Дин

Ҡөръән ҡушҡанса йәшәү

0

имам-мухтасиб Ахмат хазрат

     Һеҙҙең иғтибарға Әбйәлил районының Асҡар район-үҙәк мәсетенең имам – мөхтәсибе Әхмәт хажи Шәйәхмәтовтын “Йондоҙ” гәзитендә баҫылған мәҡәләһен тәҡдим итәм.
                              Ҡөръән ҡушҡанса йәшәү
     Әғүүҙү билләәһи минәш-шәйтаанир-раджиим. Бисмилләәһир-рахмәәнир-рахиим. Әлхәмдүлилләәһи Раббил ғәәләмиин. Үәссаләәтү үәссәләәмү ғәләә расүүлинә Мүхәммәдин үә ғәләә әәлиһи үә әсхәәбиһи әждмәғиин.

     Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд Мостафа салләллаһү ғәләйһиссәләм үҙенең бер хәҙисендә: «Өйҙәрегеҙҙә Ҡөрьәнде мөмкин ҡәҙәр күберәк уҡығыҙ. Сөнки Ҡөръән уҡылмаған өйҙә яҡтылыҡ әҙ, яманлыҡ күп була һәм унда күңелһеҙ үә борсоулы йәшәйҙәр», — тигән. Ҡөрьән уҡыуҙың ни ҡәҙәр әһәмиәтле икәнен аңлау өсөн, моғайын, ошо хәҙис тә етәлер. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Йәсин сүрәһе тәфсире

0

                                              Йәсин сүрәһе тәфсире.

   Беҙҙең халыҡ Йәсин һүҙен ишетһә ҡурҡып, шомланып китә, хатта шул сүрәнең уҡыуын ишетмәҫ өсөн ҡайһы берәүҙәр Ҡөръән мәжлестәренә лә бармай. Нимә яҙылған һуң унда? Әйе, әйтелгән пәйғәмбәребеҙ ғәләйһиссәләм тарафынан үлеләргә уҡығыҙ тип. Ләкин Ҡөръән аяттарын мәрхүмдәр ишетәме? Юҡ, тик әжер-сауабтар ғына уларға барып етә. Был Йәсин сурәһендә тереләр уҡыһындар һәм фәһем алһындар тип, Аллаһ Тәғәлә тарафынан беҙгә Мөхәммәд пәйғәмбәр ғәләйһиссәләм аша ебәрелгән аяттар бит. Йәсин сүрәһе ул – Ҡөръәндең йөрәге, тип әйтәләр. Был сүрәлә бар донъя, ғәлләм, тарих, беҙҙән алда булған кеше ҡәүемдәре тураһында һүҙ бара. Уҡығыҙ, ишетегеҙ, белегеҙ һәм әҙер барығыҙ Аллаһ Тәғәлә янына, донъяға батып Хоҙайҙы онотмағыҙ – хәбәр шул хаҡта. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Шәүүәл айы

1

                                                 Шәүүәл айы
     Рамаҙан айының һуңғы көндәре артынан Шәүүәл айы килә. Исеме ғәрәбтәрҙең илбашына бәйле. Бәни Ғайса ҡәбиләһенең Әнуш исемле шаһы булған. Ул ғүмеренең күберәк өлөшөн тәбиғәттә — сахраларҙа, урмандарҙа йөрөп төрлө бөжәк-ҡуңыҙҙарҙы эҙләп, уларҙың тән төҙөлөшөн, төрҙәрен өйрәнеп ваҡытын шуларға арнаған булған. Бер сәйерлеге, бар башҡа ғәлимдәргә хас — ул ғүмерен, диңгеҙ буйында йәшәргә тейешле кегәүен ҙурлығындағы йәшел себен эҙләй. Көндәрҙән бер көндө, ҡояш байығас, диңгеҙ буйында тап шул себендәрҙең өйөрөн күрә һәм ғәжәпләнеп ҡысҡырып ебәрә: «Мә һәҙәл шәүүәлә». «Бына ниндәй асыш!» мәғәнәһендә. Был — ул ваҡытта «Туван» тип аталған айҙың аҙағы көнө була һәм Әнуш шаһ был айҙы ошо асыу хөрмәтенә «Шәүүәл» тип атай.

     Шәүүәлдең айының беренсе көнө ғәрәптәрҙә (ҡайғы-хәсрәт, ҡурҡыныслыҡ, уңышһыҙлыҡ) көнө тип иҫәпләнә. Шуға күрә был көндө донъя менән мәшғүл булыуҙы ҡуйып, доға-ғибәҙҙәттә булыу сауаплы һанала. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Ғәйет алдынан

0

                                          Ғәйет алдынан
   

   Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһиссәләм ғәйет байрамдын нисек үткәргән? Рамаҙан айы ураҙаһы тамамланғас ҡайһы бер кешеләр ғәйет намаҙы үткәнсе ашамай-эсмәй торалар. Ошо ғәйеттән һуң ауыҙ асалар. Был дөрөҫ түгел. Улар бит сәхәр ашағас, ниәттәре ураҙаға иртән таңдан киске аҡшамға тиклем бит. Ә ғәйет байрамы төштән алда бит, кис ҡояш байығас түгел. Нимә килеп сыға? Улар ниәтләнгән ураҙаларын боҙоп, көндөҙ ашап-эсәләр. Шулай килеп сыға. Пәйғәмбәребеҙ ғәйет көндәре ураҙа тотмағыҙ тигән. Сөнки был байрам көндәре, ашау-эсеү мәжлестәре үткәрелә. Ғәйеттәр үткәс, тотоғоҙ, Рамаҙан айында тултырылмаған ураҙаларығыҙҙы ла ҡаза итеп тотоғоҙ. Ә кем инде ошо ғәйет көндәре таңдан ураҙаға ниәтләнеп, ғәйеттән һуң ауыҙ аса икән – ул яңылыша, ураҙаһы боҙола, шуның өсөн ошо көндөң ураҙаһын ҡаза ҡылып берәй көн тотор кәрәк. Нисә йыл яңылышып үткәргәнегеҙ икән шулайтып, шул ғәйет көндәре ураҙаларын ҡаза ҡылыр кәрәк. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Фитыр саҙаҡаһы

1

                                                     Фитыр саҙаҡаһы
      Фитыр саҙаҡаһы ла, зәкәт шикелле үк, йылға бер мәртәбә бирелә.
     Байлығы булған һәр мосолманға фитыр биреү вәжиб. Балаларҙың фитырын ата-әсәһе бирергә тейеш. Хатта ғәйет намаҙынан алда тыуған йәш бала өсөн дә. Фитыр саҙаҡаһы ураҙаларҙағы кәмселектәрҙе бөтөрөү өсөн бирелә, сөнки ай буйы ураҙа тотҡанда һәр мосолман бәләкәс кенә булһа ла барыбер гонаһ ҡыла. Шуға ла кәффәрәт, таҙарыныу өсөн, гонаһларҙы бөтөрөү өсөн бирәбеҙ. Хәлле кешең өҫтөнән фитыр төшөрөлмәй, хатта үлгәс тә үтәлергә тейеш. Үҙе бирмәһә, уның вариҫтары бирә (гүр саҙаҡаһы). Ярлы кеше был саҙаҡаны бирмәй, киреһенсә уға биреү дөрөҫ була.

     Фытыр саҙаҡаһы өсөн уртаса йәшәгәндәрҙең кеше башынан 4 ҡаҙаҡ бойҙай йәки 8 ҡаҙаҡ арпа биреү, байыраҡтарҙың кеше башынан 4 ҡаҙаҡ хөрмә, йә 8 ҡаҙаҡ йөҙөм биреү тейешле, Уларҙың урынына хаҡтары ҡәҙәр аҡса биреү ҙә дөрөҫ булыр. (Бер ҡаҙаҡ — уртаса 400 грамм.) тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Ҡәҙер кисе

2

                                                      Ҡәҙер кисе

     26-сы рамаҙан көнө, 31 май (2019) — ҡояш байыу менән Аллаһ Тәғәлә бойорһа,   Ҡәҙер кисе – Ләйләтүл-Ҡадр. Ләкин пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ғәләйһис-сәләм Ҡәҙер кисе хаҡында – Ошо кисте изге Рамаҙан шәриф айының ахырғы ун көнөнең бер таҡ кисендә эҙләгеҙ – тигән.

     «Рамаҙан — Ҡөрьән индерелгән ай...» Ҡөрьәндең инә башлаған ваҡыты — Ҡәҙер кисе. Пәйғәмбәребеҙ әйткән: «Минең өммәтемә Аллаһ уға тиклем йәшәгән бер халыҡҡа ла бирмәгән Ҡәҙер кисен индерҙе», — тигән.«Уны — Ҡөрьәнде — Беҙ мөбәрәк бер кистә индерҙек, — тиелә аяттарҙа, — һәм хикмәтле нәмәләрҙең бөтәһе лә ошо кистә хәл ителә». Бәндәләрҙең алдағы бер йылға тәғәйенләнгән ғәмәлдәре һәм яҙмыштары билдәләнә. «Әд-Духан» («Төтөн») сүрәһе, 3—4-се аяттар«Әл-Ҡәдр» йәки «Тәҡдир» сүрәһен уҡыу элек-электән бик сауаплы ғәмәлдәрҙән һаналған. «Был сүрәне уҡыған кеше, — тигән пәйғәмбәр, ғәләйһис-сәләм, — Рамаҙан айы дауамында ураҙа тотҡан һәм Ҡәҙер кисен ғибәҙәттә үткәргән кеше тиклем үк сауап ала».

       — Ә һуң доғаның был кистә ниндәйен уҡырға кәрәк? — тип пәйғәмбәребеҙҙән һорай хәҙрәте Ғәйшә. Пәйғәмбәр, ғәләйһис-сәләм уға ошо доғаны өйрәтә. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Рамаҙан айы

2

                                          Рамаҙан айы
   

   Бәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд салләллаһү ғәләйһис-сәләм әйтте: Аллаһы Тәбәрәкә үә Тәғәлә фарыз ҡылды Рамаҙан айында ураҙа тоторға, дәхи сөннәт ҡылды кистәрен уяу торып, тәрәүих намаҙы уҡырға. Әгәр бер кеше Рамаҙан айында Аллаһ Тәғәлә ризалығы өсөн, һауаб өмөтөндә ураҙа тотһа үә ғибәҙәт ҡылһа, Аллаһы Тәбәрәкә үә Тәғәлә ул кешенең барса гонаһларын ярлыҡар, әсәнән яңы тыуғандай булып ҡалыр үә тамуҡ утыннан ҡотолор. Әгәр был ай башланғаны өсөн ҡайғырһа Аллаһ Тәғәлә ул кешенең тәнен тамуҡ утына хәрәм ҡылыр.

   Был айҙағы бер фарыз намаҙ уҡыу башҡа айҙарҙа етмеш фарыз ҡылған кеүек булыр.
Был айҙа нәфел намаҙы уҡыу башҡа айҙарҙа фарыз намаҙы ҡылған кеүек булыр. Был ай шундай шәрәфәтле айҙыр, һигеҙ ожмах ишектәре асылыр, йәғни был айҙа вафат булған кеше ожмахлы булыр. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Ифтар

0

                                                    Ифтар

     Ошо көндәрҙә Әбйәлил районының Тупаҡ ауылы мәсетендә ифтар мәжлесе үтте. Тупаҡ ауылы халҡы ихлас күңелдән ошо мәжлесте ойоштороп, мосолман ҡәрҙәштәренә ауыҙ астырҙы. Әлеге ошо биттә шул ифтар тураһында яҙып үтәйем. Ошо Рамаҙан айында Аллаһ Тәғәләнең бер киң рәхмәте бар. Әгәр берәй кем ураҙа тотҡан кешеләрҙе саҡырып, ауыҙ астырһа, ифтар мәжлесе ойоштороп ебәрһә, ошо ураҙа тотҡан кешеләрҙен сауабы шул кешегә лә яҙылыр тип әйтелә.

     Бәйғәмбәр Мөхәмәд ғәләйһиссәләм йәшәгән заманда сәхәбәләренә ( шул ваҡытта йәшәгән һәм Мөхәмәд ғәләйһиссәләмде күргән, тыңлаған, аралашҡан кешеләр) Рамаҙан айында ураҙа тотоусы кешеләрҙе йыйып ауыҙ астырырға ҡуша. Уның әйтеүе буйынса: "Ауыҙ астырған кеше муйынын йәһәнәм ғазабынан ҡотҡарыр. Аллаһ Тәғәлә уның белеп һәм белмәй ҡылған гонаһларын ярлыҡар. Ураҙа тотҡан берәй кешегә ауыҙ асырға бер хөрмә, йә баллы һыу биргән, уны ризыҡландырған кешегә Аллаһ Тәғәлә ураҙа тотоу сауабтарын бирер, һыуһағанға һыу эсереүсене ғәрәсәт майҙанына саҡырмаҫ” – тигән. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Тәрәуих намаҙын уҡыуҙың хасийәттәре

0

                      ТӘРӘҮИХ НАМАҘЫН УҠЫУҘЫҢ ХАСИЙӘТТӘРЕ

   Хәҙрәти Ғәли раҙиаллааһынан риүәйәттер: - Рамаҙан айында уҡылған тәрәүих намаҙының фазиләттәре:

БЕРЕНСЕ КИСТӘ бер мөъмин тәрәүих намаҙын уҡыһа — ярлыҡаныр уның барлыҡ гонаһтары. Аллаһы Сүбехәнә үә Тәғәлә һинең ғәмәлдәреңде ҡабул итеп, өмөт иткән дәүләткә ирештерер һәм гонаһтарыңды ярлыҡар.

ИКЕНСЕ КИСТӘ УҠЫҺА — Хаҡ тәғәлә хәҙрәттәре әсәһенең һәм атаһының гонаһтарын ярлыҡар.

ӨСӨНСӨ КИСТӘ УҠЫҺА — фәрештәләр әйтерҙәр: «Йә мөъмин! Аллаһ Тәғәлә һинең ғибәҙәтеңде ҡабул итеп, гонаһтарыңды ғәфү- мәғфирәт итте», -тип. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Ҡатын-ҡыҙҙарҙын намаҙы һәм ураҙаһы

1

                   Ҡатын-ҡыҙҙарҙын намаҙы һәм ураҙаһы
   

   Ҡатын-ҡыҙҙарҙын намаҙы һәм ураҙа тотоуҙары ирҙәрҙен ғибәҙҙәтенән бер аҙ айырыла.Ҡатын-ҡыҙҙар намаҙҙы һәм ураҙаны нисек үтәргә икәнлеген әллә ни аңлап етмәй. Ҡайһы берҙәре намаҙҙы ҡартайғас (климакс) башланғас уҡыр кәрәк тип яңылыша һәм башҡа төрлө уйҙырма фекерҙәргә килә. Бәлиғ булған кешеләргә намаҙ һәм ураҙа тотоу фарыз (үтәлергә тейеш). Шәриғәт буйынса ир кешеләрҙен ун ике йәштәрендә ир-егетлек ғәләмәттәре беленһә, бәлиғ булалар, ҡыҙҙар әгәр ҡатын-ҡыҙлыҡ ғәләмәттәре беленһә, туғыҙ йәштәрендә бәлиғ булалар. Әммә ирлек, ҡыҙлыҡ ғәләмәттәре беленмәһә, ир балаларҙа, ҡыҙ балаларҙа ун биш йәшкә етмәйенсә бәлиғ тип иҫәпләнмәйҙәр. Ҡатын-ҡыҙҙарҙын физиологик үҙенсәлектәренә ҡарап Ислам дине был хаҡта ни әйтә, шул турала бер аҙ хәбәрҙән булығыҙ. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Вверх
.