Аслыҡ заманы яҡын
Хөтбә: «Донъя өҫтөндәге төтөн (духан): Пәйғәмбәр заманындағы ғазаптан ахыр заман билдәләренә тиклем»
Һәр төрлө маҡтау ғәләмдәрҙең Раббыһы Аллаһҡа! Ул Үҙ ҡөҙрәте менән бер ҡәүемде лә, ғазап ябырылмаҫтан алда, кисәтеүһеҙ ҡалдырмай. Беҙ шаһитлыҡ итәбеҙ: Аллаһтан башҡа ғибәҙәткә лайыҡ бер зат юҡ, һәм Мөхәммәд — Уның ҡоло һәм илсеһе. Ул беҙгә рәхмәтте лә, ғазап тураһында кисәтеүҙе лә еткерҙе.
Эй, мосолмандар! Аллаһтан ҡурҡығыҙ, сөнки бөгөн донъяла барған ваҡиғалар — уйһыҙ осраҡлыҡтар түгел. Был — уйлаусылар өсөн аяттар (ғәләмәттәр). Читать далее
Архив рубрики: вәғәздәр
Аллаһ өсөн оптимизм
Аллаһ өсөн оптимизм: донъя емерелгәндә өмөттө нисек һаҡларға?
Йома вәғәҙе
Инеш
Бөтә маҡтауҙар Аллаһҡа, Ғаләмдәр Раббыһына, Ҡөрьән Кәримдә әйткән: «Әйт: „Әй үҙҙәренә зыян килтереп, сиктән ашҡан бәндәләрем! Аллаһтың рәхмәтенән өмөтөгөҙҙө өҙмәгеҙ! Ысынлап та, Аллаһ бөтә гөнаһтарҙы ғәфү итә. Ысынлап та, Ул — Ярлыҡаусы, Рәхимле“» (39:53). Фатихаһы һәм сәләме пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәткә, уның әһеле һәм сәхәбәләренә булһын.
Мосолман ҡәрҙәштәрем!
Беҙ аяғыбыҙ аҫтында ер тетрәгән заманда йәшәйбеҙ. Һәр иртәне беҙ яңылыҡтар менән ҡаршылайбыҙ: сәйәси тетрәнеүҙәр, режимдарҙың үҙгәреүе, иҡтисади көрсөктәр, тәбиғи бәлә-ҡазалар, техноген һәләкәттәр. Бына саҡ ҡына элек тотороҡло һәм ышандырырлыҡ тойолған донъя бөгөн күҙ алдыбыҙҙа емерелә. Күптәр һорай: оптимизмға бында нисек урын табырға? Әйләнә-тирәлә шул тиклем ҡурҡыныс һәм киләсәк билдәһеҙ булғанда өмөттө нисек һаҡларға?
Бөгөн, Аллаһтың рөхсәте менән, мин һеҙгә оптимизмдың айырым бер төрө — **Аллаһ өсөн оптимизм** тураһында һөйләргә теләйем. Был оптимизм реальлыҡты инҡар итмәй, ә мосолмандың ҡарашын ваҡытлыса ҡыйынлыҡтарҙан юғарыраҡ күтәреп, мәңгелек хәҡиҡәткә йүнәлтә. Читать далее
Оптимизм менән пессимизм
Оптимизм менән пессимизмдың айырмаһы ниҙә?
Ҡөрьән һәм Сөннәт күҙлеге аша ҡараш
Инеш: бер реальностьҡа ике ҡараш
Ике кешенең бер ҡалҡыулыҡта баҫып, бер күккә ҡарағанын күҙ алдығыҙға килтерегеҙ. Берәү әйтә: «Дауыл килә. Бөтәһе лә емереләсәк. Өмөт юҡ». Икенсеһе әйтә: «Эйе, дауыл яҡынлаша. Ләкин дауылдан һуң ҡояш сыға, һәм мин беләм: елдәр менән Кем идара иткәнен».
Ҡәрҙәштәрем!
Бөгөн беҙ был ике һүҙҙе йыш ишетәбеҙ: *оптимизм* һәм *пессимизм*. Кешеләр уларҙы тик холоҡ ҡына һыҙаттары тип уйлай — кемдер шат күңелле булып тыуған, кемдер — күңелһеҙ. Әммә Исламда был тик темперамент ҡына түгел. Был — **донъяға ҡараш**, кешенең Аллаһты нисек күреүен, был донъяны нисек аңлауын һәм һынауҙарҙы нисек ҡаршы алыуын билдәләй.
Әйҙәгеҙ, хәҙер быны аңларға тырышайыҡ: оптимизм менән пессимизмдың динебеҙ күҙлегенән төп айырмаһы нимәлә? Читать далее
Ҡатын-ҡыҙ, Иман һәм Азатлыҡ
Ҡатын-ҡыҙ, Иман һәм Азатлыҡ
Ҡәрҙәштәр, әйҙәгеҙ бөгөн күптәрҙең күңелен борсоған бер тема тураһында һөйләшәйек. Беҙ күрәбеҙ: беҙҙең заманда, XXI быуатта, ҡатын-ҡыҙ диндә лә, йәмғиәттә лә ситтәрҙән килгән аңлатмалар ситлегенә ябылған. Уның йомшаҡлығы, кәмселеге тураһындағы фекерҙе беҙгә даими һеңдерәләр, уның өлөшө — аш бешереү һәм бала табыу, тиҙәр. Ә был идея ҡайҙан килеп сыҡҡан? Аллаһ уны шулай яратҡанмы? Әллә быуаттар буйы ир-ат, дини текстарҙы ҡалҡан итеп, үҙҙәренә хакимлек һәм ҡол өҫтөнән хужа булыуҙы беркетеп, ә беҙ, аңра мал кеүек, уларҙың һүҙҙәрен Ҡөрьәндең үҙенән килгән хәҡиҡәт итеп ҡабул иткәнбеҙме?
Үткән вәғәҙҙә лә: Ҡатын-ҡыҙ: «Ҡөрьәндән алып башҡорт далаларына тиклем» тигән вәғәҙҙә ҡатын-ҡыҙҙың донъя тарихында ниндәй бөйөк роль уйнағанын әйтеп үттек. Шуға дауам итеп, мәҫәлән Мысыр менән идара иткән, бөйөк империялар яҙмышын үҙ ҡулында тотҡан Клеопатра батшабикәне иҫкә төшөрөгөҙ. 17 йәшендә ғәскәрҙе етәкләп, Йөҙ йыллыҡ һуғыш барышын үҙгәрткән Жанна д'Аркты иҫкә төшөрөгөҙ. Кәмһетелгән намыҫы өсөн үс алып, өс Рим ҡалаһын ер йөҙөнән юйған Боудикканы иҫкә төшөрөгөҙ. Утыҙ йыл буйы португал колонизаторҙары менән һуғышҡан, уларға тыныслыҡ шарттарын үҙе диктовать иткән Ндонго королеваһы Анна Н'Зингуны иҫкә төшөрөгөҙ. Миҫалдар бихисап, һәм уларҙың барыһы ла быны иҫбатлай: ҡатын-ҡыҙ көсө — ул миф түгел, ә ҡатын-ҡыҙҙы йомшаҡ һәм бойондороҡло итеп күрһәтеү үҙенә отошло булғандар өсөн хаҡлыҡты йәшерергә тырышҡан ысынбарлыҡ. Читать далее
Эткә хужа кәрәк, ә кешегә?
Эткә хужа кәрәк, ә кешегә?
Бөтә ғәләмдәрҙең Раббыһы Аллаһыға маҡтау булһын, Ул беҙгә Ҡөрьәнде тура юл, хаҡ менән ялғанды айырыусы һәм иман килтереүселәр өсөн рәхмәт итеп иңдерҙе. Ошо асыҡ хәбәрҙе беҙгә еткергән пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәдкә (ﷺ), уның ғаиләһенә һәм бөтә сәхәбәләргә Аллаһтың сәләме һәм бәрәкәте булһын.
Бөйөк Аллаһ Үҙенең Китабында былай ти:
وَكُلًّا نَّقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ أَنبَاءِ الرُّسُلِ مَا نُثَبِّتُ بِهِ فُؤَادَكَ وَجَاءَكَ فِي هَذِهِ الْحَقُّ وَمَوْعِظَةٌ وَذِكْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ
«Үǝ күллән нәҡуссу ғәләйкә мин әмбәә'и- ррусүли мәә нүҫәббитү биһи фү'әәдәкә үә джәәәкә фии һәәҙиһил-хәҡҡу үә мәүғиҙатүү- үǝ ҙикраа лилмуьминиин».
«Беҙ күнелеңде нығытыр өсөн һиңә һаман шул рәсүлдәр хаҡындағы һүҙҙе һөйләйбеҙ. Шунда хаҡлыҡ та, өгөт тә, мөьминдәргә һабаҡ та бар».
«Бынан алдағы быуындар тураһындағы хәбәрҙәрҙе һиңә, үҙеңә ғибрәт алһын өсөн, һөйләйбеҙ» (11:120), Читать далее
Донъя ут эсендә
Донъя ут эсендә
Донъя ут эсендә: Ахырзаман билдәләре һәм тәүбәгә саҡырыу
Ғәләмдәр Раббыһы Аллаһ Тәғәләгә маҡтауҙар булһын, Ул Үҙенең Китабында:
َ إِن مِّن قَرْيَةٍ إِلَّا نَحْنُ مُهْلِكُوهَا قَبْلَ يَوْمِ الْقِيَامَةِ أَوْ مُعَذِّبُوهَا عَذَابًا شَدِيدًا كَانَ ذَلِكَ فِي الْكِتَابِ مَسْطُورًا
Үǝ им-мин ҡарйәтин илләә нәхнү мүһ-ликүүһәә ҡаблә йәүмил-ҡийәәмәти әү мүғәҙҙибүүһәә ғәҙәәбәң шәдиидәң кәәнә ҙәәликә фил-китǝǝби мǝстуураа. 17/58
«Ҡиǝмәт көнөнә ҡәҙәр беҙ һәләк итмәгән йәки ҡаты язаға тартмаған бер ҡала ла юҡ. Китапка ул шулай яҙылған».
«Беҙ Ҡиәмәт көнөнә тиклем һәр бер нәҫелде юҡ итербеҙ йәки ҡаты ғазап менән ғазапларбыҙ. Был Ләүхүл-Мәхфүзҙә яҙылған», – тигән. Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәдкә салауат һәм сәләмдәребеҙ булһын, ул Ҡиәмәт көнө шул тиклем яҡын килеп еткәндә ебәрелде, хатта ул быны күрһәтеү өсөн һуҡ һәм урта бармаҡтарын ҡушып күрһәтте. Читать далее
Манҡорт һәм ҡоллоҡ фекерләүе
Манҡорт һәм ҡоллоҡ фекерләүе: Рухи үлем һәм хужа эҙләү тураһында вәғәҙ
Хөрмәтле мөьмин-мосолмандар!
Бөгөн беҙҙең вәғәҙебеҙ ике ҡарашты берләштерә: бөйөк яҙыусы **Чингиз Айтматов** ижад иткән **манҡорт** образы һәм Аллаһы Тәғәләнең Ҡөрьән Кәримдәге аяттары. Был ике сығанаҡ та беҙгә бер үк хәҡиҡәтте аңлата: кешенең үҙен юғалтыуы, рухи үлеме һәм был хәлдең нисек булдырылыуы.
«Манҡорт» һүҙе Үҙәк Азия халыҡтары араһында боронғо замандарҙан уҡ билдәле. Был һүҙ менән төрлө сәбәптәр арҡаһында – ауырыу, ағыуланыу йәки ауыр психологик шоктан – хәтер юғалтыу, амнезия менән яфаланыусы кешеләрҙе атағандар. Манҡорт – үҙенең сығышын, тамырҙарын, килеп сығышын онотҡан кеше. Ә үҙенең кем икәнен һәм ҡайҙан килгәнен онотҡан кешенән милли, дөйөм кешелек, хатта дини нормаларҙы һәм принциптарҙы үтәүен көтөп булмай. Читать далее
Ғәҙеллекте ныҡ тотоғоҙ, хатта әсәйегеҙгә ҡаршы булһа ла!
Ғәҙеллекте ныҡ тотоғоҙ, хатта әсәйегеҙгә ҡаршы булһа ла!
Хөрмәтле мөьмин-мосолмандар!
Аллаһы Тәғәләгә сикһеҙ маҡтауҙар булһын, Ул беҙгә бөтә кешелек ғәйептәренән арындырылған, илаһи ғәҙеллек үлсәмен бүләк итте. Бөгөн беҙ һеҙҙең менән Ҡөрьәндең иң тәьҫирле, иң төплө, иң тетрәндергес ғәҙеллек белдереүҙәренең береһен уртаҡлашабыҙ. Ниса сүрәһенең 135-се аяты... Ул аят кешенең иң тәрән бәйләнештәрен, иң көслө мәнфәғәттәрен, иң йәшерен әүәҫлектәрен ғәҙеллектең үлсәүенә һала.
Бөйөк Раббыбыҙ былай тип әйтә:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاءَ لِلَّهِ وَلَوْ عَلَى أَنفُسِكُمْ أَوِ الْوَالِدَيْنِ وَالْأَقْرَبِينَ إِن يَكُنْ غَنِيًّا أَوْ فَقِيرًا فَاللَّهُ أَوْلَى بِهِمَا فَلَا تَتَّبِعُوا الْهَوَى أَن تَعْدِلُوا وَإِن تَلْوُوا أَوْ تُعْرِضُوا فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا
Йәә әййүһә-лләҙиинә әәмәнүү күүнүү ҡауүәәмиинә билҡистыи шүһә-дәә'ә лилләәһи үә ләү ғәләә әңфүсикүм әүил-үәәлидәйни үәл-әҡрабиинә ий-йәкүн ғаниййән әү фәки- иран фә-ллааһу әүләә биһимәә фәләә тәттә- бигүл-һәүәә әң тәғдилүү үә иң тәл'үү әү түғри- дуу фә'иннә-ллааһа кәәнә бимәә тәғмәлүүнә хабиираа. Читать далее
Хайуандан да түбән!
Хайуандан да түбән!
Хәйерле көн, хөрмәтле дин ҡәрҙәштәр!
Бөгөн беҙ Аллаһы Тәғәләнең Ҡөрьән Кәримдәге «Әл-Әғрәф» сүрәһенең 179-сы аяты өҫтөндә уйланырбыҙ. Был аят үҙ эсенә бик тәрән мәғәнәләр ала һәм беҙҙең көндәлек тормошобоҙға, йәмғиәттәге хәлдәргә туранан-тура бәйле. Аллаһы Тәғәлә Әл-Әғрәф сүрәһенең 179-сы аятында былай ти:
َلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لَّا يَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لَّا يَسْمَعُونَ بِهَا أُولَئِكَ كَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُولَئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ
Үә ләҡад ҙәраьнәә лиджәһәннәмә кәҫиирам-минәл джинни үәл-иңси ләһүм ҡулүүбүлләәә йәфҡаһүүнә биһәә үә ләһүм әғйүнүл-ләә йүбсыируунә биһәә үә ләһүм әәҙәәнүл-ләә йәсмәғүүнә биһәә үләә'икә кәл'әнғәәми бәл һүм әдаллү үләә'икә һүмүл-ғаафилүүн
"Тамуҡ өсөн Беҙ ендәрҙе һәм кешеләрҙе бар ҡылдыҡ: уларҙың йөрәге бар – бер нәмә лә аңламай, күҙе бар – күрмәй, ҡолағы бар – ишетмәй. Улар хайуан һымаҡ, хатта (хайуандан да) нығыраҡ аҙашҡан. Улар ғафил халыҡ." Читать далее
Проповедь о священном долге сохранения природы
Проповедь о священном долге сохранения природы
Жизнь на Земле – это хрупкий дар, зависящий от гармоничного функционирования существующего миропорядка. Нарушение этой гармонии, это космологическое разрушение, и есть тот самый апокалипсис, предвещающий конец всему живому. Неужели мы не должны содрогнуться при мысли об этом? Лишь те, чьи сердца окаменели, лицемерно закроют глаза и уста, позволяя уничтожать нашу мать-природу!
Аллах Всевышний в Священном Коране взывает к нам: «Нечестие явилось на суше и на море по причине того, что приобрели руки людей, чтобы дать им вкусить часть того, что они натворили, дабы они вернулись (на прямой путь)» (Ар-Рум 30:41).
Помните, окружающая среда – это безмолвный, преданный раб Аллаха, и к ней следует относиться с величайшим благоговением, соблюдая все её законы. Читать далее