Духан (төтөн, томан)
Донъяның төрлө мөйөштәренән кешеләр блогерҙарҙың комментарийҙарында, төрлө каналдарҙа, мәҫәлән, YouTube-та, бер үк нәмәгә зарлана. Улар яҙа: һуңғы йылдарҙа ҡалаларҙа һәм башҡа урындарҙа сәйер, ҡурҡыныс томан тора. Һауа, әллә нисек, ҡатып ҡалған, ауыр, уға нимәлер тултырылған кеүек. Ҡояш күренмәй — ул ошо һоро юрған артына йәшенә, хатта яҡты булырға тейеш саҡта ла урамдарҙа яҡтылыҡ яна, сөнки көн төндән айырылмай. Хайуандар быны кешеләрҙән алда тоя. Бесәйҙәр һәм эттәр урамға сығырға теләмәй. Әгәр уларҙы көсләп урамға алып сыҡһаң, ысҡыналар, өйгә кире ҡасалар, йәшеренәләр. Ҡоштар ҙа ишетелмәй. Бөтөнләй. Турғай ҙа юҡ, ҡарға ла юҡ, бер кем дә юҡ. Уларҙың бөтөнләй булмауы арҡаһында сәйер шомлоҡ. Ҡалалар өҫтөндә тынлыҡ урынлашҡан — күңелһеҙ, һаңғырау, донъяны тығыҙ ҡалпаҡ менән ҡаплаған кеүек. Читать далее
Манҡорт һәм ҡоллоҡ фекерләүе
Манҡорт һәм ҡоллоҡ фекерләүе: Рухи үлем һәм хужа эҙләү тураһында вәғәҙ
Хөрмәтле мөьмин-мосолмандар!
Бөгөн беҙҙең вәғәҙебеҙ ике ҡарашты берләштерә: бөйөк яҙыусы **Чингиз Айтматов** ижад иткән **манҡорт** образы һәм Аллаһы Тәғәләнең Ҡөрьән Кәримдәге аяттары. Был ике сығанаҡ та беҙгә бер үк хәҡиҡәтте аңлата: кешенең үҙен юғалтыуы, рухи үлеме һәм был хәлдең нисек булдырылыуы.
«Манҡорт» һүҙе Үҙәк Азия халыҡтары араһында боронғо замандарҙан уҡ билдәле. Был һүҙ менән төрлө сәбәптәр арҡаһында – ауырыу, ағыуланыу йәки ауыр психологик шоктан – хәтер юғалтыу, амнезия менән яфаланыусы кешеләрҙе атағандар. Манҡорт – үҙенең сығышын, тамырҙарын, килеп сығышын онотҡан кеше. Ә үҙенең кем икәнен һәм ҡайҙан килгәнен онотҡан кешенән милли, дөйөм кешелек, хатта дини нормаларҙы һәм принциптарҙы үтәүен көтөп булмай. Читать далее
Ғәҙеллекте ныҡ тотоғоҙ, хатта әсәйегеҙгә ҡаршы булһа ла!
Ғәҙеллекте ныҡ тотоғоҙ, хатта әсәйегеҙгә ҡаршы булһа ла!
Хөрмәтле мөьмин-мосолмандар!
Аллаһы Тәғәләгә сикһеҙ маҡтауҙар булһын, Ул беҙгә бөтә кешелек ғәйептәренән арындырылған, илаһи ғәҙеллек үлсәмен бүләк итте. Бөгөн беҙ һеҙҙең менән Ҡөрьәндең иң тәьҫирле, иң төплө, иң тетрәндергес ғәҙеллек белдереүҙәренең береһен уртаҡлашабыҙ. Ниса сүрәһенең 135-се аяты... Ул аят кешенең иң тәрән бәйләнештәрен, иң көслө мәнфәғәттәрен, иң йәшерен әүәҫлектәрен ғәҙеллектең үлсәүенә һала.
Бөйөк Раббыбыҙ былай тип әйтә:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاءَ لِلَّهِ وَلَوْ عَلَى أَنفُسِكُمْ أَوِ الْوَالِدَيْنِ وَالْأَقْرَبِينَ إِن يَكُنْ غَنِيًّا أَوْ فَقِيرًا فَاللَّهُ أَوْلَى بِهِمَا فَلَا تَتَّبِعُوا الْهَوَى أَن تَعْدِلُوا وَإِن تَلْوُوا أَوْ تُعْرِضُوا فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا
Йәә әййүһә-лләҙиинә әәмәнүү күүнүү ҡауүәәмиинә билҡистыи шүһә-дәә'ә лилләәһи үә ләү ғәләә әңфүсикүм әүил-үәәлидәйни үәл-әҡрабиинә ий-йәкүн ғаниййән әү фәки- иран фә-ллааһу әүләә биһимәә фәләә тәттә- бигүл-һәүәә әң тәғдилүү үә иң тәл'үү әү түғри- дуу фә'иннә-ллааһа кәәнә бимәә тәғмәлүүнә хабиираа. Читать далее
Хайуандан да түбән!
Хайуандан да түбән!
Хәйерле көн, хөрмәтле дин ҡәрҙәштәр!
Бөгөн беҙ Аллаһы Тәғәләнең Ҡөрьән Кәримдәге «Әл-Әғрәф» сүрәһенең 179-сы аяты өҫтөндә уйланырбыҙ. Был аят үҙ эсенә бик тәрән мәғәнәләр ала һәм беҙҙең көндәлек тормошобоҙға, йәмғиәттәге хәлдәргә туранан-тура бәйле. Аллаһы Тәғәлә Әл-Әғрәф сүрәһенең 179-сы аятында былай ти:
َلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لَّا يَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لَّا يَسْمَعُونَ بِهَا أُولَئِكَ كَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُولَئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ
Үә ләҡад ҙәраьнәә лиджәһәннәмә кәҫиирам-минәл джинни үәл-иңси ләһүм ҡулүүбүлләәә йәфҡаһүүнә биһәә үә ләһүм әғйүнүл-ләә йүбсыируунә биһәә үә ләһүм әәҙәәнүл-ләә йәсмәғүүнә биһәә үләә'икә кәл'әнғәәми бәл һүм әдаллү үләә'икә һүмүл-ғаафилүүн
"Тамуҡ өсөн Беҙ ендәрҙе һәм кешеләрҙе бар ҡылдыҡ: уларҙың йөрәге бар – бер нәмә лә аңламай, күҙе бар – күрмәй, ҡолағы бар – ишетмәй. Улар хайуан һымаҡ, хатта (хайуандан да) нығыраҡ аҙашҡан. Улар ғафил халыҡ." Читать далее
Башҡортостанда булған ер тетрәүҙәре
Башҡортостанда булған ер тетрәүҙәре
Республика территорияһында билдәле булған тәүге ер тетрәү 1549 йылға ҡарай, ул Шишмә районында булған, тетрәнеүҙәр көсө 8-9 балға еткән. 1837 йылда магнитудаһы яҡынса 4 булған ер тетрәү теркәлгән, 1901 йылда — яҡынса 5 балл. Иң көслөһө тип 1914 йылдың 4 (17) авгусындағы Бәләбәй ер тетрәүе иҫәпләнә, магнитудаһы 5.5–6.0, эпиүҙәктә интенсивлығы 6-7 балл, ул Ҡазандан Ырымбурға тиклем һиҙелгән.
1957 йылдан сейсмокүренештәрҙе системале иҫәпкә алыу башлана. 60 йыл эсендә Белоҡатай, Ҡыйғы, Салауат, Дыуан, Учалы һәм Әбйәлил райондарында 20-нән ашыу һиҙелерлек ер тетрәү теркәлгән, әммә улар барыһы ла көсһөҙ булған. 1990 йылда тәрәнлектәге ярыҡ активизацияһы менән бәйле Кукшик ер тетрәүе булған, магнитудаһы 4,6, тетрәнеү тәрәнлеге 33 км. Читать далее
Землетрясения в Башкортостане
Землетрясения в Башкортостане
Первое известное землетрясение на территории республики датируется 1549 годом в Чишминском районе, где сила толчков могла достигать 8-9 баллов. В 1837 году зафиксировано землетрясение магнитудой около 4, в 1901 году — около 5. Наиболее сильным считается Белебеевское землетрясение 4 (17) августа 1914 года с магнитудой 5.5–6.0 и интенсивностью 6-7 баллов в эпицентре, которое ощущалось от Казани до Оренбурга.
С 1957 года начался систематический учет сейсмособытий. За 60 лет зафиксировано более 20 ощутимых землетрясений в Белокатайском, Кигинском, Салаватском, Дуванском, Учалинском и Абзелиловском районах, но все они были слабыми. В 1990 году произошло Кукшикское землетрясение магнитудой 4,6 с глубиной очага 33 км, связанное с активизацией глубинного разлома. Читать далее
Почему сотрясается земля?
Почему сотрясается земля?
О связи наших грехов и бедствий
**بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ**
**Ассаляму алейкум ва рахматуллахи ва баракатух.**
Хвала Аллаху, Господу миров, Который сотворил смерть и жизнь, чтобы испытать нас, кто из нас лучше по деяниям. Мир и благословение нашему пророку Мухаммаду, его семье и всем сподвижникам.
Вступление: О чем мы редко задумываемся
О люди! Задумывались ли вы когда-нибудь, что ваши поступки — добро и зло, которое вы совершаете, — влияют на само существование этого мира? Влияют ли они на землю, по которой вы ходите? Влияют ли мысли, намерения и дела на то, сотрясается ли земля под нашими ногами? Читать далее
Ниңә ер тетрәй?
Ниңә ер тетрәй?
Гонаһтарыбыҙ һәм бәлә-ҡазалар араһындағы бәйләнеш тураһында
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
«Әссәләмү ғәләйкүм үә рәхмәтуллаһи үә бәрәкәтүһ».
Дан Аллаһҡа – ғаләмдәрҙең Раббыһына, беҙҙең ҡайһыбыҙҙың ғәмәлдәребеҙ яҡшыраҡ икәнлеген һынау өсөн үлемде һәм тереклекте яралтҡанға. Мөхәммәд пәйғәмбәребеҙгә, уның ғаиләһенә һәм бөтә сәхәбәләренә Аллаһтың фатихаһы булһын.
Инеш: Беҙ һирәк уйлаған нәмәләр
Әй кешеләр! Һеҙ ҡасандыр үҙегеҙҙең ғәмәлдәрегеҙ – эшләгән изгелектәрегеҙ һәм яманлыҡтарығыҙ – ошо донъяның йәшәйешенә йоғонто яһаймы икән, тип уйланығыҙмы? Улар аяҡ аҫтындағы ерҙең тетрәүенә тәьҫир итәме? Фекерҙәр, ниәттәр һәм эштәр ерҙең тетрәүенә сәбәп була аламы? Читать далее
Будда
Будданы ни эшләп Аллаһҡа тиңләйҙәр?
Был бик мөһим һорау. Һеҙ «Будданы ни эшләп Аллаһҡа тиңләйҙәр?» тип һорайһығыҙ. Был һорау аша һеҙ таухид (Аллаһтың берлеге) менән ширк (Аллаһҡа тиңдәш табыу) араһындағы сикте асыҡларға теләйһегеҙ.
Әйҙәгеҙ, был мәсьәләне ентекләп ҡарайыҡ.
1. Буддизмда «Аллаһ» төшөнсәһе бармы?
Был иң мөһим пункт. Буддизмда Аллаһ юҡ. Буддизм — үҙенсәлекле дин, уны ғалимдар йә «атеистик дин» йәки «фәлсәфә» тип тә атай .
Будда кем? Будда (Сиддхартха Гаутама) — Аллаһ түгел, пәйғәмбәр ҙә түгел. Ул — үҙенең көсө менән «аңлауға» (просветление) ирешкән кеше. Ул үҙен Аллаһ тип тә, Аллаһтан хәбәр алыусы тип тә иғлан итмәгән . Читать далее
Ваши сердца трепещут?
Ваши сердца трепещут?
Некоторые люди с очерствевшими сердцами, не чувствующие тонкостей, прочитав короткую заметку «Душа плачет от этой молитвы!», сказали: «Здесь только аяты Корана, которые читаются в намазе, нет в них никакой магической силы». Для них слова Аллаха в этой аудиозаписи, аяты Корана остаются лишь чем-то, что читается машинально, бессознательно, только для вида, подобно тому, как некоторые совершают намаз лишь для галочки. Да, большинство из нас читает аяты Священного Корана «автоматически», не понимая их смысла. Мы не осознаем, какой великой силой обладают аяты и суры. Читать далее