Нәҙер һәм ант итеү

0

                                                                Нәҙер һәм ант итеү

                                                         Нәҙер әйтеү һәм ниәт ҡылыу
     Нәҙер әйтеү һәм ниәт ҡылыуҙың айырмалыҡтарын аңлатһағыҙ ине.
     Нәҙер ул тел менән әйтелә. Әгәр тел менән әйтелмәһә, ул күңелдәге уй-ниәт кенә була. Нәҙер тел менән әйтелергә тейеш, ҡысҡырып әйтелергә лә, бышылдап әйтелергә лә мөмкин. Нәҙер менән ант улар бер-береһенә үҙ-ара оҡшаш. Ант та тел менән әйтелә. Әммә нәҙер әйткәндә «нәҙер иттем» тигән һүҙ әйтелә, нәҙер һүҙе ҡулланыла. Күңелдән генә уйлау ул нәҙер булмай. Күңелдәге уйҙы, ниәтте эшләргә була, эшләмәҫкә була, йәғни үҙ ихтыярыңда. Ә нәҙер әйтһә, уны үтәү вәжип. Эшләмәһә, гонаһлы була. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Нәҙер әйтеп

0

                                                                  Нәҙер әйтеп

               Жәлил хәҙрәт Фазлыев: «Нәҙер әйтеп, күп кеше үҙенә ауырлыҡ ҡына тыуҙыра»
    «Бынан бер нисә йыл элек бик алыҫта йәшәүсе бала саҡ дуҫым янына барырға тура килде. Ҡыш көнө ине, өс тәүлек буйы буран булды. Самолетҡа алған билеттарыбыҙҙы кире тапшырырға тура килде. Поезда ла кире ҡайтыу ҙа бик ауыр булды. Юл ғазаптарынан инде, иҫән-һау ҡайтып етһәм, был ҡалаға аяғымды ла атламаҫ инем тип, нәҙер ҙә әйтеп... тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Һуңғы һүҙ урынына

0

                                                              Һуңғы һүҙ урынына

     ”Һәр халыҡтың үҙ ваҡыты бар. Әжәле яҡынлашһа, ул уны бер сәғәткә кисектереп тә, ашыҡтырып та тора алмаҫ, уның килеүен тиҙләтергә лә хәленән килмәҫ ”. ”Әл-Әғраф”,"Кәртәләр” сүрәһе, 34 — се аят.
     Кешелек тарихында әллә күпме йәмғиәттәр, халыҡтар, хөкүмәттәр булып тора һәм булып торған да, әммә әжәле, ваҡыты етеү менән уларҙың һәр береһе үҙҙәре үк тыуҙырған үҫеш дәрәжәһенең, мәҙәниәттең, иҡтисадтың һәм ижтимағи ғөрөф-ғәҙәттәрҙең хәрәбәләренә күмелеп, юғалып ҡалған.
     Дин өйрәтә: Аллаһ ихтыярынан башҡа бер нәмә барлыҡҡа килмәй, бер нәмә юҡҡа ла сыҡмай.
     - Һеҙҙең ихтыярығыҙҙа булған көс һәм ҡеүәт ваҡытлы ғына. Була ла, бөтә лә. Мөмкинлегегеҙ бар ваҡытта уларҙы игелек өсөн файҙаланып ҡалығыҙ.
     - Донъялыҡтағы данға алданып, тәкәбберлеккә бирелмәгеҙ.
     - Иманһыҙлыҡ өсөн биреләсәк язаларҙың кисектерелеп тороуы Аллаһтын мәрхәмәт-шәфҡәте тип уйлама. Ул — билдәләп ҡуйылған, ул — киләсәк.
     - Юғары күтәрелеүҙәр ҙә, тәкәбберлеккә бирелеп түбән төшөүҙәр ҙә — бөтәһе лә һынау.
    — Шуға ла золом өҫкә сыҡҡанда ла иманлы бәндә өмөтһөҙлөккә бирелмәһен. Золомдоң да ваҡыты самалы, — ти. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Бәндәне йәннәткә индереүсе

0

                                                                  Бәндәне йәннәткә индереүсе

                                Бәндәне йәннәткә индереүсе лә, йәһәннәмгә төшөрөүсе лә — уның теле
     Әлхәмдүлилләһ, йома көндәрҙә мәсеттәргә барып, вәғәздәр тыңлайбыҙ. Өгөт-нәсихәт тыңлау күңелде йомшарта һәм беҙҙе ҡылған ғәмәлдәребеҙгә һығымта яһарға этәрә. Аллаһы Тәғәлә һөйләүселәренә лә, тыңлаусыларына ла тағы ла ғилем бирһен, булған ғилемдәре менән ғәмәл ҡылырға ла ҡеүәт-дәрт насип әйләһен.
     Был вәғәздә ҡәҙерле бер сәхәбәнең һүҙенә туҡталырға булдыҡ. «Биш төрлө нәмә бар, — тип әйткән ул. — Улар иң яҡшы сабыусы аттарҙан да артығыраҡ». Ул ваҡытта әйберҙең ҡиммәтлеген ат хаҡы иҫәбе менән үлсәнгән, ә хәҙер беҙ уны затлы сит ил машинаһы менән сағыштыра алабыҙ. Тимәк, кемдә шул биш нәмә булһа, ул кеше бик ҙур байлыҡҡа хужа тигән һүҙ. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Әхирәткә әҙерләнеү

0

                                                                Әхирәткә әҙерләнеү

                                            Донъя тормошоның маҡсаты — Әхирәткә әҙерләнеү
    Пәйғәмбәребеҙ ﷺ әйтте: «Мин Аллаһы Тәғәләне һеҙҙән күберәк белеүсемен. Шулай уҡ Аллаһы Тәғәләнән күберәк ҡурҡыусымын да». Әлбиттә, пәйғәмбәребеҙ ғәләйһиссәләмдән башҡа Аллаһы Тәғәлә тураһында күберәк белеүсе лә, һәм инде Аллаһы Тәғәләнән күберәк ҡурҡыусы ла донъяла ла булманы.
    Һәм шулай уҡ беҙ — мосолмандар өсөн дә хисап көнөндә Аллаһы Тәғәләнән ҡурҡыуҙан да яҡшыраҡ юлдаш һәм оҙатыусы булмаҫ. Ул көндө беҙҙең йыйған байлыҡтарыбыҙ ҙа, дәрәжәләребеҙ ҙә, яҡындарыбыҙ ҙа яҡлаусы була алмаҫ. Был көн бик ҡаты булыр. Кешеләр шул көндөң ҡатылығынан әҫәрләнеп, ҡайһы берҙәре ни булғанын да аңламайынса һәм инде аңлағандары ла ошо көндөң ҡатылығынан, эҫелегенән, дәһшәтенән ҡурҡып, уттай ҡыҙған ҡояш аҫтында баҫып торғанда үҙҙәренең тирҙәре муйындарына, ауыҙҙарына тиклем күтәрелеп уларҙы тонсоҡтора башлағанда, Аллаһы Тәғәлә ете төркөмде Үҙенең ғәреш күләгәһе аҫтына алыр. Һәм инде ошо 7 төркөм араһында үҙен гонаһ ҡылырға ҡыҙыҡтырып, үҙен гонаһ ҡылырға саҡырған ваҡытта: «Юҡ, Мин Аллаһтан ҡурҡам», — тейеүсе кеше лә булырға мөмкин. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Өс йөҙ ҙә өс хәҙис

0

                                                                    Өс йөҙ ҙә өс хәҙис

     Беҙ Ҡөрьән Кәримде, изге хәҙистәрҙе белмәй үҫтек. Ҡөрьәндең иң изге китап икәнен, әлбиттә, бәләкәстән күңелебеҙгә һалғайнылар. Хәҙис һүҙен иһә яҙа йоҙа ғына ишеткеләһәм дә, тулы мәғәнәһен ныҡлап аңламай инем. Дини китаптар, ниндәй бөйөк рух донъяһы беҙҙең өсөн бикле булып, тыйылған булып ҡалды.
     Күпме йылдар буйы тормошобоҙҙан көсләп айырылған Ҡөрьән, ниһайәт, күңелдәребеҙгә әйләнеп ҡайта башланы. Был изге китаптың башҡортса тәфсире баҫылып сығыу башҡорт милләтенең тормошонда ғына түгел, бөтөн мосолман донъяһында тарихи ваҡиға ул. Йорттарыбыҙға дини китаптарҙың әйләнеп ҡайтыуы, мәсеттәрҙең төҙөлөүе, мәҙрәсәләрҙең асылыуы йәшәүебеҙгә яңы мәғәнә өҫтәй, тормошобоҙҙо нурлыраҡ итә.
     Хәҙистәр менән таныша башлай алыуым яҙмышымдағы иң ҡыуаныслы ваҡиғаларҙан ул. Әгәр ошо бәхеткә насип итмәһә, был яҡты донъяларҙа ниндәй хазинанан мәхрүм хәлдә йәшәгән булыр инем. Аллаға шөкөр, ғүмер юлым был аҡыллы фекерҙәр, изге кәңәштәр, иң кешелекле теләктәр донъяһын урап үтмәне. Яңы быуат, яңы мең йыллыҡ минең өсөн бөйөк хәҙистәр менән башланды. Уларҙы мин тәү тапҡыр уҡып түгел, ишетеп белдем. Беренсе тыңлағанда ук был хикмәтле һүҙҙәр күңелемде арбаны, зиһенемә уйылып ҡалды. Уларҙы эҙләп табырға, күберәк уҡырға тырыштым. Хәҙистәрҙе шиғри юлдарға һалыу теләге нығына барҙы. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Шөкөр итә белһәң

0

                                                                     Шөкөр итә белһәң

     «Һеҙгә, ысынлыҡта, Аллаһ Тәғәләнән нур (Мөхәммәд ﷺ) һәм яҡтылыҡ килде. Кәфер һәм джәһиләт ҡараңғылығынан алып, асыҡ булыусы Китап, йәғни Ҡөръән килде», — тип хәбәр биреүсе Бөйөк Хужабыҙ — Тәрбиәсебеҙ Аллаһ Тәғәләгә бөтмәҫ маҡтауҙарыбыҙ ирешеп торһа ине. «Һеҙҙең иң яҡшыларығыҙ Ҡөръәнде өйрәнеп башҡаларға өйрәтеүсе», — тигән иң изге пәйғәмбәрҙәрҙән булған, ахыр заман пәйғәмбәре Мөхәммәд салаллаһу ғәләйһиссәләмгә Аллаһының сәләме һәм хәйер доғалары ирешеп торһа ине. Шунан һуң: тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Балаларығыҙҙы тамуҡ утына ташламағыҙ!

0

                                             Балаларығыҙҙы тамуҡ утына ташламағыҙ!

     Ата-әсәләр: балаларыбыҙ киләсәк тормоштарында, урыҫтар алдында меҫкен булмаһындар тип, уларҙы тыуыр-тыумаҫ борон урыҫ теленә өйрәтә башлайҙар һәм үҙ башҡорт теленән хатта бер-ике һүҙҙә өйрәтмәйҙәр. Имеш, урыҫ телен яҡшы белһәләр, йәшәүҙәре еңел булыр, тип. Тик шуныһын оноталар: Аллаһ уларҙы яратҡан икән башҡорт итеп, мосолман итеп, ни эшләп уларҙы икенсе дин кешеләренә тиңләргә?
    Мосолман үҙ диненән икенсе дингә күсһә урыны мәңге тамуҡта. Хатта шуларға оҡшарға тырышыуҙа шул йәһәннәмгә алып бара. Ә башҡорт булып тыуған бала урыҫ телен өйрәнеп, үҙ телен онотоуы арҡаһында, урыҫҫа фекерләргә лә, шулай уҡ башҡортса ла уйларға һәләте насар була. Бындай балаларҙы кем тип атарға һеҙ үҙегеҙ яҡшы беләһегеҙ. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Заман һәм беҙ

0

                                                                       Заман һәм беҙ

    «Иманы көслө кеше — Аллаһ ҡаршыһында яҡшы кеше, — тип нәсихәт биреп тора дин. — Эштәрҙең файҙалыһын, ғәмәлдәрҙең изгеләрен эшләргә тырыш. Аллаһтан ярҙам һорап ҡына тор. Үҙең ебеп барма. Бәлә килгән саҡтарҙа ла: «Әгәр ҙә былай эшләгән булһам, әгәр ҙә тегеләй эшләгән булһам былай булмаҫ ине» тимә... «Әгәр ҙә» тигән һүҙ шайтан ҡотҡоһона юл аса».
    Үҙенең һәр эше, һәр ғәмәле өсөн бәндә Аллаһ алдында яуаплы. Ғәҙел һәм мәрхәмәтле зат булараҡ, Аллаһ Ул бөтә кешеләргә — мосолманмы ул, иманға килеп өлгөрмәгән кешеме — бөтәһенә ҡарата игелек ле булырға, уларҙың именлегенә ҡаршы ҡул күтәреп йөрөмәҫкә, зәғифтәрҙе ҡыйырһытыуға юл ҡуймаҫҡа, донъяла боҙоҡлоҡ таратып йөрөүҙән тыйыла һәм тыя белергә бойора.
    Дини йолалар Исламда тәрбиә дәрестәренең иң отошло юлы. Яҡындарынан кемделер юғалтыу сәбәпле күңеле нескәреп ҡалғанда ҡәрҙәштәрҙең һәм дуҫ-иштәрҙең ярҙамын тойоп тороу, тапҡыр тел менән һөйләнгән хикмәтле вәғәз һәм нәсихәттәр тыңлау бәндәне ғүмер тураһында уйланып алырға мәжбүр итә. Ни тиклем генә оҙон булып тойолмаһын, ғүмерҙең барыбер бер сиге бар. Дин өйрәтә: уйлан һәм үлем килгәнсе бөтә гонаһтарыңдан тәүбәгә килеп, Аллаһ тарафынан үҙеңә вазифа итеп тапшырылғандарҙы үтәүҙә юл ҡуйған хаталарыңды төҙәтеп, кеше хаҡына инеп алыу ихтималы булғандарҙың тамсыһын да ҡалдырмай эйәһенә тапшырып китергә тырыш. Шул саҡта ғына бәндәләр бер ниндәй яуапҡа тарттырылмай йәннәттәргә инә алыр, ти. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Телде гонаһтан һаҡлау

0

                                                                 Телде гонаһтан һаҡлау

                                                   Телде гонаһтан һаҡлауҙың әһәмиәте
     Кешегә Аллаһ тарафынан яҙылған иң ҙур ниғмәттәрҙең береһе — ул тел. Был ағза кеше тормошонда бик ҙур урын алып тора. Аллаһ Тәғәлә бының тураһында шулай тип әйтә:
     «Киң Рәхмәтле (Аллаһ) Ҡөръәнде өйрәтте, кешене барлыҡҡа килтерҙе, уны һөйләшергә өйрәтте»
                                                                                                              الرَّحْمَنُ
                                                                                                                                 55:1
                                                                                                            عَلَّمَ الْقُرْآنَ
                                                                                                                                 55:2
                                                                                                          خَلَقَ الْإِنسَانَ
                                                                                                                                 55:3
                                                                                                            عَلَّمَهُ الْبَيَانَ
                                                                                                                                 55:4
     1. Әр-рахмәән.
     2. Ғәлләмәл-Ҡур'әән.
     3. Халәҡаль-иңсәән.
     4. Ғәлләмәһүл-бәйәән.
     Мәғәнәһе:1. Әр-Рахмән!
                    2. Ул Ҡөрьән өйрәтте,
                    3. кешене донъяға яратты,
                    4. уны һөйләшергә (аңлашырға) өйрәтте.
                                                                 (Рахмән: 55/1-4). тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Вверх