ЦДУМ, РИУ (Рәсәй Ислам Университеты), Ләлә-Тюльпан мәсете 

0

                ЦДУМ, РИУ (Рәсәй Ислам Университеты), Ләлә-Тюльпан мәсете   

     ЦДУМ, РИУ (Рәсәй Ислам Университеты), Ләлә-Тюльпан мәсете, минең курсташтарым, 2012- 2018 йылдар.

Йөрәк (ҡалб)

0

                                                                 Йөрәк (ҡалб)
     Аллаһ Тәғәлә Ҡөръән китабында беҙҙең йөрәгебеҙ тураһында бик күп аяттарында әйтә һәм беҙгә ҡалбегеҙҙе һаҡлағыҙ тип киҫәтә. Нимә ул ҡалб? Ҡалб һүҙҙе ҡаләбә ҡылымынан барлыҡҡа килгән һәм ул бороу, үҙгәртеү, әйләндереү тип тәржемә ителә. Йөрәк-ҡалб, ул тәнебеҙҙең иң әһәмиәтле ағзаһы булып тора. Кеше ҡалбе менән аңлай, ҡабул итә, тоя һәм һиҙә. Ҡалбе менән кеше нимәгәлер ышана, нимәнелер инҡар итә, инана, хаҡлыҡты таба, ялғандан ҡаса, шатлана, ҡыуана, ҡайғыра һәм һыҙлана, бер хәл-тороштан ҡапма –ҡаршы яҡҡа борола һәм үҙгәрә. Әҙәм балаһы яуызлығы арҡаһында уны борсой, нәфрәт утында яндыра, ҡайғылар менән һынай, ә ул — кеше тормошоның нигеҙе, уның донъяһының ҡояшы булып тора. Кеше һәр эшендә, һәр халәтендә уға таяна һәм ул көс һәм хәрәкәт, ҡеүәт сығанағы. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Күренекле ғалимдарҙе онотмағыҙ!

0

                                                  Күренекле ғалимдарҙе онотмағыҙ!
     1970 –се йылда Татарстан республикаһы Мәрҗани мәсете имам-хатыйбы Ғәбделхәбир Яруллин һөйләгән вәғәҙдән. Был вәғәҙендә имам-хатыйб Ғәбделхәбир Яруллин динебеҙҙә яҡты эҙ ҡалдырған дин ғалимдарығыҙҙы, ишандарығыҙҙы онотмағыҙ тип, совет осорондағы халыҡҡа өгөт-нәсихәт бирә.
     Ә беҙҙә, бөгөнгө көндә, күренекле ғалимдарҙы иҫкә алмаҫҡа, улар тураһында сара-конференцияларҙы үткәреүҙе тыялар тигән мәғлүмәттәр интернет киңлегендә тарала башланы. Зәйнулла ишан Рәсүлевтең, Ғабдрахман Рәсүлевтың, уларҙың урындағы шәкерттәренең хөрмәтенән үткәрелә торған сараларҙы өҫтәгеләр күрһәтмәһе буйынса тыйыла тигән хәбәр йөрөй. Һәм был саралар ҡайһы бер райондарҙа үтмәне. Әллә тарихыбыҙҙа тәрән эҙ ҡалдырған шәхестәребеҙҙе халҡыбыҙҙың хәтеренән юйып ташларға йүнәтелгән маташыу түгелме? тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Мөжәүир хәҙрәт

0

                                                               Мөжәүир хәҙрәт
     Урал аръяғы халҡы араһында киң танылған, оло абруй яулаған арҙаҡлы шәхес-әүлиә, табип, хәҙрәт Сиражетдин Мөжәүир Уйылдан улына (1876—1967) арнала. Баймаҡ ере изгеһе, Манһыр әүлиәһе, арҙаҡлы олуғ шәхесебеҙҙең ғүмере һәм тормошо уны күреп-ишетеп белгән кешеләрҙә һаман да ҡыҙыҡһыныу һәм һоҡланыу тойғоһо уята. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Һөйөнәбеҙ, атай, һин булғанға!

0

                                                Һөйөнәбеҙ, атай, һин булғанға!
     Ҡояш батып, кисе үтеп, төнө етте. ИншаАллаһ, Аллаһ насип итһә иртәгә тағы ла ошо матур донъяға уянырбыҙ. Атайҙар тураһында яҙығыҙ әле тигән хәбәр алғас, уйға сумдым. Ысынлапта, әсәйҙәребеҙҙең тормош юлдашы, терәге булған атайҙарыбыҙ был донъяла күләгә һымаҡ ҡына күренеп ҡалдылар.
     Бик иртә торорҙар ине лә ҡараңғы төн ҡайтырҙар ине. Көнө-төнө ғәиләһен ашатам һәм кейендерәм тип ялһыҙ эшләрҙәр ине. Ә беҙ балалар атай ҡайтып, ял итергә ятһа, арҡаһын семтеп-төртөп, бәләкәй йоҙроҡтар менән ышҡып, ахырына икәүҙәп-өсәүҙәп аяҡтар менән бил-яурынбашын тапап, тәнен яҙа инек. Ат итеп күмәкләп арҡаһына тейәлешә торғайныҡ… тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Имамдар һәм түрәләр

0

                                                     Имамдар һәм түрәләр
     Бөтөн ғәләмдәрҙең Раббыһы булған Аллаһы Тәғәләгә барса хәмде-сәнәләребеҙ һәм маҡтау доғаларыбыҙ булһын, һәм Уның рәсүленә әйткән салауат-шәрифтәребеҙ, сәләмдәребеҙ булһын, һәм шулай уҡ әһле бәйтенә, сәхәбәләренә лә булһын.
     Бөгөнгө көндөн хәле: ни эшләп динһеҙ түрәләр мәхәллә имамдары эшенә ҡыҫылалар һәм мосолмандар араһында ыҙғыш-сыуалыш тыуҙыралар?
     Бында яуап ябай. Сит илдәрҙең Америка ярҙамы менән Россияны тарҡатырға теләүҙәре көсәйҙе һәм беҙҙең илдәге түрәләрҙең башбаштаҡлығы. Сәғүд Ғәрәбстаны менән килешеүҙе яңынан теркәгәс һәм ил башы Путиндың «хороший вахаббист» тигән фразаһы беҙҙең илдәге вахаббистәрҙең тәненә йән өрҙө. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Шафиҡ Әминев-Тамъяни

0

                                         Шафиҡ Әминев-Тамъяни

     Шафиҡ Әминев-Тамъяни сәсәндең яңы табылған шиғырҙары
     «Ватандаш» журналының 1998 йылғы 6-сы һанында беҙ «Шафиҡ Әминев-Тамъяни әҫәрҙәре» тигән баш аҫтында уның тормош юлы һәм ижады тураһында тулы ғына мәғлүмәт биреп, егерме бер шиғырын һәм шиғырҙар шәлкемен баҫып сығарғайныҡ. Унда сәсәндең халыҡ араһында телдән һәм яҙмала бүтән шиғри әҫәрҙәренең йөрөү ихтималы хаҡында ла әйтелгәйне.
     Был бик раҫ килде. Шафиҡ сәсәндең тыуған яғы хәҙерге Әбйәлил районы төбәгендә, айырыуса тыуған ауылы Әбделғәзелә, туған-тыумасалары араһында, шиғриәтте яратҡан хәтерле һәм хәтирәлеләр телендә ҡағыҙға күсерелгән йә хәтерҙәрендә йөрөгән шиғырҙары әленән-әле табылғылай, мәжлестәрҙә һамаҡланғылай киленде.
     Сәсәндең сәскәне, ғәҙәттә, йыраҡ та төшмәй. Уның ул-ҡыҙҙары, ейән-ейәнсәрҙәре, ижадҡа маһирҙар сәсән һүҙен, шиғырҙарын ятлап алыр, йыш ҡына ҡағыҙға ла теркәп ҡуйыр булыусан. Шундайҙарҙан, мәҫәлән, Асҡарҙан сәсәндең ейәне Шамил Әминев, Нәғимә Илһамова, Зилә Имәғилева, Дәлилә Сафиуллина Шафиҡ сәсәндең шиғырҙарын яттан белгән, байтағын дәфтәргә лә күсереп ҡуйған. Ә бына Йәнгел ауылынан сәсәндең бүләһе Салауат Әминев олатаһының быға тиклем бер ҡайҙа ла баҫылмаған тиҫтәнән ашыу шиғырҙарын дәфтәргә күсереп һаҡлаған. Ул быларҙы Шафиҡ сәсәндең ижадын яҡшы белгән әсәһенән яҙып алған. Әммә улар, үҙҙәре әйтеүенсә, сәсән бабаларының һүҙен тотоп, берәүгә лә күрһәтмәҫ булған. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Исмәғил, ғәләйһис-сәләм

0

                                                         Дин тарихынан сәхифәләр.
     Исмәғил, ғәләйһис-сәләм, тормошонан бер нисә һабаҡ.
     Исмәғил, ғәләйһис-сәләм, ғәрәптәр араһында үҫә. Улар менән аралашып, ғәрәп телен өйрәнә, ғәрәп телендә матур итеп һөйләшә белеү ҙә Исмәғилдән башлана.
     Йәмәғәте менән улын күрер өсөн Ибраһим, ғәләйһис-сәләм, һәр айҙа, икенсе бер риүәйәттә йылына бер тапҡыр Мәккә яҡтарына килеп йөрөй, әммә оҙаҡ-оҙаҡ туҡталып та, атынан йәки дөйәһенән дә төшөп тормай Шамға ҡайтып китер була. Сөнки был яҡтарҙа туҡталып, атынан да төшөп тормаҫҡа Сара алдында ант иткән, уға вәғәҙә биргән була ул. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Йома, Белорет ҡалаһы

0

                                             Йома, Белорет ҡалаһы    

     Йома, йома вәғәзе. Белорет ҡалаһының «Джәмиғ» мәсете имам-хатибы Исмәғил хәҙрәт.

Өфөнөң элекке мәсеттәре

0

                                             Өфөнөң элекке мәсеттәре
     Өфөнөң беренсе йәмиғ мәсете — 1830 йылда мөфтий Әбсәләм Әбдрәхимовтың тырышлығы менән һалына. Төҙөлөш өсөн киткән сығымдарҙы икенсе гильдия сауҙагәре Мөьмин Таһиров күтәрә. Мәсет көмөш аҡса менән ун ике мең һумға төшә. Был бина аҙаҡтан бер нисә тапҡыр үҙгәртеп ҡорола.
     Әбдрәхим мөфтөйҙөң вафатынан һуң мәсеткә имам булып уның улы Әхмәҙей Әбделсәләмов ҡала. Уны 1844 йылда, Хажи Тархан Сөләймәнов алмаштыра ла 41 йыл буйы имамлыҡ итә.
     1885 йылдың 2 ғинуарында мөфтөй Сәлимгәрәй Тәфкилев вафат була ла йәмиғ мәсете эргәһенә ерләнә. 1890 йылда мәсет файҙаһына емеш-еләк баҡсаһы, мунсаһы булған күршеләге йорт һатып алына. Унда хәҙер Рәсәй мосолмандарының үҙәк Диниә назараты. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Вверх
.