Ғибрәтле ҡиссалар, хикәйәттәр, вәғәздәр

Пәйғәмбәргә доға һәм салауат

0

                                          Пәйғәмбәргә доға ҡылыу һәм салауат әйтеү
     Ғәрәп телендә ул шулай яңғырай: ғәләйһис-саләтү-үәссәләм. Ғәрәп телендә «Саләт» намаҙ тигәнде, шулай уҡ доға тигән һүҙҙе лә аңлатырга мөмкин. Был урында ошондай һорау тыуа: «Пәйғәмбәр ﷺ өсөн нисек доға ҡылырға?»
     Бының тураһында Пәйғәмбәребеҙ ﷺ үҙе хәҙистәрендә һөйләне.
     Ибн Масуд еткерә: «Беҙ Сағд ибн Убаҙала ултырғанда, беҙҙең эргәгә Аллаһ илсеһе килде. Бәшир ибн Сағд уға былай тип әйте: «Аллаһ Тәғәлә беҙгә һинең өсөн доға ҡылырға ҡушты, нисек эшләргә уны?» Пәйғәмбәр ﷺ шулай тине: «Аллааһүммә салли ғәләә Мүхәммәдин үә ғәләә әәли Мүхәммәд, кәмәә салләйтә ғәләә Ибраһим бәәрик үә ғәләә Мүхәммәд. Үә ғәләә әәли Мүхәммәд, кәмәә бәәрактә ғәләә Ибраһим». Ә сәләм бирә беләһеҙ инде».
     Ғабдрахман ибн Әбү Ләйлә әйтә: «Миңә Ҡәғб ибн Уджра осраны ла һәм былай тине: «Мин һиңә бүләк бирәйеме? Беҙ Пәйғәмбәребеҙҙән: «Йә Аллаһ илсеһе, беҙ һине нисек сәләмләргә кәрәклеген белдек, ә һинең өсөн нисек доға ҡылырға?» — тип һорағас, ул ﷺ салауатты уҡырға ҡушты. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Аллаһҡа бирелгән гүзәл үтес

0

                                                    Аллаһҡа бирелгән гүзәл үтес
     Бер нимәне онотмау мөһим: тәнебеҙ, әхүәлерухиәбеҙ һәм милкебеҙ беҙгә ваҡытлыса бирелгән, улар мәңгелек түгел. Бер көн килеп, һәммәһен уларҙың Хаҡ Хужаһына ҡалдырып, беҙ улар менән хушлашырбыҙ. Мәңгелектәге бүләктәргә ирешеү өсөн, ҡулыбыҙҙағыны Аллаһ юлында дөрөҫ сарыф итергә тейешбеҙ.
     Оло Ҡеүәт Эйәһе төҙөгән һәм биҙәгән ғаләм – ваҡытлы төйәгебеҙ. Һынауҙар урыны булған донъя етдилек, һиҙгерлек һәм тәрән фекер йөрөтә белеүҙе талап итә. Ваҡытлы төйәгебеҙҙән бүләк рәүешендә беҙ гүзәллекте генә үҙебеҙ менән мәңгелек донъяға алып китә аласаҡбыҙ. Гүзәл ғәмәлдәр менән килгән ҡолдарына Аллаһ Сүбхәнәһү үә Тәғәләнең ниндәй бүләктәр әҙерләүе хаҡында Изге Ҡөрьәндә бер тапҡыр ғына әйтелмәй.
     Саҙаҡа һәм иғәнәләр ярҙамында үҙебеҙҙә игелеклелек, йомартлыҡ, киң күңеллелек тәрбиәләүгә, хис-тойғолар юғарылығына этәрә Аллаһу Тәғәлә. Шул уҡ ваҡытта, хәленән килә, байлығы бар икән, зәкәт, ғөшөр һәм ҡорбан салыу кеүек милек менән бәйле ғибәҙәттәр ҙә фарыз ҡылына. Был изге ғәмәлдәрҙән тыш миһырбанлылыҡтан, иман һоҡланыуынан тыуған ғәмәлдәр ҙә бар, уларҙы карзы-хәсән йәки гүзәл үтес тип атарға мөмкин. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

ҠЫҘ БАЛАЛАР ӨСӨН НӘСИХӘТ

0

                                                         ҠЫҘ БАЛАЛАР ӨСӨН НӘСИХӘТ
    БИСМИЛЛӘһИР-РАХМӘНИР-РАХИМ
    Хөрмәтле ҡыҙҙар! Һеҙгә мәғлүмдер ки, гүзәл холоҡло ҡыҙ бала бөтөн ғаиләһе өсөн олуғ байлыҡ һәм сәғәҙәт, ҡарындаштары өсөн ҡиммәтле хазиналыр. Үҫкәндән һуң бер иргә ихлас ярҙамсы һәм иптәштер. Гүзәл холоҡло ҡыҙ балалар менән иң ябай кешеләрҙән алып иң бөйөк әҙәмдәргә ҡәҙәр барыһы ла маҡтанырҙар.
    Уҡыған үә холҡон тәрбиәләгән ҡыҙ алтындан баһалы, ынйынан ҡәҙерле байлыҡтыр. Бындай ҡыҙҙарҙың һәйбәт сифаттарына ҡарап халыҡ уларҙың иң йыраҡ ҡарындаш һәм белештәре тураһында ла яҡшы фекерҙә була. Холоҡло һәм гүзәл тәрбиәле кешеләр менән ҡәбилә, ҡарындаштары ғына түгел, ә бөтә милләт һәм донъя халҡы ғорурлана. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Ир балалар өсөн нәсихәттәр

0

                                                   ИР БАЛАЛАР ӨСӨН НӘСИХӘТТӘР

    БИСМИЛЛӘһИР-РАХМӘНИР-РАХИМ

    АТА ҺӘМ ӘСӘ
    1. Хөрмәтле балалар! Эшһөйәр, изгелекле, яҡшы күңелле кешеләр һәр ваҡыт хөрмәтле була һәм яҡын күренә, быны иһә үҙегеҙ ҙә беләһегеҙ. Ата-әсәгеҙ һеҙгә ҡарата иң ауыр һәм мәшәҡәтле хеҙмәттәрҙе башҡарған һәм һаман да үтәй. һәр ваҡыт ҡайғығыҙҙы уртаҡлашып, бәхетегеҙ өсөн тырыша, һеҙҙең өсөн Аллаһы Тәғәләгә ялбара һәм доға ҡыла. Шуның өсөн, мөмкин тиклем уларҙың хеҙмәттәренә ҡаршылыҡ күрһәтмәгеҙ, мәшәҡәттәренең хаҡын ҡайтарыу мөмкин булмаһа ла, уларға ихласлыҡ менән хеҙмәт итеүсе һәм хөрмәт күрһәтеүсе булығыҙ! Бигерәк тә Аллаһы Тәғәлә хәҙрәттәре улар менән матур һөйләшеүҙе васыят иткән. Рәсүлуллаһ әкрәм әфәндебеҙ, саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм хәҙрәттәре «Ата-әсәләрен риза итеүсе балаларҙан Аллаһы Тәғәлә лә риза булыр», тигән. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Рәжәб айы хаҡында

0

                                                            Рәжәб айы хаҡында
     Рәжәб айы боронго ғәрәптәрҙә «Мөнфәсыйл» тип атала. Был һүҙҙә с хәрефе артынан ы һәм й хәрефтәренең яҙылыу сәбәбе шунда: ғәрәп телендә нәҙек (йомшаҡ с хәрефе) өнө бар. Ул син хәрефе (өс тешле һәм нөктәһеҙ) менән бирелә. Шулай уҡ ҡалын (ҡаты) с өнө бар. Уныһы инде бүтән төрлө яҙыла һәм сад тип атала. Мөнфәсыйл һүҙендә тап шул ҡаты с яҙыла. Уның артынан и уҡылмай, ә ҡаты сы «ы» өнө ҡушып әйтелә.
     Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәдтең, ғәләйһис-сәләм, Һашим исемле бабаһы, Византиянан ҡайтып килешләй, бер тау янында ялға туҡтай. Тауҙан аҡҡан шишмәнең матурлығына һоҡлана ул. Юлдаштарының байтағының эсе ауыртҡан була. Ошо шишмәнең һыуын эскәс, сирлеләр һауығып китә. Был хәл Һашимды бик ғәжәпләндерә. Һашим күккә баға. Унда яңы тыуған айҙы күрә. Шунан инде, ҡулдарын күтәреп: «Был ни ғәжәп олуғ үә ҡәҙерле дауа? Шифа табыуыбыҙ был шишмәнәнме әллә яңы тыуған айҙанмы?» — ти. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Ҡайғырма...

0

   Ҡайғырма... Ҡайғырма...

     Һәр төшөнкөлөккә бирелеүсегә...
     Һәр ҡайғы кисереүсегә...
     Һәр фәҡирғә...
     Һәр ауырыуға...
     Һәр һыналыусыға...
     Ҡәҙерле туғаным! Ысын йөрәктән һиңә матур һүҙҙәремде әйтәйем. Бәлки Аллаһ һинең ҡайғыңды еңеләйтер, борсоулы хистәреңде таратыр. Ҡыйынлыҡтарҙан һуң еңеллек, йән ғазаптарынан һуң йыуаныс, ҡурҡыуҙан һуң именлек бирер. Ул — Ишетеүсе һәм доғаларға Яуап биреүсе. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Аллаһы Тәғәләнән ҡурҡыу

0

                                                    Аллаһы Тәғәләнән ҡурҡыу

     Пәйғәмбәр ғәләйһис-сәләм әйтте: «Бер мөьминдең күҙенән Аллаһы Тәғәләнән ҡурҡып, себен башы ҡәҙәр генә йәше сыҡһа ла, Аллаһы Тәғәлә уның өсөн йәһәннәмде хәрам ҡылды». Тағы ла Пәйғәмбәр ғәләйһис-сәләм әйтте: «Әгәр мөьминдең ҡәльбе (күңел ихласлығы) Аллаһынан ҡурҡып тетрәһә, уның хаталары ағастан япраҡтар ҡойолған кеүек ҡойолор». тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Боронғоларҙың хикмәтле һүҙҙәре (дауамы)

1

                                   Боронғоларҙың хикмәтле һүҙҙәре (дауамы)

                     Бишәрле баб. (бүлек)
          Бәйғәмбәребеҙҙән, уға Аллаһ рәхмәте һәм сәләме булһын:
     "Кем биш нәмәне хурлай, шул биш нәмәнән мәхрүм була:
     Ғалимдарҙы хурлаған — диненән;
     Әмирҙәрҙе хурлаған — донъяһынан;
     Күршеләрен хурлаған — табыштарынан;
     Яҡындарын хурлаған — мөхәббәттән;
     Ғаиләһен хурлаған — матур тормоштан мәхрүм ҡалған".
          Бәйғәмбәребеҙҙән, уға Аллаһ рәхмәте һәм сәләме булһын:
     "Килер өммәтемә шундай бер заман ти, шул саҡ улар биш нәмәне генә яратып, биш нәмәне онотҡан булырҙар:
     Донъяны яратырҙар, әммә аҙағын оноторҙар;
     Һарайҙарын яратырҙар, әммә ҡәберҙәрен оноторҙар;
     Мал-мөлкәт яратырҙар, әммә хисап барлығын оноторҙар;
     Балаларын яратырҙар, тик хурҙарҙы оноторҙар;
     Үҙҙәрен яратырҙар, тик Алланы оноторҙар; улар минән азат, мин дә уларҙан азат". тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Боронғоларҙың хикмәтле һүҙҙәре

0

                                                      Боронғоларҙың хикмәтле һүҙҙәре

                                                            Икешәрле баб (бүлек)
     Бәйғәмбәребеҙҙән, уға Аллаһ рәхмәте һәм сәләме булһын, күсерелгән һүҙҙәр.
     Ул әйткән ине: Ошо ике нәмәнән артығыраҡ һис нәмә юҡ — ышаныу һәм мосолмандарға файҙа итеү; ошо ике нәмәнән яманыраҡ һис ни юҡ—берләмәү (Аллаһ Тәғәләне— И.Ғ.) һәм мосолмандарға зарар килтереү".
     Бәйғәмбәребеҙҙән, уға Аллаһ рәхмәте һәм сәләме булһын:
     "Һеҙгә ғалимдар менән бергә бер мәжлестә ултырыу һәм хикмәтле һүҙҙәр тыңлау тейешле, сөнки Аллаһ Тәғәлә үле ер ямғыр яуҙырып, нисек йәшәртһә, мәйеттәр йәнен дә хикмәт нуры менән шулай йәшәтер".
     Әбүбәкер әс-Ситдиҡтан, Аллаһ унан риза булһын:
     "Берәү ғәмәл күрһәтмәй тороп ҡәбергә инһә, шул кәмәгә ултырмай ғына диңгеҙгә инеп киткән кеүек".
     Ғөмәр, Аллаһ унан риза булһын:
     "Донъя йәме мал менән, әхирәт йәме изге ғәмәл менән". тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Тәүбә һәм күҙ йәштәре

0

                                                             Тәүбә һәм күҙ йәштәре

     «Үкенес ялҡыны ялмаған күңел, йәшле күҙҙәр менән тәүбә ит. Сәскәләр ҙә бит ҡояшлы һәм дымлы урындарҙа таждарын аса!» (Мәүләнә Йәләлетдин Руми)
                                                             Тәүбә һәм күҙ йәштәре
     Тәҡүәле әҙәмгә бер тегенсе һорау биргән: — Рәсүлуллаһ, салләллаһу ғәләйһи үә сәлләмдең, хәҙисендә әйтелә: «Аллаһү Сүбхәнәһү үә Тәғәлә үлем сәғәте еткәнгә ҡәҙәр кешеләрҙең тәүбәләрен ҡабул итә» (Тирмиҙи, Дәғүәт, 98). Һин был турала нимә уйлайһың?
     Тәҡүәле әҙәм әйткән:
     - Эйе, был хаҡ. Һин үҙең нимә менән көн итәһең?
     - Мин тегенсе, кейем тегәм.
     - Тегенсе эшендә нимә бик еңел?
     - Ҡайсы менән туҡыма бесеү.
     - Тегенселек менән нисә йыл шөғөлләнәһең?
     - 30 йыл самаһы.
     - Үлем килгәндә туҡыма бесә алырһыңмы?
     - Юҡ, булдыра алмам.
     - Тыңла әле, тегенсе! Үлем күҙеңә ҡарап торғанда, 30 йыл тырышлыҡ һалып, оҫтарып бөткән нәмәңде лә эшләй алмағас, ғүмерҙә лә әйтеп ҡарамаған тәүбә һүҙҙәрен нисек әйтә алырһың? Хәҙер, көсөң барҙа тәүбә ит! Юғиһә һуңғы мәлеңдә яҡшыға өмөт бағлап тәүбә итер өсөн көсөң етмәүе бик мөмкин... «Үлем килгәнсегә ҡәҙәр тәүбә итеп ҡалығыҙ!» — тигән һүҙҙәрҙе ишетмәнеңме ни? (Мүснәүи, Фәиз-үл-Ҡадир, V, 65). тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Вверх
.