017. –464 бит. ISBN 978-5-906859-28-0
     Мөселман дөньясында, аеруча шигыйлар мохитендә, үзенең әһәмияте буенча Изге Коръәннән генә калыша торган җыентыкның татар теленә беренче тулы тәрҗемәсе.
     «Нәһҗ әл-бәлага» — «Сөйләм осталыгы юлыннан» бүген барлык гарәп гуманитар югары уку йортларында өйрәнелә, чөнки аның теле — югары «садж`» яисә рифмаланган прозаның үрнәкле стиле. Җыентык өч өлештән — хөтбә, хатлар һәм афоризмнардан (канатлы сүзләр) тора. Аларны төрле вакытта һәм хәл-вакыйгаларда, әмма бер үк тарихи җирлектә — пәйгамбәрнең вафатыннан соң ике генә дистә ел үткәндә Ислам хәлифәлеген чолгап алган беренче сәяси фетнә чорында имам Гали сөйләп ишеттергән яисә үз куллары белән язган.  Читать далее

Ҡөръәнгә ышанырға мөмкинме?

                                                  Ҡөръәнгә ышанырға мөмкинме?
     Был совет атеистәренең 1964 йылда яҙған «Ҡөръәнгә ышанырға мөмкинме?» тигән китабын бөгөнгө беҙҙең илдә һәм донъяла барған киҫкен сәйәсәт арҡаһында барған хәлдәрҙән сығып уҡыусыларға тәҡдим итәм. Бөгөнгө көндә лә илдәге ялған сәйәсәт (политика) пропагандаһына ышаныусылар бик күп, шул ышаныуҙары арҡаһында хатта СССР осоронда ла алдашыу, ялған булманы тип, шул заманда йәшәгән бөгөнгө «динле» әҙәмдәр үҙ дөрөҫлөктәрен иҫбат итергә маташа. Бына уҡығыҙ, һығымта эшләгеҙ, шулай уҡ тарих яҙыуҙа ла ялған мәғлүмәт бик күп булды. Бар ерҙә, бар илдәрҙә тиерлек сәйәсәт (политика) ялғанға, алдауға ҡоролған. Был депутаттарҙың төкөрөк сәсеп, буш вәғәҙәләр биреп, һайлауҙарҙа алдашыу арҡаһында үтеп, аҙаҡ кешеләрҙең хоҡуҡтарын ҡыҫҡан закондар ҡабул итеүҙәре, байҙарҙы, үҙҙәрен генә яҡлаған система төҙөүҙәре. Сәйәсмәндәрҙең бар халыҡты алдап илдәге барған хаҡлыҡты йәшереүҙәре әлеге шул пропагандаға ҡоролған. Совет осоронда ла, хәҙерге көндә лә шул ялған мәғлүмәт биргән телевизорға, шулай уҡ интернеттә ҡайһы бер каналдарҙың алдаған каналдарын ҡарап кешеләр илдәге барған сәйәсәт тураһындағы фекерҙәрендә яңылыша, аҙаша. Читать далее

Ваххабитская смута

                                                        Ваххабитская смута
     Сайид Ахмад Бин Зайни Дахлан, Муфтий Священной Мекки (умер в 1886 г.).
     Период правления падишаха Османского халифата Султана Селимхана Третьего был отмечен многочисленными смутами. Особенно большой ущерб нанесло восстание ваххабитов против законного правителя Хиджаза. Они захватили Священную Мекку и Лучезарную Медину, всячески препятствовали паломникам, прибывшим на хадж из Шама и Мисра, в свершении их долга перед Всевышним Аллахом.
     Теперь мы кратко остановимся на описании бедствий, причиненных мусульманам ваххабитами. В исторических книгах об этом повествуется более полно.
     Война между ваххабитами и Мавляной Шариф Галиб бин Муса'идом, эмиром Священной Мекки и наместником Исламского халифа в Хиджазе, случилась в1205 году хиджры (1791 г). Однако вахаббизм как религиозное течение появился гораздо раньше. В начале его влияние распространялось только на отдельные местности, но с течением времени разрушительная сущность ваххабизма стала опасной для всех мусульман Хиджаза. Ваххабиты убивали несогласных с ними мусульман, отнимали их имущество и скот. Не останавливались они и перед издевательствами над женщинами и детьми. Читать далее

Можно ли совершать намаз за ваххабитом?

                                         Можно ли совершать намаз за ваххабитом?
     Уважаемый читатели, перед вами некоторые отрывки из книги «Сокровищница благодатных знаний» Саид Афанди Аль-Чиркави, которого убили салафит-ваххабиты 29 августа 2012 года с помощью террористки-смертницы, которая взорвала духовного лидера традиционного ислама 74-летнего суфийского шейха Саида Чиркейского. Вместе с ним погибли еще шесть человек, в том числе 12-летний мальчик, многие были ранены.
     В своей книге«Сокровищница благодатных знаний» Дагестанский шейх Чиркави раскрывает кто такие салафит-ваххабиты и можно ли за ними читать намаз. У нас в Башкортостане есть салафит-ваххабиты, некоторых даже поставили мухтасибами района и при этом их активно защишает муфтият ДУМ РБ республики. Да, есть они, к примеру ваххабит-мухтасиб ДУМ РБ Абзелиловского района, который  опозорился на своем видео про обучения к намазу, где без всякого тажвида искажая слова, читал «Аттахият» неправильно. Подробно с фактами про это напишу на днях, иншаАллаһ. Читать далее