Дин

Башҡортлоҡ – Хоҙай һынауы

0

                                                                   Башҡортлоҡ – Хоҙай һынауы

     Башҡортлоҡ – Хоҙай тарафынан ҡуйылған һынау, шул һынауҙы үтә алмағандар икенсе милләткә күсә
     Дәүләкән районы Мәкәш ауылында тыуып үҫеүсе хажиә Клара Мөхәмәҙи ҡыҙы ХӘМИҘУЛЛИНАның дини тәғлимәткә, тарихыбыҙға, рухи булмышыбыҙға ҡарата берәүҙекенә лә оҡшамаған үҙ ҡарашы, үҙ фекерҙәре бар. 1966 йылда Свердловскиҙа Урал университетының иҡтисад факультетын «отлично» билдәһенә тамамлағандан һуң Клара апай алдында оло фән, ғилем юлдары асыла, карьера баҫҡыстары ла һыҙатлана. Әммә ул тыуған яғына, туғандарына тоғролоҡ һаҡлаған зат булараҡ, уларҙан айырылмай, тыуған төйәгендә хеҙмәт итә һәм әле лә тыуған ауылы Мәкәшендә йәшәй. Уның ҡарауы, юғары белемле интеллектуал юғалып ҡалмай, хаҡлы ялға сыҡҡандан һуң Аллаһҡа һыйына, дини ғилем эстәү юлына баҫа, әле яңыраҡ «Ғәлиә» мәҙрәсәһен тамамлап, диплом алды. Хәйер, был хаҡта уның менән булған әңгәмәнән уҡып белерһегеҙ.
тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Ата-әсәләр менән

0

                                                                       Ата-әсәләр менән

                                    Ата-әсәләр менән Аллаһы Тәғәлә араһында кәртәләр юҡ

     Ислам ата-әсәләрҙе хәстәрләүгә ҙур иғтибар бүлә. Ихлас күңелле һәр мосолман ата-әсәһе уға изге доғалар әйтһен өсөн барыһын да эшләргә тейеш. Бындай изгелек Аллаһы Тәғәлә тарафынан шунда уҡ ҡабул ителә. Рәхмәтле кешеләргә бәрәкәт алып килә торған айырым доғалар булыуы ла билдәле. Шулай уҡ бәддоға ла (изге булмаған теләктәр) Аллаһы Тәғәлә тарафынан кисектереүһеҙ ҡабул ителә. Сөнки Аллаһы Тәғәлә алдында ата-әсәләргә ҡағылышлы бөтә нәмә лә мөһим. Уларҙың доғаһы тәрән тойғолар менән ҡылына, ата-әсәләр менән Аллаһы Тәғәлә араһында кәртәләр юҡ. Шуға күрә һәр кем ата-әсәһенең изге фатихаһын алырға һәм уларҙың ризаһыҙлығын тыуҙыра торған бөтә нәмәнән ҡасырға тырышырға тейеш. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Имамдарға итәғәт

0

                                                                       Имамдарға итәғәт

                                                Мәхәллә имамы — халыҡтың рухи тәрбийәсеһе
     Имамдар кемдәр һуң улар?
     Имам тигәс, кешенең күҙ алдына мәсеттә намаҙҙар уҡыусы; үлгән кешеләргә йыназа намаҙы уҡып Ахирәт тормошона оҙатыусы, сабыйҙарға исем ҡушыусы; өйләнешеүсе парҙарға — кейәү менән кәләшкә, — никах уҡыусы; Ҡөрьән уҡып мәжлес үткәреүсе һаҡаллы, оло йәштәге мулла бабай, йәиһә ҡырыҡ-илле йәштәр тирәһендәге хәҙрәт килеп баҫа. Кешенең башына башҡа төрлө уй килә алмай, сөнки хәҙерге заманда бик күп хәҙрәттәр бары тик бына шул, юғарыла һаналған эштәрҙе генә башҡаралар. Дөрөҫ, был эш-ғәмәлдәрҙе башҡарыу өсөн дә тейешле дини ғилемең, һаулығың-сәләмәтлегең булыуы кәрәк! Һәм, дөрөҫөн генә әйткәндә, был ғәмәлдәрҙе ҡылыу өсөн ваҡыт та һорала. Әммә ләкин хәҙрәттәр, имамдар алда һанап үткән эштәре менән генә сикләнергә тейеш түгел.
тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Телдең хаҡы

1

                                                                            Телдең хаҡы

                                                          Ғалимдар мираҫынан бер нисә фекер
     «Атҡа — кешнәү, эткә — өрөү, үгеҙгә — үкереү, ҡапланға ырылдау кеүек сифаттар бирелгән шикелле, кешегә лә тел, һүҙ оҫталығы бирелгән. Тел — уның көсө, ҡоралы, таянысы һәм аҡланыу юлы. Аллаһ ҡолдарына был һәләт башҡа бөтә йән эйәләренә ҡарағанда ла нығыраҡ кәрәк».
                                                                                                                             Филон
     «Ауырыуҙарынан ҡотолоу өсөн дарыуҙар һәм шифалы үләндәр ҡулланырға тырышып та, һүҙҙәрҙең файҙаһын белмәй һәм белергә лә теләмәй унан баш тартҡандар — отолоуҙа». тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Шәғбан

1

                                                                              Шәғбан

     Пәйғәмбәребеҙ әйткән: «Изге Шәғбан минең үҙемә тәғәйенләнгән ай», — тигән, был турала үҙенең фәрештәләренә хәбәр биреп. Аллаһы Тәғәлә үҙе лә: «Эй, фәрештәләрем! Минең ҡолдарым булған бәндәләрҙең Минең һөйөклө илсем өсөн тәғәйенләнгән айҙы нисек итеп хөрмәт иткәндәрен, ололауҙарын күрҙегеҙме? Шуның өсөн дә Мин үҙемдең дәрәжәм һәм ҡөҙрәтем менән ҡолдарыма мәғфирәт бирәм», — тиер ти. Пәйғәмбәребеҙ үҙе лә элек бер генә айҙа ла Шәғбан айындағы кеүек күп итеп ураҙа тотмаған, тип хәбәр бирә мөхәддистәр. Бының сәбәбен ул үҙе лә: был ай — йылдың шундай бер миҙгеле, унда бәндәләрҙең бөтә тәүбәләре Аллаһ хозурына барып етә. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Шәғбан айы

1

                                                                      Шәғбан айы

     Боронғо ғәрәптәрҙә шәғбан айы ғәҙел тип аталған. Риүәйәттәрҙә күренеүенсә был айҙың исеме үҙгәртелеүгә Бәни Тәмим ҡәбиләһе башлығы Нәүфел бин Вәрәҡә сәбәпсе. Бер мәл ул Жәржән ҡәлғәһенә килә. Жәржән батшаһы менән һөйләшкәндә, һүҙ уңайы менән үҙенең сире — бүҫерҙән ыҙаланыуы хаҡында әйтә. Жәржән батшаһы бер тауҙы күрһәтә, шул тауҙан ете шишмә ағып төшә икән. Шул шишмәләрҙең береһенең һыуын эсергә тәҡдим итә ул Вәрәҡәгә, ҡарынынан хуш еҫле бер матдә айырылып сыға. Уны ғәнбәр тиҙәр. Ана шул ғәнбәр еҫе килгән һыуҙы эсә Нәүфил бин Вәрәҡә.
     Нәфил бин Вәрәҡә сиренән арындырыр дарыуҙы таба. Был һыу бик килешә уға. Шунан яңы тыуған айға ҡарап Нәфил бин Вәрәҡә доға уҡый: «Аллаһүммәжғәл һәәҙәә шәһрә мүбәрәкә инни шәфикәмин һәәҙәә шәғбә» (мәғәнәһе: эй, Раббым! Был айҙа бәндәләреңдең бөтәһенә лә мөбәрәк итһәң ине. Мин был етегән шишмәнән шифа таптым») — тип доға ҡылған. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Исра һәм миғраж

0

                                                               Исра һәм миғраж
     Исра — рәсүлуллаһтың бер кис Мәккәлә мәсет Харамдан Бәйтул Мөҡәддәскә барып ҡайтыуынан ғибәрәттер. Миғраж иһә, шул кис күккә ашып, рухани ғәләм менән танышыуынан ғибәрәттер. Исра Ҡөрьәндә зекер ителәлер. Бәни Исраил, 1- се аят:

        سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آيَاتِنَا إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ
     «Үҙенең ҡоло Мөхәммәд ғәләйһиссәләмде бер кистә Мәккә шәһәрендәге мәсет Харамдан Ҡотдус шәһәрендәге мәсет Әҡсаға йөрөтөп ҡайтарыусы Аллаһ һәр кәмселектән пак тип белегеҙ! Ул Ҡотдус шәһәренең тирәһен бәрәкәтле ҡылдыҡ, Мөхәммәд пәйғәмбәрҙе шулай ҡөҙрәтебеҙ менән йөрөттөк, ғәжәп ғәләмәттәребеҙҙе күрһәтмәҫ өсөн, әлбиттә, Аллаһ — ишетеүсе үә күреүселер». тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Саҙаҡа

0

                                                               Саҙаҡа

     Саҙаҡа биреүҙә ун төрлө изгелек барҙыр. Бишеһе донъяла, бишеһе әхирәттә булыр.

     Донъяла булған бише:
беренсеһе: саҙаҡа малды пак(таҙа) итер;
икенсеһе: кешене гонаһтан пак итер;
өсөнсөһө: саҙаҡа бәләләрҙе һәм ауырыуҙарҙы ҡыуыр;
дүртенсе: саҙаҡа биреү менән бер мосолмандың күңелен шатландырһа, ғәмәлдәренең артығырағы булыр. Был саҙаҡа мосолмандарҙың күңеленә шатлыҡ һалалыр,
бишенсеһе: саҙаҡа бирелгән мал бәрәкәтле булыр, саҙаҡа биргән кешенең ризығы киң булыр.
тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Мәйет оҙатыу үә күмеү сауабтары

0

                                                Мәйет оҙатыу үә күмеү сауабтары

     Мәйет йынаҙа намаҙы уҡыла торған ергә ҡуйылғас башҡа кешеләрҙе тәһәрәт алығыҙ тип көтөп тороу дөрөҫ булмаҫ. Бик үк булмаһа, тәйәммүм алһындар. Намаҙҙа имам булырға башҡа кешенән мөфтий, йә иһә ҡазый, мөхтәсиб һәйбәтерәк. Әгәр улары булмаһа мәхәллә имамы уҡыуы хуп. Шулай уҡ мәйеттең туғандары ла уҡый ала. Әгәр мәрхүм васыят итһә, минең йынаҙамды фәлән кеше уҡыһың тиһә, был дөрөҫ.
     «Шүрғәтүл-исләм» китабында шундай мәғлүмәт килтерелә: Ислам сөннәте – йыназа намаҙын уҡыған кеше мәйеттең сауабыннан мәхрүм булмай, сөнки хәҙистәрҙән килә, йынаҙа намаҙҙын уҡыусыға сауаб бер ҡыйрат һәм күмгәндең сауабы ике ҡыйрат. «Ҡыйрат» тип ҙур бер тауға әйтәләр. Хәҙрәти Ғәли раҙийәллаһү ғәнһү Рәсүлүлла ғәләйһиссәләмдән риүәйәт итә: Әгәр бер мөьмин ир йәиһә мөиьминә ҡатын үлгәнен ишетһәләр, уны күмеүҙә ғәнимәт, йәғни ҙур табыш тип бел, сөнки мөьминдәрҙән бер мәйет булһа, Хаҡ Тәғәлә Джәбрәил фәрештәгә әмер итәр, ер йөҙөнә тарат: Аллаһ Тәғәлә ул кешегә рәхмәт итһен, был ҡолдың йә иһә был ҡол ҡатындың йынаҙа намаҙында булһа, ул кеше өйөнә гонаһлары ярлыҡанған хәлдә ҡайта. Шулай уҡ мәйеттең йынаҙаһына ҡатнашырға барған һәр аҙымына ун ике мәртәбә хаж һәм ун ике мәртәбә ғөмрә (кесе хаж) сауабын яҙа, йынаҙа намаҙындағы дүрт тәҡбир өсөн һәр тәҡбиргә ун ике мең шәһит сауабы бирелә, йәнә тән-ағзаларындағы булған һәр төк һанынса бер ҡол азат ителгән кеүек һәм намаҙҙа уҡыған доғаның һәр бер хәрефенә бер пәйғәмбәр сауабы һәм бер йыллыҡ ураҙа сауабы бирә. Йәнә күктәр һәм ерҙәр фәрештәләре уның өсөн истиғфар ҡылалар. Ғәреш алдында бер фәрештә ҡысҡырып: «Әй Аллаһының ҡолы, ғәмәлең ҡабул булды, тырыш, бер уның кеүек ғәмәл ҡылһаң, тәхҡыйҡ, һинең гонаһларың ярлыҡанды», — тип әйтер. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Ғаләмде бар итеүсе

0

                                    Ғаләмдең яралтып бар итеүсеһе булырға тейеш

     Төплө аҡылы булған кеше килешмәй ҡалмай һәм инҡар итә лә алмай торған дәлилдәр килтереп, Ҡөрьән өйрәтә: ”Әллә улар — иманһыҙ кешеләр — үҙҙәренән- үҙҙәре барлыҡҡа килгәнме? Йәки күктәрҙе һәм ерҙе улар үҙҙәре яралтып бар иткәнме? Әлбиттә, юҡ”, — ти.
                                                                                ”Әт-Тур”,”Тур тауы” сүрәһе, 35-36 — нсы аяттар.
     Һеҙҙең йәшәп ятыуығыҙ, Күктәр менән ерҙең булыуы — бәхәсһеҙ. Аҡылы булған кеше һәр нәмәнең барлыҡҡа килеүендә бер сәбәп булыуын да таный. Быны хатта далала малдар бағып йөрөгән көтөүсе белә. Тиҙәк күрһә, бында көтөү йөрөгән, кеше эҙе күрһә, юлаусы үткән, ти. Тимәк, йондоҙҙар балҡып торған күк менән далалары йәйерәп ятҡан ер бөтәһен дә белеп торған, бөтәһенә ҡеүәте еткән Аллаһтың барлығына ишара. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Вверх