Фытыр саҙаҡаһы

0

                                                         Фытыр саҙаҡаһы
     Ни өсөн дин әһелдәре уның күләмен билдәләй?
     Һорау: Фытыр саҙаҡаһының мәғәнәһен аңлатып бирмәҫһегеҙме икән? Ни өсөн дин әһелдәре уның күләмен билдәләй? Башҡа ваҡытта ни тиклем бирәһең килһә, шул тиклем бирәбеҙ бит?
     Яуап: Фытыр саҙаҡаһы ғәрәпсә зәкәтүл-фитри тип атала. «Фытыр» (фитыр, фтыр) һүҙе ғәрәп телендәге «фәтара» тамырынан төҙөлгән, ул «ашау» мәғәнәһендә тәржемә ителә (сағыштырыу өсөн: «футур» – иртәнге аш (завтрак), «ифтар» – ауыҙ асыу (ҡояш байығас ашау, ураҙанан сығыу), «фитыр» – мохтажды, фәҡирҙе ашатыу ниәте менән бирелә торған саҙаҡа. Шулай итеп, әлеге саҙаҡаның төп маҡсат-мәғәнәһе – ярлы кешеләргә Ураҙа ғәйетен байрам итергә, матур итеп үткәрергә ярҙам итеү. Шуға күрә ғәйет байрамы алдынан фытыр саҙаҡаһын күп ерҙәрҙә ризыҡлата, йәғни төрлө тәм-томдар менән биреү ғәҙәте бар. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Ҡәҙер кисәһе вәғәҙе

0

                                                       Ҡәҙер кисәһе вәғәҙе
     Әғүүҙү билләәһи минәш-шәйтаанир-ражиим. Бисмилләәһир-рахмәәнир-рахииим. Әлхәмдулилләһи раббил ғәләмин. Үәссаләәтү үәссәләмү ғәлә рәсүлинә Мүхәммәдиү үә ғәләә әәлииһи үә әсхәәби әджмәғиин.
     Барлыҡ маҡтауҙарыбыҙ ғаләмдәрҙең Раббыһы булған Аллаһы Тәғәләгә һәм Рәсүлебеҙҙең Мөхәммәд Мостафа салләллааһу ғәләйһи үәс-сәләмгә ысын күңелебеҙҙән салауат-шәрифтәребеҙ булһын. Һәм дә иң беренсе Әҙәм ғәләйһиссәләмдән алып, бөгөнгө көнгә ҡәҙәр килеп киткән бөтөн мөьмин үә мөьминәләрҙең дә рух-шәрифтәренә тип ҡылған изге доғаларыбыҙ булһын.
     Әссәләмү-ғәләйкүм үә рәхмәтуллаһи үә бәрәкәтүһ!
     Изге Рамаҙан айыбыҙ һәм йомабыҙ мөбәрәк булһын!
     Аллаһы Тәғәлә әйтә: тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Ҡәҙер төнө намаҙы

0

                                                       Ҡәҙер төнө намаҙы

     Ҡәҙер кисе намаҙҙары төрлөсә. Ике рәҡәғәтән алып мең рәҡәғәтҡә тиклем хатта. Аҫта дүрт рәҡәғәт күрһәтелгән.

     Ҡәҙер төнөндә дүрт рәҡәғәт намаҙ уҡыла. Ике рәҡәғәттән һуң сәләм бирелә.

     Беренсе рәҡәғәттә бер тапҡыр — «Әл-Фатиха», өс тапҡыр «Әл-'Ҡадр» сүрәһе укыла.

     Икенсе рәҡәғәттә бер тапҡыр — «Әл-Фатиха», өс тапҡыр «Әл-Ихлас» сүрәһе уҡыла.

     Өсөнсө рәҡәғәттә бер тапҡыр — «Әл-Фатиха», өс тапҡыр «Әл-Ҡадр» сүрәһе уҡыла.

     Дүртенсе рәҡәғәттә бер тапҡыр — «Әл-Фатиха», өс тапҡыр «Әл-Ихлас» сүрәһе уҡыла. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Ҡәҙер кисе – оло ниғмәт ул

0

                                              Ҡәҙер кисе – оло ниғмәт ул
     Ислам донъяһында айҙар араһында – Рамаҙан айы, көндәр араһында – йома көнө, кистәр араһында – Ҡәҙер кисәһе иң мөбәрәк үә иң мөҡҡәдәс булараҡ ҡабул ителгән. Был көндө Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ғәләйһиссәләмгә Ҡөръән индерелә башлаған. Ҡәҙер кисәһе Рамаҙан айының һуңғы ун көнө араһындалыр, ул билдәле бер төн итеп теүәл билдәләнмәгән. Шуға ла һуңғы был кис-төндәрҙе доға ҡылып, доғалар уҡып, тәүбә итеп уҙҙырырға кәрәк.
     Бер хәҙисендә Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ: «Ҡәҙер кисе Рамаҙандың һуңғы ун көнө араһынан, бигерәк тә таҡ һанлы кистәренән эҙләгеҙ», — тигән. Дөрөҫөрәге Пәйғәмбәребеҙ Ҡәҙер кисен теүәл белергә мөмкии тип иҫәпләгән, әммә был кис йәшерен булып ҡалған. Рамаҙан айының һуңғы ун көнөнөң таҡ һандарында – 21-се, 23-сө, 25-се, 27-се йәки 29-сы кисәһендә Ҡәҙер кисәһе булыуы мөмкин. Ошо көндәр тураһында хәҙистәр бар. (Күберәк 27 кисте әйтәләр. Быйыл (2019 йыл) ул 31 майға тура килә). Аллаһы Тәғәлә ҡайһы бер нәмәләрҙе йәшергән. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Яҙмышты үҙгәртеп буламы?

0

                                                Яҙмышты үҙгәртеп буламы?
     Башҡорт теле һүҙлегенән ҡараһаҡ — яҙмыш шул уҡ тәҡдир. Тәҡдир — халыҡ ышаныуынса, ниндәйҙер илаһи көс тарафынан алдан билдәләнгән яҙмыш, күрәсәк. Ә яҙмыш (йәки хаҡ яҙмыш) дини ҡараш буйынса, Аллаһ тарафынан алдан уҡ билдәләнгән күрәсәк — тәҡдир. Икеһе лә бер үк мәғәнәлә.
     Имандың бер шарты булған тәҡдиргә (яҙмышҡа) ышанмаған кеше мосолман булып һаналмаҫ. Ҡөрьәндә лә, Сөннәттә лә тәҡдиргә ышаныу кәрәклеге тураһында күп әйтелгән. Тәҡдир — Аллаһы Тәғәләнең бөтә барлыҡ нәмә өсөн алдан әҙерләгән яҙмышы, бөтә нәмә фәҡәт Аллаһы Тәғәләнең әмере менән генә була. Бер нәмә лә Аллаһы Тәғәләнең ихтыярынан тыш булмай. Бәндәнең һәр бер эштәре, ҡыланасаҡ яҡшылыҡтары һәм яманлыҡтары Аллаһ Тәғәләгә ҡылмаҫ борон билдәлелер. Бер саң бөртөгө лә ергә, бер япраҡ та, Аллаһтың әмере булмайынса, ағастан өҙөлөп төшмәй. Аллаһы Тәғәлә Ҡөрьәндә әйтә: «Аллаһтың күктәрҙә һәм ерҙә булған нәмәләрҙе белгәнен һин белмәйһеңме ни? Ысынлап, улар барыһы ла Китапҡа (Ләүхүл-Мәхмүздә) яҙылып ҡуйылған. Ысынлап, был Аллаһҡа бик еңел» («Хаж» сүрәһе, 70 аят). тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Рамаҙан айының һуңғы көндәре

0

                                                  Рамаҙан айының һуңғы көндәре
     Бөтә ғаләмдәрҙең Раббыһы булған, беҙҙе төрлө ниғмәттәр менән ниғмәтләндергән Аллаһ Сөбхәнәһү үә Тәғәләгә бик икһеҙ-сикһеҙ рәхмәттәребеҙ, маҡтауҙарыбыҙ, шөкөр итеүҙәребеҙ булһа ине. Аллаһы Тәбәрәкә үә Тәғәлә тарафынан ғаләмдәргә рәхмәт, мәрхәмәт булараҡ ебәрелгән һөйөклө Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ғәләйһиссәләм хәҙрәттәренә, уның хөрмәтле әһеленә, сәхәбәләренә барыбыҙҙың сәләмдәре, салауаттары һәм һәр төрлө изге доғалары булһа ине.
     Ислам диненең хаҡлығына ышанып, ислам шәриғәте менән ғәмәл ҡылыусы мөхтәрәм мосолмандар! Әссәләәмү ғәләйкүм үә рахмәтуллаһи үә бәракәәтүһ! Аллаһы Тәғәлә бөтөн айҙарҙың солтаны булған мөбәрәк рамаҙан айында тотҡан ураҙаларыбыҙҙы, уҡыған тарауих намаҙҙарыбыҙҙы, ҡылған изге ғәмәл-ғибәҙәттәребеҙҙе, доғаларыбыҙҙы ҡабулдарҙан ҡылһа ине. Аллаһ Сөбхәнәһү үә Тәғәлә ике йома араһында фани доньянан мәңгелек ахирәткә күскән ғәзиз дин ҡәрҙәштәребеҙҙең гонаһтарын ғәфү итеп, үҙенең рәхмәтенә ирештерһә ине.
     Мөхтәрәм йәмәғәт! Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд Мостафа ғәләйһиссәләм хәҙрәттәре үҙенең мөбәрәк хәҙисендә:
     "Рамаҙан айының беренсе ун көнлөгө – Аллаһы Тәғәләнең рәхмәте көндәре, икенсе ун көнлөгө – гонаһтарҙан пакланыу көндәре һәм һуңғы ун көнлөгө – йәһәннәм утынан ҡотолоу көндәре", – тигән (Ибне Хузәймә, Сәхих). тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Ураҙаның ҡабул булыу билдәләре

0

                                               Ураҙаның ҡабул булыу билдәләре
     Кешеләрҙең күбеһе Рамаҙан еткәс ураҙа тота, Ҡөръән уҡый, ғибәҙәттә була, ләкин был ай бөткәндән һуң яңынан элекке гонаһлы тормошона әйләнеп ҡайта. Был ураҙа аша Аллаһ Тәғәлә теләгән маҡсатҡа ирешмәүҙе һәм унан файҙа алмауҙы күрһәтә.
     Аллаһ Тәғәлә фарыз ҡылған һәр ғибәҙәт билдәле бер маҡсатҡа эйә. Ислам динендә әҙәм балаларына бер әмер ҙә һәм бер тыйыуҙа маҡсатһыҙ һәм хикмәтһеҙ билдәләнмәне. Шунан сығып ураҙа тотоуҙың да билдәле бер маҡсаты бар – ул тәҡүәлек сифатына өлгәшеү. Аллаһ Тәғәлә әйтә:
                                    يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
     Йәә әййүһә-лләҙиинә әәмәнүү күтибә ғәләйкүмү-ссыийәәмү кәмәә күтибә ғәлә-лләҙиинә миң ҡабликүм ләғәлләкүм тәттәҡуун.
     «Әй иман килтергән бәндәләр! Һеҙгә хәтле булғандарға ураҙа тотоу фарыз булған кеүек һеҙгә лә ураҙа тотоу фарыз булды. Бәлки һеҙ тәҡүәле булырһығыҙ» (Баҡара – 183).
     Тәҡүәлек ул Аллаһтың ғазабы менән үҙендең араңа һаҡлаусы бер кәртә ҡуйыуҙы аңлата. Быға, иң беренсе сиратта, фарыз ғәмәлдәрҙе үтәү һәм гонаһтарҙан тыйылыу инә. Әгәр ҙә кеше Рамаҙандан йөрәген һәм ағзаларын тултырыусы тәҡүәлек менән сыҡмаһа, был уның тотҡан ураҙаһынан файҙа алмауын күрһәтә.
     Элекке мосолмандар Аллаһҡа, Рамаҙан айына ирештереүҙе һорап, алты ай буйы доға ҡылалар ине. Әгәр ҙә Рамаҙан айы уҙһа, улар тотҡан ураҙаны ҡабул итеүҙе һорап, шулай уҡ алты ай буйына доға ҡыла торған булдылар. Бының мәғәнәһе, улар йыл буйы Рамаҙан айын онотманы (Ибн Рәжәб әл-Хәнбәли, «Ләтаифуль-мәғәриф»). тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Рамаҙан айы Ҡөръән айы

0

                                                        Рамаҙан айы Ҡөръән айы
     Бөтә маҡтауҙарыбыҙ, хәмде-ҫәнәләребеҙ Раббыбыҙ Үҙеңә генә булһын. Бөтә нәмәне Үҙеңдән генә һорайбыҙ һәм Үҙеңдән генә гонаһтарыбыҙҙан ғәфү һорайбыҙ. Йә Раббым һорағандарыбыҙҙы, доғаларыбыҙҙы риза булып ҡабул итһәң ине. Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд салаллаһу ғәләйһи үәссәләмгә, Уның изге нәҫеленә, сәхәбәләренә һәм бөтә уның артынан эйәргән өммәтенә салауат шәрифтәребеҙҙе һәм сәләмдәребеҙҙе еткерһәң ине. Беҙҙе барыбыҙҙы ла мөьмин мосолмандар ҡылһаң ине, ошо юлдан беребеҙҙе лә аҙаштырмаһаң ине. Шәһәҙәт итәм: Әшһәдү әллә иләһә илләллаһ үә әшһәдү әннә Мүхәммәдән ғәбдүһү үә расүлүһ — 3 тапҡыр
     Аллаһ Тәғәләнән башҡа бер ниндәй ҙә илаһ юҡ тип һәм Мөхәммәд салаллааһу ғәләйһи үәссәләм Аллаһ Тәғәләнең ҡолы һәм илсеһе".
     Пәйғәмбәребеҙ ﷺ ҙең сөннәтенә эйәреп, Аллаһ Тәғәләнең ризалығын өмөт итеп, Уға ғибәҙәт итеү өсөн, Әхирәт көнөндә мөбәрәк Пәйғәмбәребеҙ ﷺ ҙең шәфәғәтен өмөт итеп оло байрамыбыҙ, йома намаҙына килгән мөхтәрәм ғәзиз ҡәрҙәштәрем —
     Әссәләмү-ғәләйкүм үә рәхмәтуллаһи үә бәрәкәтүһ! тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Ситеккә мәсех

0

                                                           Ситеккә мәсех
     Ситек кейеп йөрөү бигерәктә уңайлы тәһәрәт алғанда аяҡтарҙы һәр саҡ йыумаҫ өсөн, һалҡын ҡыш айҙарында йә иһә эштә. Ситекте лә һайлағанда дерматиндән түгел, ә тиренән эшләнгәнен һайларға тырышығыҙ. Улар ныҡ һәм оҙаҡҡа төтә.Тәһәрәт ала торған кеше әгәр ҙә элек ситектәрен тәһәрәт алып, аяҡтарын йыуып кейгән булһа, икенсе мәртәбә тәһәрәт алғанда аяҡтарын йыуыу тейеш түгелдер. Ул ваҡыт бары ҡулдарыңа һыу алып түгергә лә еүеш ҡул бармаҡтары менән ситектәрҙең башынан балтырына табан тубыҡҡа хәтле һыйпарға кәрәк, быға «ситеккә мәсех ҡылыу» тиҙәр. Бер мәртәбә тәһәрәт алып, аяҡтарын йыуып кейгән кешегә бер көн буйына, әгәр ҙә мосафир булһа, өс көн буйына ситеккә мәсех ҡылыу дөрөҫтөр. Ситеккә мәсех ҡылыу өсөн ситектә ҙур йыртыҡ булмаҫҡа тейеш. Йыртыҡ булһа, ситектәргә мәсех ҡылыу бармай, аяҡтарҙы йыуыу тейештер. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Ябай ойоҡбашҡа мәсех ҡылырға яраймы?

0

                                               Ябай ойоҡбашҡа мәсех ҡылырға яраймы?
     Тәһәрәт алып тороусы кешегә иғтибар итһәң тәһәрәтенең аҙағына аяғының кейеменә мәсех ҡылып ҡуя. (Мәсех – бармаҡтарҙы еүешләп, аяҡ кейемең сылатыу). Тик бында ниндәй аяҡ әйберенә мәсех ҡылырға һуң? Өфө мәсеттәрендә йәш егеттәрҙең ябай йоҡа ғына синтетик носкиләренә лә мәсех ҡылғанын күрәһең, ә эргәләрендә шаптырҙап һыу ағып тора. Оло йәштәге кешеләрҙең дә йөн ойоҡтарына ла мәсех ҡылғанын күрәһең. Былар дөрөҫмө? Быға яуапты Камил хәҙрәт Сәмиғуллин, Татарстан Республикаһы мөфтөйө бирә.
     Һорау: Тәһәрәт алғанда ябай ойоҡбашҡа (ойоҡҡа, носкигә) мәсех ҡылырға буламы? Бындай тәһәрәт алыу дөрөҫ һаналамы? Абруйлы мосолман ғалимдары һәм дүрт мәҙһәб имамдары быға нисек ҡарай?
     Яуап:
     Абруйлы фикһ ғалимдәре һәм мөждәһидтәр йоҡа, һыу үткәрә торған, аяҡта өҫтәмә нығытмалары булмаған һәм аяҡ кейемһеҙ етәрлек ара үтергә мөмкин булмаған ойоҡбаштарҙы (носки) мәсех ҡылырға рөхсәт итмәй. Хәҙерге мамыҡтан, йөндән, нейлондан эшләнгән ойоҡбаштар күндән яһалған ойоҡҡа (ситек) хас булған сифаттарға эйә түгел, шуға күрә уларға мәсех ҡылырға ярамай. Бындай ысул менән тәһәрәт алыу алыусының тәһәрәте лә дөрөҫ булмай. Был ҡарар Изге Ҡөръән аяттары, Пәйғәмбәребеҙ ﷺ сөннәте һәм 4 мәҙһәб имамдары тарафынан раҫлана. Шулай уҡ был кешенең намаҙы ҙа дөрөҫ булмай. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Вверх
.