Ғәрәпстанда — Мәүлид байрамы

0

                                              Ғәрәпстанда — Мәүлид байрамы
     Изге Рәбиғүл әүүәл (Мәүлид) айы башланды. Был айҙа донъяға һөйөклө Пәйғәмбәребеҙ, Аллаһтың хәбибе – яратҡан ҡоло Мөхәммәд салләллаһу ғәләйһи үәс-сәлләм тыуған. Шуға ла был көндәрҙе мосолман өммәте тулҡынланыу менән ҡаршы ала, мәжлестәр үткәрә, салауаттар әйтә. Шул уҡ ваҡытта, арабыҙҙа Мәүлид көнөн айырым билдәләп үтергә ярамай, был дингә яңылыҡ индереү, тип иҫәпләүселәр ҙә бар. Былар әлеге сәләфит-вахаббиттәр инде. Ике-өс көндән шул йүнәлештә булған ДУМ РБ-ның (Башҡортостан Диниә Назарытының) был Мәүлид байрамына ҡағышлы ҡарашын беләбеҙ инде. Әлбиттә, хөкүмәт тарафынан илдәге киҫкен кризисты ковид — 19 ауырыуына һылтанып дөрөҫлөктө халыҡтан йәшерергә тиеп һәм СМИ (киң теле-газета матбуғаты) аша был ауырыуҙан шунса кеше үлгән тип, газеталарының һәм теле каналдарының рейтингын күтәрергә йүнәтелгән ғауға (паника) арҡаһында мәүлидтәр ҙур кимәлдә үткәрелмәйәсәк инде. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Ир менән ҡатындың хаҡтары

0

                                           Ир менән ҡатындың хаҡтары
     Ир менән ҡатындың бер-береһенә ҡарата хаҡтары
     Аллаһ Тәғәлә был донъяла бөтөн нәмәнелә парлы итеп яратҡан. Уның ерҙәге был ҡануны шулай уҡ кешеләргә лә ҡағыла. Аллаһ Тәғәлә был хаҡта Ҡөрьәндең «Рум» сүрәһенең 21-се аятында:
                وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِّتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُم مَّوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ
     Үә мин әәйәәтиһии ән халәҡа ләкүм мин әңфүсикүм әзүәәджәл-литәскүнүү иләйһәә үә джәғәлә бәйнәкүм мәүәддәтәү үә рахмәтән иннә фии ҙәәликә лә'әәйәәтил-лиҡаумий-йәтәфәккәруун. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Монафиҡлыҡ

0

                                                          Монафиҡлыҡ
     Хәҙистәрҙә: «Монафиҡтар* йәһәннәмдең төбөндө булырҙар», — тип әйтелә. Сөнки улар тышҡы ҡиәфәттәре буйынса үҙҙәрен мосолман итеп күрһәтәләр, ләкин эстәге ғәмәлдәре менән кәферҙәр. Һәм уларҙың башҡаларға ҡарата ла зыян күп була.
     Беҙ үрнәк ала торған сәхәбәләр Пәйғәмбәребеҙ ﷺ һөйләгәндәрҙе йотоп ала торған булғандар. Барлыҡ ғибәҙәттәргә лә Рәсүлебеҙҙән өйрәнгәндәр. Ләкин улар ҙа монафиҡлыҡтан ҡурҡҡандар. Сәхәбәләрҙең Ғүмәр исемлеһенә Пәйғәмбәребеҙ ﷺ монафиҡтар тураһында һөйләгәс, ул ҡайғырып: “Рәсүлебеҙ, мин монафиҡ түгелме?"— тип һорай торған булған. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ уға: “Юҡ. Ләкин башҡа берегеҙгә лә әйтмәйем", — ти. Ә Ғүмәр ибн Хәттаб тураһында үҙе иҫән сағында уҡ Пәйғәмбәребеҙ ﷺ: «Ул йәннәт әһелдәренән булыр», — тип әйтә. Шулай булһа ул монафиҡлыҡтан ҡурҡып йәшәй. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Монафиҡтар

0

                                                        Монафиҡтар
     «Монафиҡ» тигән һүҙ Ислам динендә ике йөҙлөлөктө, яҡшылыҡ күрһәтәм тип, яуызлыҡ ҡылыусыны күрһәтә. Был кеше һәр саҡ еңел юл табырға тырыша, үҙ бурысын (социаль һәм рухи) үтәүҙән ҡасып, үҙ хәленә уйлап, табыш алырға яраҡлаша. Әле бөгөнгө донъябыҙҙа монафиҡтар ниндәй генә өлкәне ҡалдырмай ҡатнашалар, хатта динебеҙҙә шулар менән тулы. Ана шул кешеләрҙең ҡыланышы миңә ҡағылмай тип йөрөү шул уҡ һинең монафиҡлылығын билдәһе. Монафиҡтың күңелең ошолай һүрәтләргә була: тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Аллаһ Тәғәлә һәм Пәйғәмбәребеҙ

0

                                       Аллаһ Тәғәлә һәм Пәйғәмбәребеҙ
     Аллаһ Тәғәлә беҙгә аҡыл биреүе менән беҙгә пәйғәмбәрҙәрен дә ебәргән. Аллаһ ер йөҙөндәге хәҡиҡәттән аҙашҡан кешеләрҙе тура юлға баҫтырырға тип 124 мең пәйғәмбәр ебәрә, яҡшылыҡҡа юл асыусы, яманлыҡтан аралыусы, бәхетле булырға мөмкинлек биреүсе ҡағиҙәләр һәм ҡанундар индергән. Хаталы инаныуҙары һәм боҙолған әхлаҡи төшөнсәләрҙе төҙәтеү өсөн һуңғы һәм ахырзаман пәйғәмбәре итеп Мөхәммәд ғәләйһи үәс-сәләм һәм һуңғы Ислам дине ҡануны Ҡөръән Кәрим китабы ебәрелә. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Дәүер итеү, фидиә

0

                                 Дәүер итеү, фидиә
     Мәрхүмгә дәүер итеү (дәвер, скат, фидиә) ҡайһы бер райондарыбыҙҙың ауылдарында әле лә бар. Алдым-бирҙем тип, төйөнсөктө ҡулдан ҡулға тапшырышып, мәрхүмдең уҡымаған намаҙ, тотмаған ураҙаларын, хатта гонаһтарын алып маташҡандарын күрәбеҙ. Былар дөрөҫмө тигәнгә – Ҡөръән һәм хәҙистәрҙә был хаҡта хәбәрҙәр юҡ, ғөрөф-ғәҙәткә килгәндә бигерәк шикле күренә. Ҡайҙалыр бер словарь аңлатмала дәүер итеү – урап үтеү (мутлашыу) мәғәнәһендә бирелгән тиҙәр. Беҙҙенсә бит дәүер – ғүмерҙе, ваҡытты, заманды аңлата. Аҫта китаптарҙан алынған миҫалдар килтерәм, аръяғына үҙегеҙ һығымта сығарығыҙ. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Өсөһө, етеһе, ҡырҡы мәжлестәре

0

                                        Өсөһө, етеһе, ҡырҡы мәжлестәре
     Рәхимле һәм Рәхмәтле Аллаһ исеме менән. Ғәләмдәрҙең Раббыһы булған Аллаһы Тәғәләгә маҡтауҙарыбыҙ булһа ине. Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ һәм уның ғаиләһенә, сәхабәләренә сәләмдәребеҙ барып ирешһә ине.
     Кеше мәңгелек донъяға күскәндән һуң «өсөһө», «етеһе», «ҡырҡы»н үткәрергәме? Һуңғы йылдарҙа мосолмандар араһында шул хаҡта бәхәстәр ҡуйыра башланы. Өммәтебеҙ бер фекергә килә алмағанға, был мәсьәлә көндән-көн актуалдашыуын дауам иттерә. Шул сәбәпле, газета уҡыусыларыбыҙ менән берлектә, әлеге ғөрөф-ғәҙәттең рухи тормошобоҙҙа тотҡан урынын анализлап ҡарарға булдыҡ. Был традициябыҙҙы хупламаусыларҙың фекерҙәренә ҡолаҡ һалайыҡ. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Өсөһөн, етеһен, ... үткәреү ғәҙәте

0

                                        Өсөһөн, етеһен, ... үткәреү ғәҙәте
     Әссәләмүғәләйкүм мосолман ҡәрҙәш! Үткәндә мин мәрхүмдең өсө, етеһе, ҡырҡы һәм йылы тураһында мәҡәләлә ҡаршы яҡтың яҙғандарына яуап итеп уларҙың үҙҙәренең примерена ҡаршы яуап яҙғайным. Ләкин ҡайһы берәүҙәр әллә наҙанлыҡтан, әллә башҡорт телең аңламау сәбәпле яҙғанды аңлап етмәгәндәр, хатта мине коммунист тип ебәргәндәр. Коммунистәрҙеңдә төрлөһө бар бит һәм аҙашыу юлдары ла, бюрократияһыла һәм башҡаһы, динһеҙлектәре арҡаһында ғына илде тота алманылар. Хәҙерге көндөң дә сәйәсәте хаҡында мәрхүм Гейдар Джемал — Рәсәй ислам әһеле, философы, йәмәғәт эшмәкәре әйкән бит: илдең бер партиялы Единая Россия етәкләгән сәйәсәте уны һәләкәткә килтерәсәк тип. Әле беҙ шул һәләкәттең ҡырына килеп еттек. ИншаАллаһ, Аллаһ насип итһә, был иҫке ҡалдыҡтарҙан арынған яңы дәүергә күсәсәкбеҙ. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Мәрхүмдең өсө, етеһе, ҡырҡы һәм йылы

0

                                     Мәрхүмдең өсө, етеһе, ҡырҡы һәм йылы
     Мәрхүмдең урындағы халыҡтың йолаһына ингән 3, 7, 40 көндәре һәм йылы тураһында бер аҙ аңлатып китәйем. Был көндәрҙе үткәреү тураһында Ҡөръәндә Кәримдә һәм пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ғәләйһиссәләмдең хәҙистәрендә юҡ, әммә урындағы халыҡтың ғөрөф-ғәҙәттәрендә бар. Шулай булғас был көндәр шәриғәт канундарына ҡарамай һәм уларҙы шәриғәттәге биҙғәт (Нововведение — дингә яңылыҡ индереү) тип тулы наҙанлыҡтарығыҙҙы күрһәтеп интернет биттәрендә яҙмағыҙ. Әле бына яңыраҡ бер ҡатын интернеттә ошо яҙмаларҙы «Башҡорт ҡатын-ҡыҙы» төркөмөндә һалған, ниәтенә ҡарап әжерен алыр: тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

 Мөхәббәт сере   

0

                                                 Мөхәббәт сере    

     Изге Ҡөрьәнгә дошман булыуҙан да ҙурыраҡ бәхетһеҙлек юҡ, Ҡөрьәнгә хеҙмәт итеүгә илтифатһыҙлыҡ шуға яҡын торған гонаһ. Мода артынан ҡыуып, күптәр ел уйнатҡан сүп-сарға әйләнгән беҙҙең заманда, йөрәгебеҙгә, яҡындарыбыҙҙың йөрәгенә тамсы ла иманһыҙлыҡ, ғафиллыҡ эләкмәһен өсөн һәм хәҡиҡәт юлында ныҡ торор өсөн бөтә көсөбөҙҙө һалырға тейешбеҙ. Шуға күрә яҡындарыбыҙҙы, туғандарыбыҙҙы, тирә-йүндәгеләребеҙҙе Ҡөрьәнгә өйрәтергә, уның Илаһи яҡтылығын һәм бәрәкәтен таратырға тейешбеҙ. Изге Ҡөрьәнгә даимән яҡын булыу уның әмерҙәре һәм тыйыуҙарына ярашлы йәшәргә, әхүәле рухиәбеҙҙе уның әхлағы менән биҙәргә ярҙам итәсәк. Бының киреһе һис нәмә менән алмаштыра алмаҫлыҡ ҡаза буласаҡ. Ҡөрьәндә әйтелә:
     «Улар Ҡөрьәнде аңламайҙармы? Әллә уларҙың күңеленә йоҙаҡ һалынғанмы?» тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Вверх
.