Ҡорбан ғәйете байрамы

Ҡорбан ғәйете байрамы мөнәсәбәте менән вәғәз-нәсихәт

بِـسْمِ اللهِ الرَّ حْـمَـنِ الرَّحِيمِ.
Әс-сәләмү ғәләйкүм үә рахмәтул-лаһи үә бәракәтүһ!
Хөрмәтле имам-мөхтәсиб, имам-хатибтар, мосолман ҡәрҙәштәрем һәм ватандаштарым!
Башҡортостан мосолмандары диниә назараты исеменән, президиум ағзалары, ҡазыйҙар һәм мәхәлләләр исеменән һеҙҙе изге Ҡорбан ғәйете менән тәбрикләйбеҙ!
Тән-йән сәләмәтлеге, иманығыҙға ҡеүәт, һәр беребеҙгә бәхет-сәғәҙәт теләйбеҙ!
Башҡортостан мосолмандарының диниә назараты тарафынан бөтөн мәхәлләләргә, ислам әһле йәмәғәтенә Ҡорбан ғәйете байрамы мөнәсәбәте менән вәғәз-нәсихәт. Читать далее →

Ҡорбан ғәйете менән

Ҡорбан ғәйете менән ҡотлау һәм ғәйет вәғәзе

Бисмил-ләһир-рахмәнир-рахим!
Ҡөрьәндә әйтелә: ”Һәр өммәт өсөн Беҙ шәриғәт хөкөмдәре — ҡанун-ҡағиҙә — төҙөп бирҙек, һәр халыҡ үҙ динен тотор. Башҡа диндәге халыҡтар (хәтергә һалып ҡуяйыҡ: беҙҙәге һымаҡ ”Мин — мосолманмын” тип йөрөгәндәр генә түгел) башҡа диндәге халыҡтар ҙа ислам дине хаҡында һинең менән тартҡылашмаһын.
Кешеләрҙе Аллаһ диненә — исламға, иманға, ғибәҙәткә саҡыр, һин үҙең, әлбиттә, хаҡлыҡҡа алып бара торған тура юлдаһың”., — тиелә.
”Хаж”сүрәһе, 67 — нсе аят.
Мосолман — Аллаһ бәндәһе. Уның ниәтендә — изгелек, ғәмәлендә — игелек, күңелендә нур, иман нуры, тип өйрәтә дин. Диндең был хөкөмдәрен ғәмәле менән ҡеүәтләп, хаж сәфәрендә йөрөгән ҡәрҙәштәребеҙ исламдың изге урындарында ғибәҙәттә тора, хажға барыр мөмкинлеге булмағандар ғәйет көнөн мәсет юлында, мәсеттә ҡаршы ала. Мәсеттәр улар — ҡиблабыҙ булған Кәғбәтулланың бер өлөшө. Читать далее →

Ҡорбан ғәйетенең хөтбәһе

Ҡорбан ғәйетенең беренсе хөтбәһе

Аллааһу әкбәр, Аллааһу әкбәр, Аллааһу әкбәр. Ләә иләәһә иләллаһу үә Аллааһу әкбәру, Аллааһу әкбәр. Үә лилләһил хәмде (3 мәртәбә).
Субехәәнә мәййәкъбәлү мин ғибәәдиһил мухлисыйнә әғмәлә. Әлләҙинә йәбеҙулүүнә фии сәбиилилләһү нифүүсә-әү үә әмүәэлә. Фәйүғтыйһимүллаһү ғәлә ҡадери тәҡүәэһум нәүә әлә.
Аллааһу әкбәрү. Аллааһу әкбәр. Ләә иләәһә илләллаһү үә Аллаһу әкбәру, Аллааһу әкбәр. Үә лилләһил хәмде (3 мәртәбә).
Субехәәнә мән әфтәрада хәджджә бәйтил хәрами ғәлә ғибәдиһи фәшәддүү иләйһи рихәлә. Үә тәракүү фии ридааһүл әзүәджә үәм үәлә. Үә әтәүһү шүғсә-әү үә ғубера-ә әййәрджүүнә минһү джәллә джәләләһүл ғата-и үәл уисалә. Читать далее →

Ҡорбан доғаһы бармы?

Ҡорбан боғаҙлағанда уҡый торған доға бармы?

Мал салғанда Аллаһының исеме менән, уны ҙурлап, ҡорбан ниәте менән: «Бисмилләһи, Аллаһу Әкбәр!» – тип ҡорбан салырға ҡушылған. Ҡорбан салған ваҡыттағы доғаларға килгәндә улар төрлө ерҙә төрлөсә. Хәҙистәрҙә был доғалар тураһында хәбәр юҡ тиерлек. Шуға ла «Бисмилләһи, Аллаһу Әкбәр! » — тип салып ебәргәндән һуң ниәтләгән кешегә: Йә Аллам ошо ҡорбанымды ҡабул ит тип, үҙ телебеҙҙә әйтһәктә дөрөҫ булыр. Салғандан һуң уҡылған ике рәҡәғәт намаҙ тураһында ла фекерҙәр төрлөсә. Был намаҙҙы ҡорбан ниәтләгән кеше уҡырға тейеш булып сыға, ә салған кеше түгел. Сөнки намаҙҙы һәр кем үҙе өсөн уҡый. Шулай уҡ был хаҡта хәҙистәрҙән мәғлүмәт юҡ. Әлбиттә, нәфел намаҙҙарҙың һауабы бар.
Аллаһ ризалығы өсөн тип ниәтләп ҡорбан салһаҡ беҙҙең өҫтөбөҙҙән бурыс төшә. Бар эш ниәттә. Ә салған һәм салғандан һуң уҡыла торған доғаларға, намаҙға, кем сала, кем салмай, сөннәтле ме?, ҡорбанды һыйпарғамы йәки эргәһендә булыу кәрәкме, итен ни эшләргә, эсәк-ҡарының ҡайҙа итергә, нисек итте өләшергә, мәжлес үткәреү – былар һәр кемдең шәхси эше һәм урындағы йолалар. Аңралыҡтан ҡорбанды мулла салырға тейеш тип, хатта райондың икенсе осона алып барырға маташалар. Мулла мәсеттә алып барған ғәйет байрамын ташлап, был бәндәгә ҡорбан салайым әле тип, китһенме? Бындайҙар берәү генә түгел бит әле — йөҙләгән. Имеш, мулла доға ҡылып, мал салып, намаҙ уҡыһа, ҡорбан ҡабул була. Хатта эргәмә килеп: Малайым намаҙ уҡый, ҡаҙҙарҙы миңә салырға ярамай, һин сөннәтһеҙ, мулла килеп салһын, тип әйтә, — тип, йөрөгәндәрҙә бар. Ҡош-ҡорт ҡорбан була алмай, ә хәләл булһын өсөн ир кеше юҡ икән салырға, салһын ҡатын кеше. Урыҫтарҙын поптары һымаҡ мулла посредникме әллә? Аңлатып ҡат-ҡат әйтәбеҙ: һәр кем Аллаһ ризалығы өсөн ихлас күңелдән ниәтләнеп берәй кешенән, хатта ул намаҙ уҡымаһа ла, йә үҙе салһала ҡорбанды — беренсе тамсы ҡаны ергә етмәҫ борон ҡорбаның ҡабул! Бының өсөн мосолман булыуың етә. Читать далее →

Мәрхүмдәр һәм бәлиғ булмаған балалар өсөн ҡорбан

Ҡорбанға һыйыр һуйғанда 7 кеше араһына ике улымды һәм 6 йәшлек баламды ҡушырға яраймы? Сөнки бәлиғ булмаған баланы өлөшкә индерергә ярамай тиҙәр.
Ҡорбан өсөн бер һыйырҙы 7 кешегә — ғаиләһе өсөн атап сала икән (мәҫәлән, атай-әсәһе, үҙе, ҡатыны, балалары өсөн) бурыс үтәлә. Өлөшкә бәлиғ булмаған балаларҙы индерергә мөмкин, әгәр был эш бер ғәилә эсендә башҡарылһа.

Игеҙәктәргә ҡорбан салыу

Беҙҙең игеҙәк балаларыбыҙ бар, уларға ҡорбаны нисек салырға икән?
Бәлиғ булған йәшкә еткән һәр кешенең, әгәр ҙә ҡорбан салырлыҡ малы булһа, ҡорбан салыуы вәжиб. Ә инде яңы тыуған игеҙ балалар өсөн уларҙың ата-әсәһе бала тыуыу шатлығынан ҡорбан салырға теләһә, игеҙәктәр ир бала булһа — һәр береһенә икешәрҙе, ә ҡыҙ балалар икән — һәр береһенә берәр ҡорбан салырға тейеш. Шәриғәттә ир бала атаһы милкен бүлгәндә мираҫтың өстән ике өлөшөн тулыһынса, ә ҡыҙ бала өстән бер өлөшөнөң яртыһын алырға хоҡуҡлы булған кеүек, ҡорбан салғанда ла бер ир балаға ике ҡорбан, ә ҡыҙ балаға бер ҡорбан салыу ҡаралған. Бындай ҡорбан сөннөт ҡорбаны тип атала һәм уны үтәй алыу бик тә күркәм ғәмәл һанала. Әгәр ҙә дүрт ҡорбанлыҡ салырлыҡ мөмкинлегегеҙ булмаһа, игеҙәктәрҙең бер ҡарында ятыуҙарын, бер әсәнән тыуыуҙарын иҫтә тотоп, икеһенә ике генә ҡорбан салһағыҙ ҙа була. Аллаһы Тәғәлә Үҙе риза булып, ҡорбанығыҙҙың ҡабул ҡылһа ине. Читать далее →

«Лил-ләһи» аяттары

«Лил-ләһи» аяттары

لِّلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَإِن تُبْدُوا مَا فِي أَنفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُم بِهِ اللَّهُ فَيَغْفِرُ لِمَن يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَن يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنزِلَ إِلَيْهِ مِن رَّبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّن رُّسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ

لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنتَ مَوْلَانَا فَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ

Башҡортса транскрипцияһы:
284. Лилләәһи мәә фи-ссәмәәүәәти үә мәә фил-ардыи үә иң түбдүү мәә фии әнфүсикүм әү түхъфүүһү йүхәәсибҡүм биһи-лләәһү фәйағфиру лимәй-йәшәә'ү үә йүғәҙҙибү мәй- йәшәә'ү үә-ллааһу ғәләә күлли шәй'иң ҡадиир. Читать далее →

Аятүль Көрси

Аятүль Көрси аяты

اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ لَّهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ مَن ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِندَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَلَا يَئُودُهُ حِفْظُهُمَا وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ

Башҡортса транскрипцияһы:
255. Аллааһу ләә иләәһә илләә һүүәл-хәйүл-ҡаййүүмү ләә тәьхуҙүһү синәтүү-үә ләә нәүмүл-ләһү мәә фи-ссәмәәүәәти үә мәә фил-ардыи мәң ҙәлләҙии йәшфәғү ғиңдә-һүү илләә би'иҙниһи йәғ-ләмү мәә бәйнә әйдииһим үә мәә хальфәһүм үә ләә йүхиитуунә би-шәй'им-мин ғилмиһии иллә бимәә шәә'ә үәсиғә курсиййүһү-ссәмәәүәәти үәл-арда үә ләә йә'үү-дүһү хифҙуһүмәә үә һүүәл-ғәлийүл-ғәҙыиим.

Аҫта МП плеерҙә Аятүль Ҡөрсине урыны менән туҡтап уҡый, улда дөрөҫ, өҫтә яҙылғаны бер ынғай туҡтамай уҡығанда ҡулланыла. Кире тыңлар өсөн крестика баҫығыҙ, йәки йәшел кнопкаға.

Башҡортса мәғәнәһе:
255. Алланан башҡа илаһ юҡ! Ул тере, мәнге йәшәй. Ул йоҡомһорауҙы ла, йоҡлауҙы ла белмәй. Күк менән Ерҙәге бөтә нәмә — Уныҡы. Кем Аллаһ ҡаршыһында яҡлаша ала? Уның Үҙ рөхсәтенән башҡа бер кем яҡлаша алмай. Хәҙерге кешеләрҙән әүәле ни булғанын да, уларҙан һуң ни булырын да Алла белә. Аллаһ белгәнде һис кем тотош белә алмаҫ, Ул теләгән хәтле генә белер. Уның тәхете Күкте лә, Ерҙе лә биләй. Шуларҙы һаҡлау Уға һис тә ауыр түгел. Ул олуғ һәм бөйөк!

Ҡөрьән Кәрим (Сәғүд Ғәрәбстанында нәшер ителгән Ҡөрьәндең фотокүсермәһе, ғәрәп тексының хәҙерге башҡорт яңғырашына ярашлы бирелгән транскрипцияһы, башҡортсаға тәржемә). – Өфө : Китап, 2018. – 1220 бит.

Мөжәүир хәҙрәт доғаһы, йәки теләк доғаһы, шулай уҡ хәжәт намаҙы доғаһы:https://nazir1965.com/do%D2%93alar/m%D3%A9zh%D3%99%D2%AFir-x%D3%99%D2%99r%D3%99t-do%D2%93a%D2%BBy.html#more-5662

Исми Әғҙам доғаһы: https://nazir1965.com/do%D2%93alar/ismi-%D3%99%D2%93%D2%99am-do%D2%93a%D2%BBy.html#more-5536

"Әсмәә'үл-хүснәә": https://nazir1965.com/do%D2%93alar/%D3%99sm%D3%99%D3%99%D2%AFl-x%D2%AFsn%D3%99%D3%99.html#more-5531

Йөрәк хәтере

Мин Мәхмүтова Хәснә Насибулла ҡыҙы, 1938 йылда Буранғол ауылында, ярлы крәҫтиән ғаиләһендә тыуғанмын. Бала сағым Бөйөк Ватан һуғышы осорона тура килә. Атайым һуғышҡа киткәс, бәләкәс кенә бер бүлмәле өйҙә өс бала ҡалдыҡ: ағайым, апайым һәм мин. Бына шул ваҡыттан аслыҡ, яланғаслыҡ башланды ла инде...” Көҙөбил” колхозы инәйҙәргә, ҡарттарға, бала-сағаға ҡалды. Инәйҙәр ҡара кискә ҡәҙәр кәбән дә ҡойҙолар, иген дә урҙылар, колхоз малына бесән эшләнеләр. Эшселәр төшкө ашҡа ыумас, өйрә, ҡатыҡ, ҡатырмаҡ алып баралар. Ҡайһы ваҡыт эш хаҡына икейөҙ грамм он бирәләр ине. Минең инәйем бер һыйырҙан өҙөлмәне, һыйырға ай яҡтыһында бесән эшләр ине, тик 200 литр һөт — һалым, шуға күрә май-ҡаймаҡ ашаған булманы. Май йыйылһа Кирәбе ауылына алып барып һатып килә торғайны, сөнки сарыҡ тегеп кейергә еп, күн һәм башҡа донъяның кәрәк ярағы күп кәрәк. Мин бала сағымда ит ашағанымды хәтерләмәйем, сөнки һыйырҙың быҙауын йылда хөкүмәткә тапшырып торҙоҡ, тағы ла 200 йомортҡа, һарығың бармы, юҡмы һорап тормайҙар, һарыҡ йөнө лә йылда тапшырырға тура килде. Тағы инәйҙәрҙе “займ” тигән нәмә йонсота ине, нисә һум түләп алғандарҙыр инде, мәжбүри эш булды. Минең бала саҡта ашап үҫкән аштарым: кәһәл, ыумас, ҡатыҡ, ҡурмас, өйрә... Инәйем кәһәл бешерергә ҡуйһа беребеҙҙе туҡтауһыҙ болғап торорға ҡуша, уны һоло ононан бешерәләр, болғатмаһаң күмһей. Ҡатырмаҡты әшәк өҫтөнә һалып алалар, инәйем бер ҡатырмаҡты дүрткә бүлә ине. Беҙ оҙағыраҡҡа етһен тип, әҙләп кенә семтеп ашайбыҙ. Исмаһам ауылыбыҙҙа картуф үҫмәне, ҡырау алып торҙо, тиҙәр.
Читать далее →

Асыҡ ғәүрәт

Асыҡ ғәүрәт – боҙоҡ энергия магниты

Аллаһ Раббыбыҙ Ҡөръән-Кәримдә «Әғраф» сүрәһенең 26-сы аятында: «Беҙ кешеләргә кейем бирҙек, — тип әйтә, — ул кейем менән улар оят ерҙәрен ҡапларҙар». Һәм Аллаһ Раббыбыҙ аяттың аҙағында: «Беҙ әле уларға үҙҙәре күрмәй торған кейем дә бирҙек, тәҡүәлек кейеме бирҙек, әгәр улар аңлаһалар, был кейемдәр улар өсөн бигерәк тә хәйерлерәк», — тип әйткән. Ошо аяттан күренгәнсә, әҙәм балаһының кейеме оят ерҙәрен ҡаплап йөрөр өсөн бирелгән, сөнки Аллаһ Раббыбыҙ кешеләрҙе аҡыл менән зиннәтләп, хайуандарҙан өҫтөн ҡуйҙы һәм әҙәм балаһының хайуандарҙан өҫтөн сифаты — ояла белеү сифаты. Кеше хайуандан аҡылы менән айырыла һәм иң беренсе айырмалыҡ сифаты — ояла белеү, йәғни — кешенең ғәүрәт ерҙәрен ҡаплап йөрөүе, шәриғәтебеҙ буйынса ҡапланырға тейеш ерҙәрҙе күрһәтмәүе. Шулай булһа, беҙ ояттың нәмә икәнлеген беләбеҙ һәм хайуандан асыҡ айырылып торабыҙ, сөнки улар ояла белмәй, уларҙа кейем юҡ, ғәүрәт ҡаплау юҡ. Читать далее →

Зина – ҙур гонаһ

Исламда иң ҙур гонаһтарҙың береһе булып зина тора. Был гонаһлы ғәмәл әҙәм балаларын бик түбән дәрәжәгә төшөрә. Был хаҡта Аллаһы Тәғәлә Ҡөръәндә былай ти: “Зина ҡылыу кеүек фәхеш эштәрҙең асыҡ эшләнә торғандарына ла, йәшерен эшләнә торғандарына ла яҡын бармағыҙ...” (“Әл-Исра” сүрәһе, 17:32)
Был аятта оло һәм кесе зина тураһында һүҙ бара. Икеһенән дә йыраҡ булыу кәрәк (үбеү, ҡарау кеүек зиналарға яҡын килмәү).
Пәйғәмбәребеҙ ﷺ әйтеүенсә, ҡулдар, аяҡтар һәм күҙҙәр зина ҡыла алалар. Шуға күрә ҡарарға ярамай торған нәмәләргә күҙҙе йомоу, күрһәтергә ярамаған ағзаларҙы йәшереү кәрәк.
Аллаһы Тәғәлә ирҙәргә һәм ҡатын-ҡыҙҙарға хәрәм әйберҙәргә ҡарауҙан тыйған, ғәүрәттәребеҙҙе зинанан һаҡларға ҡушҡан. Читать далее →