Архив рубрики: Ғибрәтле ҡиссалар, хикәйәттәр, вәғәздәр

Хикмәт нәсихәттәр

                                                          Хикмәт нәсихәттәр

    Хикмәт эйәләренән ҡалған бер-нисә хикмәт
    Аҡыл эйәләренән берәү әйткән: «Кешеләр, — тигән, — дүрт төрлө була. Белгән һәм үҙенең белгәнлеген белеп торған кеше, был кеше — ғалим, уның артынан эйәреп кенә йөрөргә тырышығыҙ. Икенсеһе — белә, ләкин үҙенең белгәнен аңлап етмәй. Был турала уның хәтеренә төшөрөгөҙ. Өсөнсөһө — бер нимә лә белмәй ҙә, белмәгәнен аңлай ҙа алмай, быныһы — тома наҙан, унан һаҡ булығыҙ. Дүртенсеһе— белмәй ҙә, белмәгәнен белеп тә тора, быныһы һеҙҙең ярҙамға мохтаж, уға бынан ҡотолоу юлын күрһәтеп бирегеҙ», — тигән.
    Хикмәт ул — Аллаһтың Үҙе теләгән кешеһенә генә бирә торған бер бүләге. «Аллаһ хикмәт бүләк итеп биргән һәм был хикмәттең ҡәҙерен белеп тә, ҡомһоҙ булыуы сәбәпле көстәрен донъя малы туплап ҡалыу өсөн генә түгеп йөрөгән кеше, — тигән Сократ, — тән сәләмәтлеге менән донъялар именлеген борсолоуҙар менән тынғыһыҙлыҡтар бәрәбәренә һатып йөрөгән әҙәмгә оҡшап китә».
    Сөнки хикмәт емеше ул — тынғылыҡ һәм дәрәжәләрҙә юғарылыҡ, байлыҡ емеше — арыу-талыуҙар һәм бәхетһеҙлек. Читать далее →

Тәрбиә һабаҡтары

                                                                 Тәрбиә һабаҡтары

   Исламдың тәрбиә мәҙрәсәһенән һабаҡтар
   «Үҙе өсөн үтә лә кәрәкле булған өс төрлө шартҡа яуап бирә белгән кешәнән еңел генә иҫәп-хисап алғандан һуң, фатихаһын биреп, Аллаһ уны күктәргә күтәрер», — тигән пәйғәмбәр, ғәләйһис-сәләм. «Улар ниндәй шарттар була?» — тип һорайҙар сәхәбәләр, «Һине рәнйеткән кешегә ҡарата мәрхәмәт-шәфҡәтле булыу; һине ташлап киткән менән килешә белеү; һиңә ҡайғы- хәсрәт килтергәнде ғәфү итә белеү», — тигән пәйғәмбәр, ғәләйһис-сәләм.
   Әлбиттә, кеше рәнйетеүҙәр, ыҙғыш-талаштар, күңелдәрҙе ҡайғы-хәсрәттәр менән күмеп китеүҙәр һәр ваҡыт булып торған.
    Читать далее →

Ғүмеребеҙ хаҡындағы аяттар

 

                                                     Ғүмеребеҙ хаҡындағы аяттар

     «Үҙенең бойороуҙарын Аллаһ күктән Ергә төшөрә. Аҙаҡ килеп, һеҙҙең иҫәп менән мең йылға тиңдәшкән бер көндө һеҙҙең үҙегеҙ ҡылған ғәмәлдәр Ерҙән күккә күтәрелә».
                                                                                             «Әс-Сәждәһ» (Сәждә) сүрәһе, 2-се аят
     «Ҡиәмәт сәғәтенең ҡасан һуғасағын да Аллаһ үҙе генә белә, ямғырын да яуҙыра, әсә ҡарынында ни барын да Ул белә. Үҙе менән иртәгә нимә буласағын, ҡайҙа үлеп ҡаласағын кеше үҙе генә белмәй».
                                                                                              «Луҡман» (Лоҡман) сүрәһе, 34-се аят
     «Ваҡыты килеп еткәс, бәндәләрҙең әжәлдәре лә бер сәғәткә иртә булмаҫ, бер сәғәткә һуңға ҡалмаҫ».
                                                                                              «Ән-Нәхл» (Бал ҡорттары) сүрәһе, 61-се аят
     «Шуның өсөн дә, — ти Аллаһ, — эй, иман килтергәндәр! Байлыҡтарығыҙ ҙа, балаларығыҙ ҙа һеҙҙе Аллаһты зекер итеүҙән бүлдерә күрмәһен». Аллаһты онотҡан кеше Уның рәхмәтенән дә мәхрүм ҡала.
     «Үлем сәғәте һуғып: «Эй, Раббым! Әгәр ҙә үлемемде бер аҙға ғына кисектерһәң, саҙаҡаларын да биреп торор инем, иман менән дә йәшәр инем», — тип әйтер көн еткәнсе, Беҙ биргәндәрҙе файҙалы урындарға тотоноп ҡал!»

Читать далее →

Кешеләрҙең барлыҡҡа килеүе үә үлеүе

                                Кешеләрҙең барлыҡҡа килеүе үә үлеүе

   Муса бәйғәмбәр ғәләйһи-ссәләмдең һорауы: «Эй, Раббым, кешеләрҙе нимәгә барлыҡҡа килтерәһең, һуңынан уларҙы үлтергәс? „
   Бер ваҡыт Муса бәйғәмбәр (ғәләйһи-ссәләм) үлем тураһында уйланып, мөрәжәғәт иткән:
   “Эй, Раббым! һин кешеләрҙе үлтерәһең, ул сағында нишләп һин уларҙы барлыҡҡа килтерәһең?»
   Аллаһ Тәғәлә яуап итеп Мусаға (ғәләйһи-ссәләмгә) бойҙай сәсергә ҡушҡан. Муса бәйғәмбәр (ғәләйһи-ссәләм) бойҙайҙы сәскән, ҡарап үҫтергән, һыу һипкән. Ваҡыты еткәс, уңыш өлгөргән.
   Муса бәйғәмбәр (ғәләйһи-ссәләм) бойҙайҙы сапҡан һәм уны һуға башлаған.
Аллаһ Тәғәлә уға өндәшкән:
   - Эй, Муса! Нимә менән шөғөлләнәһең?

Читать далее →

Аллаһ яратҡан балалар

                                                Аллаһ яратҡан балалар

     Ғилемле аҡһаҡал, намаҙлыҡ өҫтөндә ултырып, устарын юғары күтәреп Аллаһ Тәғәләгә мөрәжәғәт иткән:
     "Эй, минең Аллаһым! Мин инде ҡарт һәм минең үлем сәғәтем яҡынлаша. Миңә һин биргән ғилемде мин кемгә биреп ҡалдырайым икән? Үҙемдең китапханамды кемгә ҡалдырырға, ул унда йыйылған китаптың ҡәҙерен белерлек кеше булһын ине. Ундағы ғилемде кем һаҡлай алыр икән?"
     Шул уҡ төндә аҡһаҡал асыҡ ҡына төш күрә. Уға йәшел ҡанатлы фәрештә килгән һәм һүҙ башлаған:
   "Һин китапханала һаҡланыусы бик һәйбәт китаптарҙы кемгә бирергә мөмкин икәнлеген белергә теләгәйнең. Ҡайғырма. Аллаһ мине һиңә ебәрҙе, ул турала аңғартыу өсөн. Иртәнге намаҙҙан һуң күршеләге өс өйгә барырһың. Был өйҙәрҙәге өс малайҙы китапханаға саҡыр һәм ул китаптарҙы алыуҙарын һора. Был өсәү һинең китаптарыңды алырға лайыҡлылар".
     Был турала әйткәндән һуң фәрештә елпенгән дә осоп та киткән.

Читать далее →

Ғилемдә ожмах

                                                                Ғилемдә ожмах

   Аллаһ Тәғәлә ҡаршыһында иң хөрмәтле кеше – ғилем өйрәнеүсе
   Ғилем өйрәнеүсе кеше — Аллаһы Тәғәлә ҡаршыһында хөрмәтле һәм яҡын кеше.
Ошондай бер хикәйәт бар. Бер ваҡыт ғилем эстәүсе шәкерт белем алыр өсөн Бағдад ҡалаһына бара. Үҙенең бер тин дә аҡсаһы булмай. Өс көн буйы ас йөрөй. Дүртенсе көн баҙарға барып, бер буш кибеттә ултыра. Шунда бер ҡарт килеп сәләм бирә.
   — Мин һинең атайыңдың ҡоло инем, — ти. Шәкерт:
   — Минең атайымдың ҡоло юҡ ине, — ти. Ҡарт быға яуап итеп әйтте:
   — Һин ул ваҡытта кескәй генә инең, мин ҡасып киттем. Һин мине һат, баһамды һиңә хәләл ҡылдым.
   Шәкерт ҡартты етәкләп баҙарға алып бара. Ике йәһүд килеп, ике йөҙ тәңкәгә һатып ала.        Ҡартҡа кәтмән бирәләр һәм ҡалҡыу ергә күрһәтеп: Читать далее →

Ғибрәтле ҡиссалар

                                                    Ғибрәтле ҡиссалар

                                                          Вәғәз.
   Аллаһу Сүбехәнә үә Тәғәлә һәр бер пәйғәмбәргә мөғжизә биргән. Ҡәүеме ҡаршыһына баҫып, уға ошо мөғжизәләрҙе күрһәтеп биреүе уның Аллаһ илсеһе булыуына кешеләрҙә ышаныс тыуҙыра.
   Мусаның, ғәләйһис-сәләм, сихырсылар ҡаршыһында үҙенең таяғын йылан итеп күрһәтеүе, Ғайсаның, ғәләйһис-сәләм, мәйеттәрҙе терелтеүе, һуҡырҙарҙы күҙле итеүе оло мөғжизә була. Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд Мостафа саллал-лаһу ғәләйһи үә сәлләмгә бирелгән иң ҙур мөғжизә — Ҡөрьән Кәрим.
   Ул Китап 74 мең һүҙҙән тора, 6660 аяты, 114 сүрәһе бар. Ҡөрьән Кәримдә әҙәм балаһының бөтә һорауҙарына яуап табып була. Ҡөрьән хөкөмдәре иҫкермәй, һәр дәүер уларҙың әһәмиәтен арттыра ғына бара.
   Төрлө өлкәләге төрлө ғалимдарҙың, белгестәрҙең төрлө асыштарына Ҡөрьәндә дәлилдәр табылып тороуы, уның илаһи хөкөмдәр, ә Мөхәммәд Мостафа саллал-лаһу ғәләйһи үә сәлләмдең «хәтә-мүн-нәбиййин» — пәйғәмбәрҙәрҙең һуңғыһы булыуына ышанысты арттыра.
Бына ошо изге Китаптан кескәй генә бер ҡисса һөйләп үткебеҙ килә. Читать далее →