5. Ахирәткә инаныу

     Имандың бишенсе шарты — Ахирәт көнөнә инаныу. Үл Сурға өрөү һәм барса үлгәндәрҙең терелеп, ҡәберҙәренән сығыуы, ғәмәл дәфтәрҙәренең үҙҙәренә бирелеүе һәм, Мәхшәр майҙанында тупланып, ғүмерҙәрендә башҡарған эштәренән һорау һәм яуап алыныуы, мизан, шәфәғәт, сират, Кәүҫәр, Йәннәт, Йәһәннәм кеүек Ахирәт хәлдәренә ышаныу.
    Ахирәт — был донъянан һуң башланасаҡ мәңгелек ғүмер. Аллаһы Тәғәлә был донъяны һәм барлыҡ йән эйәһен ваҡытлы ғына итеп бар итте. Исрафил ғәләйһис-сәләмден беренсе тапҡыр Сур исемле ҡоралға өрөүе менән Ҡиәмәт килеп, барлыҡ йән эйәһе үләсәк, донъялағы һәм уның тышындағы бөтә нәмә юҡ буласаҡ. Икенсе өрөүе менән йән эйәләре яңынан терелеп, хисап бирер өсөн Мәхшәр майҙанында йыйыласаҡ. Унда Аллаһ хозурында һәр кем башҡарған эштәре буйынса яуап бирәсәк, хаҡлы хаҡһыҙҙан хаҡын аласаҡ.
     Хисап эше бөткәс, яҡшылар Йәннәткә, ямандар Йәһәннәмгә инәсәк. Йәннәткә кереүселәрҙең бер төркөмө унда Аллаһы Тәғәләне күрәсәк. Ахирәткә ышанмаусы кеше Аллаһҡа һәм Пәйғәмбәргә ышанмаусы булыр.
    Әжәл
     Әжәл — бәндә өсөн Аллаһ тарафынан яҙылып ҡарар ҡылынған ғүмеренең бөтөүе. Әжәл бер минут алда килмәҫ һәм бер минут кисекмәҫ. Кеше, ни сәбәптән үлһә лә, үҙ әжәле менән үлер.

                                            Китап «Ислам нигеҙҙәре, Имам Әғзәм Әбү Хәнифә мәҙһәбе буйынса»

                                                           4. Пәйғәмбәргә инаныу

   Имандың дүртенсе шарты — пәйғәмбәрҙәргә инаныу.
   Пәйғәмбәр — ул Аллаһы Тәғәләнең хөкөмдәрен, әмерҙәрен, бойороу һәм тыйыуҙарын ҡолдарына тапшырыу өсөн Аллаһы Тәғәлә менән ҡолдары араһында аралашсы сифатында ебәрелгән һәм әхлаҡтың барлыҡ гүзәллектәренә эйә булған зат. Пәйғәмбәрҙәр, кешеләрҙе Аллаһҡа ширк ҡатыу (йәғни кемделер йәки нимәнелер Уның менән тиңләү), һындарға табыныу кеүек төрлө аҙашыуҙарҙан ҡотҡарып, уларҙы донъя һәм ахирәт бәхетенә ирештереү өсөн ебәрелгән. Кешеләр үҙ аҡылдары менән тура юлды таба алмағанға Аллаһы Тәғәлә уларға пәйғәмбәрҙәр ебәргән. Пәйғәмбәрҙәргә Аллаһ тарафынан мөғжизәләр бирелгән. Ябай кешеләр булдыра алмаған нәмәләрҙе пәйғәмбәрҙәр Аллаһы Тәғәләнең ярҙамы менән бик еңел эшләгән.
   Иң беренсе кеше һәм тәүге пәйғәмбәр — Әҙәм, ғәләйһис- сәләм. Шуға күрә тереклек араһында иң күркәм булған кешенең төп сығышы, ҡайһы бер фекерләүселәр раҫлап маташҡанса, маймыл түгел, ысын кеше. Кешенең асылын маймылға бәйләп аңлатыуҙан оялырға, тартынырға һәм әҙәпһеҙлек тип һанарға кәрәк.
   «Кешенең асылы маймылдан» тигән хаталы фекерҙе быуатыбыҙҙың ғилеме һәм фәне төптән юҡҡа сығарҙы. Шуға ҡарамаҫтан, һаман да кешенең асылы маймылдан тип иҫәпләгән наҙандарға осрау — ғәжәп хәл! Һис шикһеҙ, мәғлүм: беҙҙең ата-әсәбеҙ — хәҙрәти Әҙәм менән Һауа — Йәннәттән килгән саф заттар.

Читать далее →

                                               3. Китаптарға инаныу
   

   Имандың өсөнсө шарты — иләһе китаптарға инаныу. Аллаһы Тәғәлә үҙенең теләктәрен, әмерҙәрен (бойороҡтарын), тыйыуҙарын, хикмәттәрен ҡолдарына белдереү өсөн пәйғәмбәрҙәренә ваҡыт-ваҡыт китаптар индергән. Уларҙың барыһына ла иләһе китаптарҙың исемдәре бирелгән. Ябраил, ғәләйһис-сәләм, аша пәйғәмбәрҙәргә йөҙ сәхифә (бит) һәм дүрт китап индерелгән.
          Сәхифәләр (биттәр)
   Әҙәм, ғәләйһис-сәләмгә, -10 сәхифә;
   Шис, ғәләйһис-сәләмгә, — 50 сәхифә;
   Иҙрис, ғәләйһис-сәләмгә, — 30 сәхифә;
   Ибраһим, ғәләйһис-сәләмгә, — 10 сәхифә индерелгән. Бөтәһе 100 сәхифә ебәрелгән.
                Китаптар
   1. Тәүрат-Муса, ғәләйһис-сәләмгә;
   2. Зәбүр — Дауыт, ғәләйһис-сәләмгә;
   3. Инжил-Ғайса, ғәләйһис-сәләмгә;
   4. Ҡөрьән — беҙҙең пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт Мостафа саллал-лаһу ғәләйһи үә сәлләмгә, индерелгән.
   Кешелек донъяһына ебәрелгән йөҙ сәхифә һәм дүрт бөйөк китап ошо. Беҙҙең Пәйғәмбәребеҙгә Ҡөрьәни Кәрим ебәрелгәндән һуң башҡа китаптарҙың хөкөмдәре ғәмәлдән сыҡҡан.
   Ҡөрьәни Кәримдә 114 сүрә, 6666 аят бар.
   Ике тыныш араһы бер аят тип атала. Ҡөрьәндең бер хәрефе лә ошоға хәтлем үҙгәрмәне һәм ул, Ҡиәмәткә ҡәҙәр Аллаһтың һаҡлауы аҫтында булып, бер ҡасан да үҙгәрмәйәсәк.

                                     Китап «Ислам нигеҙҙәре, Имам Әғзәм Әбү Хәнифә мәҙһәбе буйынса»

                                                 2. Фәрештәләргә инаныу

   Имандың икенсе шарты — фәрештәләргә инаныу.
   Фәрештәләр — нурҙан бар ителгән, теләгән ҡиәфәткә керә ала торған йән эйәләре. Фәрештәләрҙә ирлек-ҡатынлыҡ юҡ. Улар, Аллаһ нимә ҡушһа, шуны ғына үтәй. Уларҙың ашау-эсеүгә ихтыяждары юҡ. Ҡайһыһы күктә, ҡайһыһы ерҙә төрлө вазифа үтәйҙәр. Уларҙың күпме икәнен тик Аллаһы Тәғәлә генә белә.
Уларҙың дүртеһе — өлкән фәрештә.
   Дүрт өлкән фәрештә
1. Ябраил, ғәләйһис-сәләм. Аллаһы Тәғәләнең китаптарын пәйғәмбәрҙәргә килтереп тапшырыуҙа, йәғни вәхиҙе килтереү өсөн яуаплы. Аллаһы Тәғәлә менән Уның илселәре (пәйғәмбәрҙәр) араһында аралашсы.
2. Микаил, ғәләйһис-сәләм. Тәбиғи хәлдәр, мәҫәлән, елдәр, ямғырҙар, уңыш һәм башҡалар өсөн яуаплы.
3. Исрафил, ғәләйһис-сәләм. Сур исемле ҡоралға өрөп, Ҡиәмәт көнө башланыуы һәм кешеләрҙең Ҡиәмәттә ҡабат терелеүҙәре өсөн яуаплы.
4. Ғазраил, ғәләйһис-сәләм. Ғүмере бөткәндәрҙең йәндәрен алыу өсөн яуаплы.
һәр кешелә вазифалы 384 фәрештә бар. Мәҫәлән, Кираман-Кәтибин (ғәмәлдәрҙе яҙып барыусы) һәм Хафаза (һаҡсы) фәрештәләр була.

                                           Китап «Ислам нигеҙҙәре, Имам Әғзәм Әбү Хәнифә мәҙһәбе буйынса»

1. Аллаһы Тәғәләгә инаныу

Имандың алты шартының беренсеһе — Аллаһы Тәғәләгә инаныу, йәғни Аллаһы Тәғәлә бар һәм Уның заты, барса камил сифаттарға ла эйә булып, барса етешһеҙлектәрҙән дә азат. Мөбәрәк сифаттары Сәлби ҫубүти тигән ике өлөшкә айырыла.
Аллаһы Тәғәләнең затындағы, сәлби сифаттары (Сифати затийә)
1. Вөжүд — бар булыуы.
2. Ҡидам — башланғысының юҡлығы.
3. Бәка — ахыры-аҙағы юҡлығы, Ул мәңге булған, мәңге буласаҡ.
4. Вәһдәнийәт — бер генә булыуы.
5. Мүхәләфәтүн лил-хәүәдиҫ — Аллаһы Тәғәләнең һис бер мәхлүккә лә оҡшамауы.
6. Ҡыям би нәфсиһи — Аллаһы Тәғәләнең бер кемгә лә, бер нәмәгә лә мохтаж булмауы.
Аллаһы Тәғәләнең ҫүбүти сабитының сифаттары(Сифати ҫүбүтийә)
1. Хаят — тере булыуы (Аллаһы Тәғәлә мәңге тере).
2. Ғилем — белеүсе булыуы (Аллаһы Тәғәлә һәр нәмәне, хатта күңелдәрҙәге йәшерен ниәттәрҙе һәм теләктәрҙе лә белеп тора).
3. Сәмиғ — ишетеүсе булыуы (Аллаһы Тәғәлә һәр нәмәне ишетә).
4. Басар — күреүсе булыуы (Аллаһы Тәғәлә ҡараңғы төндә ҡара таш өҫтөндә йөрөгән ҡара ҡырмыҫҡаны ла күрә һәм аяҡ тауышын да ишетә).
5. Ирадә — уның теләге булыуы (Теләк эйәһе теләй һәм теләгән нәмәһен теләгәнсә булдыра).
6. Ҡөҙрәт — көсө һәр нәмәгә етерлек булыуы (Аллаһы Тәғәләнең көсө һәр нәмәгә етә).
7. Кәлам — һөйләшеүсе булыуы (Аллаһы Тәғәләнең һөйләүе хәреф һәм тауышҡа мохтаж түгел).
8. Тәҡүин — юҡтан барлыҡҡа килтереүсе булыуы (Юҡтан барлыҡҡа килтереүсе тик Аллаһы Тәғәлә генә).

                                                               Дин үә иман

                                                                    Дин   

   Дин — аҡылы сәләмәт кешеләрҙе үҙ теләге һәм ихтыяры менән донъя һәм ахирәт бәхетенә ирештерә торған иләһе бер ҡанун. Аллаһы Тәғәлә уны пәйғәмбәрҙәре аша бәндәләргә Үҙе тапшырған.
   Диндәрҙең нигеҙе — Ислам. Быға тиклем булған иләһе диндәр боҙолғанлыҡтан, Аллаһы Тәғәлә Пәйғәмбәребеҙ аша хаҡиҡи диндәрҙең иң һуңғыһы һәм иң камилы итеп Ислам динен ебәрҙе. Ислам диненә ышанған кешеләргә «мосолман» тиҙәр. Беҙ ҙә, әлхәмдүлилләһ, мосолманбыҙ.
                                                                Шәриғәт
   Шәриғәт — дин мәғәнәһендә йөрөүе менән бергә диндең ғибәҙәт һәм мөғәмәләләр хаҡындағы хөкөмдәренә лә шәриғәт, тиҙәр.
                                                                   Иман
   Иман — ул Пәйғәмбәребеҙгә Аллаһ тарафынан еткерелгән, тапшырылған хөкөмдәрҙең, бойороу һәм тыйыуҙарҙың барыһына ысын күңелдән ышаныу. Иман шарты шул ышаныуға нигеҙләнә. Тормошонда һәм үлемендә үҙенә мосолман мөғәмәләһендә булыр өсөн кеше, кәлимәи шәһәҙәтте әйтеп, иманлылығын раҫлап торорға тейеш.

Читать далее →

                                             Тәсбих тартыуҙың хасыяттары

     Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд Мостафа салләллаһү ғәләйһй үә сәлләм әйткән: «Ике һүҙ телгә еңелдер, үлсәүҙә ауырҙарҙыр, Аллаһ Тәғәләгә һөйөклөләрҙер. Улар: „Сүбхәәнәллааһи үә бихәмдиһи“ һәм „Сүбхәәнәллааһил — ғәҙыйм үә бихәмдиһи“-лер».
     Бер ваҡыт Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм сәхәбәләре янына сыҡты һәм: «Ҡалҡандарығыҙҙы алығыҙ», — тине.
     "Өҫкә килгән дошманданмы эй, Рәсүлүллаһ (ғәләйһиссәләм)? — тинеләр. Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм: «Юҡ, дошмандан түгел, бәлки тамуҡтан», — тине. Сәхәбәләр:«Тамуҡтан ҡалҡаныбыҙ нәмә һуң?»- тинеләр.         Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәләм әйтте:«Сүбхәәнәллааһи үәлхәмдү лиләәһи үә ләә иләәһә илләллааһү үәллааһү әкбәр. Лә хәүлә үә ләә ҡуүәтә илләә билләәһил ғәллийүл ғәҙыйм»дыр, уның өсөн ул һүҙҙәр ҡиәмәт көнөндә алдан да, арттан да, яндан да килерҙәр". Рәсүлүллаһ ғәләһис-сәләмдең: «Алдан да килерҙәр» тип әйткән һүҙенең мәғәнәһе: «Ул һүҙҙәр үҙҙәренең эйәләрен йәннәткә илтерҙәр». «Яндан да» тигән һүҙенең мәғәнәһе: Ул һүҙҙәр эйәләрен (хужаларын) тамуҡтан һаҡларҙар" тигән һүҙ."Арттан да килерҙәр" тигән һүҙенең мәғәнәһе: «Һаҡлаусы булып килерҙәр» тигән һүҙ.

Читать далее →