Архив автора: Назир Сабитов

Аслыҡ заманы яҡын

                                                  Аслыҡ заманы яҡын
     Хөтбә: «Донъя өҫтөндәге төтөн (духан): Пәйғәмбәр заманындағы ғазаптан ахыр заман билдәләренә тиклем»
     Һәр төрлө маҡтау ғәләмдәрҙең Раббыһы Аллаһҡа! Ул Үҙ ҡөҙрәте менән бер ҡәүемде лә, ғазап ябырылмаҫтан алда, кисәтеүһеҙ ҡалдырмай. Беҙ шаһитлыҡ итәбеҙ: Аллаһтан башҡа ғибәҙәткә лайыҡ бер зат юҡ, һәм Мөхәммәд — Уның ҡоло һәм илсеһе. Ул беҙгә рәхмәтте лә, ғазап тураһында кисәтеүҙе лә еткерҙе.
     Эй, мосолмандар! Аллаһтан ҡурҡығыҙ, сөнки бөгөн донъяла барған ваҡиғалар — уйһыҙ осраҡлыҡтар түгел. Был — уйлаусылар өсөн аяттар (ғәләмәттәр). Читать далее

Аллаһ өсөн оптимизм

                   Аллаһ өсөн оптимизм: донъя емерелгәндә өмөттө нисек һаҡларға?
                                               Йома вәғәҙе
     Инеш
     Бөтә маҡтауҙар Аллаһҡа, Ғаләмдәр Раббыһына, Ҡөрьән Кәримдә әйткән: «Әйт: „Әй үҙҙәренә зыян килтереп, сиктән ашҡан бәндәләрем! Аллаһтың рәхмәтенән өмөтөгөҙҙө өҙмәгеҙ! Ысынлап та, Аллаһ бөтә гөнаһтарҙы ғәфү итә. Ысынлап та, Ул — Ярлыҡаусы, Рәхимле“» (39:53). Фатихаһы һәм сәләме пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәткә, уның әһеле һәм сәхәбәләренә булһын.
     Мосолман ҡәрҙәштәрем!
     Беҙ аяғыбыҙ аҫтында ер тетрәгән заманда йәшәйбеҙ. Һәр иртәне беҙ яңылыҡтар менән ҡаршылайбыҙ: сәйәси тетрәнеүҙәр, режимдарҙың үҙгәреүе, иҡтисади көрсөктәр, тәбиғи бәлә-ҡазалар, техноген һәләкәттәр. Бына саҡ ҡына элек тотороҡло һәм ышандырырлыҡ тойолған донъя бөгөн күҙ алдыбыҙҙа емерелә. Күптәр һорай: оптимизмға бында нисек урын табырға? Әйләнә-тирәлә шул тиклем ҡурҡыныс һәм киләсәк билдәһеҙ булғанда өмөттө нисек һаҡларға?
Бөгөн, Аллаһтың рөхсәте менән, мин һеҙгә оптимизмдың айырым бер төрө — **Аллаһ өсөн оптимизм** тураһында һөйләргә теләйем. Был оптимизм реальлыҡты инҡар итмәй, ә мосолмандың ҡарашын ваҡытлыса ҡыйынлыҡтарҙан юғарыраҡ күтәреп, мәңгелек хәҡиҡәткә йүнәлтә. Читать далее

Чем оптимизм отличается от пессимизма?

                                    Чем оптимизм отличается от пессимизма?
                                    Взгляд сквозь призму Корана и Сунны
                                    Введение: два взгляда на одну реальность
     Представьте себе двух людей, стоящих на вершине холма и смотрящих на одно и то же небо. Один говорит: «Собирается буря. Всё рухнет. Надежды нет». Другой говорит: «Да, буря приближается. Но после бури всегда выходит солнце, и я знаю, Кто управляет ветрами».
     Братья и сестры!
     Сегодня мы часто слышим эти два слова: *оптимизм* и *пессимизм*. Люди думают, что это просто черты характера — кто-то родился весельчаком, кто-то — унылым. Но в Исламе это не просто темперамент. Это — **мировоззрение**, которое определяет, как человек видит Аллаха, как он понимает этот мир и как он встречает испытания.
     Давайте разберемся: в чем же коренное отличие оптимизма от пессимизма с точки зрения нашей религии? Читать далее

Оптимизм менән пессимизм

                         Оптимизм менән пессимизмдың айырмаһы ниҙә?
                         Ҡөрьән һәм Сөннәт күҙлеге аша ҡараш
                         Инеш: бер реальностьҡа ике ҡараш
     Ике кешенең бер ҡалҡыулыҡта баҫып, бер күккә ҡарағанын күҙ алдығыҙға килтерегеҙ. Берәү әйтә: «Дауыл килә. Бөтәһе лә емереләсәк. Өмөт юҡ». Икенсеһе әйтә: «Эйе, дауыл яҡынлаша. Ләкин дауылдан һуң ҡояш сыға, һәм мин беләм: елдәр менән Кем идара иткәнен».
     Ҡәрҙәштәрем!
     Бөгөн беҙ был ике һүҙҙе йыш ишетәбеҙ: *оптимизм* һәм *пессимизм*. Кешеләр уларҙы тик холоҡ ҡына һыҙаттары тип уйлай — кемдер шат күңелле булып тыуған, кемдер — күңелһеҙ. Әммә Исламда был тик темперамент ҡына түгел. Был — **донъяға ҡараш**, кешенең Аллаһты нисек күреүен, был донъяны нисек аңлауын һәм һынауҙарҙы нисек ҡаршы алыуын билдәләй.
Әйҙәгеҙ, хәҙер быны аңларға тырышайыҡ: оптимизм менән пессимизмдың динебеҙ күҙлегенән төп айырмаһы нимәлә? Читать далее

Ҡатын-ҡыҙ, Иман һәм Азатлыҡ

                           Ҡатын-ҡыҙ, Иман һәм Азатлыҡ
     Ҡәрҙәштәр, әйҙәгеҙ бөгөн күптәрҙең күңелен борсоған бер тема тураһында һөйләшәйек. Беҙ күрәбеҙ: беҙҙең заманда, XXI быуатта, ҡатын-ҡыҙ диндә лә, йәмғиәттә лә ситтәрҙән килгән аңлатмалар ситлегенә ябылған. Уның йомшаҡлығы, кәмселеге тураһындағы фекерҙе беҙгә даими һеңдерәләр, уның өлөшө — аш бешереү һәм бала табыу, тиҙәр. Ә был идея ҡайҙан килеп сыҡҡан? Аллаһ уны шулай яратҡанмы? Әллә быуаттар буйы ир-ат, дини текстарҙы ҡалҡан итеп, үҙҙәренә хакимлек һәм ҡол өҫтөнән хужа булыуҙы беркетеп, ә беҙ, аңра мал кеүек, уларҙың һүҙҙәрен Ҡөрьәндең үҙенән килгән хәҡиҡәт итеп ҡабул иткәнбеҙме?
     Үткән вәғәҙҙә лә: Ҡатын-ҡыҙ: «Ҡөрьәндән алып башҡорт далаларына тиклем» тигән вәғәҙҙә ҡатын-ҡыҙҙың донъя тарихында ниндәй бөйөк роль уйнағанын әйтеп үттек. Шуға дауам итеп, мәҫәлән Мысыр менән идара иткән, бөйөк империялар яҙмышын үҙ ҡулында тотҡан Клеопатра батшабикәне иҫкә төшөрөгөҙ. 17 йәшендә ғәскәрҙе етәкләп, Йөҙ йыллыҡ һуғыш барышын үҙгәрткән Жанна д'Аркты иҫкә төшөрөгөҙ. Кәмһетелгән намыҫы өсөн үс алып, өс Рим ҡалаһын ер йөҙөнән юйған Боудикканы иҫкә төшөрөгөҙ. Утыҙ йыл буйы португал колонизаторҙары менән һуғышҡан, уларға тыныслыҡ шарттарын үҙе диктовать иткән Ндонго королеваһы Анна Н'Зингуны иҫкә төшөрөгөҙ. Миҫалдар бихисап, һәм уларҙың барыһы ла быны иҫбатлай: ҡатын-ҡыҙ көсө — ул миф түгел, ә ҡатын-ҡыҙҙы йомшаҡ һәм бойондороҡло итеп күрһәтеү үҙенә отошло булғандар өсөн хаҡлыҡты йәшерергә тырышҡан ысынбарлыҡ. Читать далее

Женщина: от Корана до башкирских степей

                         Женщина: от Корана до башкирских степей
     Знаете, чем дольше я погружаюсь в эту тему, тем больше понимаю, что мы живём в плену у собственных стереотипов. Нам кажется, что женщина в традиционном обществе — это нечто тихое, покорное, «слабый пол», привязанное к кухне и детям. Нам внушили, что религия, особенно ислам, держит женщину на коротком поводке, что её удел — подчинение, а её голос — не более чем шёпот на задворках истории. Но стоит только начать копать, стоит отодвинуть в сторону вековые наслоения, как перед нами открывается картина, от которой захватывает дух. Оказывается, что и Коран, и древние эпосы, и реальная история переполнены женщинами, которые не просто стояли рядом с мужчинами, а вели за собой, правили, сражались, спорили с пророками и оставляли след, который не вытравить никакими идеологиями. Читать далее

Ҡатын-ҡыҙ: Ҡөрьәндән алып башҡорт далаларына тиклем

                     Ҡатын-ҡыҙ: Ҡөрьәндән алып башҡорт далаларына тиклем
     Белегеҙ, мин был темаға ни тиклем тәрәнгәрәк сумған һайын, бер ябай хәҡиҡәтте аңлайым: беҙ үҙебеҙҙең стереотиптар ҡосағында йәшәйбеҙ. Беҙгә шундай тойола: ғәҙәти йәмғиәттәге ҡатын-ҡыҙ — ул йомшаҡ, буйһоноусан, көсһөҙ зат, мейескә (кухня) һәм балаларға беркетелгән бер нәмә.
     Беҙгә дин, бигерәк тә Ислам, ҡатын-ҡыҙҙы ҡыҫҡа бығауҙа тота, тип өйрәттеләр һәм шуны дауам итеүселәр юҡ тип, әйтеп булмай. Әммә ҡаҙына башлауға, быуаттар буйы өйөлгән ҡатламдарҙы ситкә алып ташлауға, күҙ алдыбыҙҙа хайран ҡалдырғыс бер рәсем асыла. Беҙҙең Ҡөрьәндә лә, боронғо эпостарҙа ла, ысын тарихта ла ҡатын-ҡыҙҙарҙың ир-егеттәр менән йәнәшә генә баҫып ҡалмайынса, уларҙы үҙҙәре артынан эйәртеп, идара итеп, һуғышып, пәйғәмбәрҙәр менән бәхәсләшеп, үҙҙәре тураһында һүндереп булмаҫлыҡ эҙ ҡалдырғандары күп икән. Читать далее

Эткә хужа кәрәк, ә кешегә?

                                          Эткә хужа кәрәк, ә кешегә?
     Бөтә ғәләмдәрҙең Раббыһы Аллаһыға маҡтау булһын, Ул беҙгә Ҡөрьәнде тура юл, хаҡ менән ялғанды айырыусы һәм иман килтереүселәр өсөн рәхмәт итеп иңдерҙе. Ошо асыҡ хәбәрҙе беҙгә еткергән пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәдкә (ﷺ), уның ғаиләһенә һәм бөтә сәхәбәләргә Аллаһтың сәләме һәм бәрәкәте булһын.
     Бөйөк Аллаһ Үҙенең Китабында былай ти:
                وَكُلًّا نَّقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ أَنبَاءِ الرُّسُلِ مَا نُثَبِّتُ بِهِ فُؤَادَكَ وَجَاءَكَ فِي هَذِهِ الْحَقُّ وَمَوْعِظَةٌ وَذِكْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ
   «Үǝ күллән нәҡуссу ғәләйкә мин әмбәә'и- ррусүли мәә нүҫәббитү биһи фү'әәдәкә үә джәәәкә фии һәәҙиһил-хәҡҡу үә мәүғиҙатүү- үǝ ҙикраа лилмуьминиин».
     «Беҙ күнелеңде нығытыр өсөн һиңә һаман шул рәсүлдәр хаҡындағы һүҙҙе һөйләйбеҙ.      Шунда хаҡлыҡ та, өгөт тә, мөьминдәргә һабаҡ та бар».
     «Бынан алдағы быуындар тураһындағы хәбәрҙәрҙе һиңә, үҙеңә ғибрәт алһын өсөн, һөйләйбеҙ» (11:120), Читать далее

Донъя ут эсендә

                                                 Донъя ут эсендә
     Донъя ут эсендә: Ахырзаман билдәләре һәм тәүбәгә саҡырыу
     Ғәләмдәр Раббыһы Аллаһ Тәғәләгә маҡтауҙар булһын, Ул Үҙенең Китабында:
 َ            إِن مِّن قَرْيَةٍ إِلَّا نَحْنُ مُهْلِكُوهَا قَبْلَ يَوْمِ الْقِيَامَةِ أَوْ مُعَذِّبُوهَا عَذَابًا شَدِيدًا كَانَ ذَلِكَ فِي الْكِتَابِ مَسْطُورًا
     Үǝ им-мин ҡарйәтин илләә нәхнү мүһ-ликүүһәә ҡаблә йәүмил-ҡийәәмәти әү мүғәҙҙибүүһәә ғәҙәәбәң шәдиидәң кәәнә ҙәәликә фил-китǝǝби мǝстуураа. 17/58
     «Ҡиǝмәт көнөнә ҡәҙәр беҙ һәләк итмәгән йәки ҡаты язаға тартмаған бер ҡала ла юҡ. Китапка ул шулай яҙылған».
     «Беҙ Ҡиәмәт көнөнә тиклем һәр бер нәҫелде юҡ итербеҙ йәки ҡаты ғазап менән ғазапларбыҙ. Был Ләүхүл-Мәхфүзҙә яҙылған», – тигән. Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәдкә салауат һәм сәләмдәребеҙ булһын, ул Ҡиәмәт көнө шул тиклем яҡын килеп еткәндә ебәрелде, хатта ул быны күрһәтеү өсөн һуҡ һәм урта бармаҡтарын ҡушып күрһәтте. Читать далее

Иран. Ни эшләп Раисинең вертолеты ҡоланы?

                             Иран. Ни эшләп Раисинең вертолеты ҡоланы?
     Пролог: Доғаның дауылы, Ысынбарлыҡ метаморфозалары
     1944 йыл, декабрь. АҠШ-тың Өсөнсө флоты — йөҙләгән караптан торған бронялы армада — Филиппинға юллана. Америка стратегтары ҡулдарын ыуалар: массив диңгеҙ десанты Япония менән һуғышта һуңғы нөктәне ҡуйырға тейеш. Ҡояш сығыусы илдең бындай көскә ҡаршы тороу өсөн хәрби көсө бөтөнләй тиерлек ҡалмаған ине.
     Шул саҡта Япония министрҙар кабинетында аҡылдан яҙыу булып күренгән ҡарар ҡабул итәләр. Боронғо эзотерик фәндәрҙе өйрәнгән серле бүлектең кәңәше буйынса, хөкүмәт бөтә халыҡҡа — йөҙ миллион кешегә — бер үк ваҡытта ҡояш алиһәһе Аматэрасу хөрмәтенә доға ҡылырға бойора. Дошманға «изге ел» — камикадзе ебәреүҙе һорарға.
     Мөрәжәғәттә әйтелә: йөҙ миллион кешенең бер үк ваҡыттағы доғаһы баҫҡынсылыҡ хәүефен кире ҡағырлыҡ «рухи энергия» тубы барлыҡҡа килтерә ала. Читать далее