Назир Сабитов

Назир Сабитов

Записей (928), комментариев (0)

Нет информации об авторе

Главная: https://nazir1965.com

Записи автора Назир Сабитов

Хәтем менән бағышлау

0

                                                Хәтем менән бағышлау
     Хәтем тигән һүҙ, ғибәҙәтең, уҡыуҙың аҙағы, Ҡөръән уҡыу, Ҡөръән уҡып сығыу, йәғни Ҡөръәнде тулыһынса уҡып сығыу, Ҡөръәнде хәтем итеү ул — уны башыннан аҙағына ҡәҙәр уҡып сығыу — тип аңлатмаларҙа әйтелә.
     Хәтем менән бағышлау бер нәмә кеүек, тик бағышлау бер-нисә аят менән, йәки Ҡөръәнде тулыһынса уҡымай – бер-нисә сүрә уҡып аҙағына тамамлауҙа уҡылған доға-аяттар. Был доғалар ғәрәпсә йә башҡортса булырға мөмкин. Ә хәтем — Ҡөръән Кәримде тулыһынса — бер айҙамы, йәки ике айҙамы уҡып сығып, аҙағына шул Ҡөръәндең һуңғы битендәге, йәки икенсе ғәрәпсә доғаны бағышлап уҡып ҡуйыуҙалыр. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Йөҙгә матурлыҡ кәрәкме?

0

                                               Йөҙгә матурлыҡ кәрәкме?
     Бер ҡатын бик иләмһеҙ ир менән ғүмер кисерә. Урамда улар үтеп киткәс, кешеләр: «Эй, меҫкен ҡатын, ғүмерен әрәм итә... » – тиҙәр, ә ысынын да бындай хәлдәр ирле-ҡатынлы мосолмандар өсөн нисек һуң?
     Шундай хикәйәт һөйләнә. Бер әҙәм бер мәле ире менән йөрөгән ҡатынды күрҙе: ҡатыны бик матур, әммә ире бик иләмһеҙ: бөкөрө, шаҙра битле, ҡиәфәтһеҙ әҙәм ине. Әлеге әҙәм ҡатындан һораны: «Әй, һеңлекәш, һиң үҙең бик матур, әммә ирең бик йәмһеҙ икән. Ул ир менән нисек риза булып йәшәйһең?». Ҡатын яуап итеп: «Әй, ағай, матур матур булып күренмәй, һөйгән матур булып күренә. Уның төҫө йәмһеҙ булһа ла, Аллаһ Тәғәлә менән уның араһы яҡындыр. Шуның өсөн Аллаһ Тәғәлә мине уға сауаб итеп бирҙе. Әммә минең менән Аллаһ Тәғәлә араһы йыраҡтыр. Шуның өсөн, минең гонаһыма күрә, уны Аллаһ Тәғәлә миңә ғазап итеп ебәрҙе. Ул минем матурлығыма шөкөр ҡыла. Мин уның иләмһеҙлегенә сабыр итәмен, Аллаһ Тәғәлә вәғәҙәһе буйынса. Шөкөр итеүселәр урыны – ожмаҡтыр», — тине. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Фото һәм һүрәттәр

0

                   изображение в мечете Фото һәм һүрәттәр
     Фотоға төшөргә һәм фоторәсем өйҙә тоторға яраймы?
     Мосолман кешегә фотоға төшөргә һәм һүрәттәр эшләргә яраймы тигән һорауға беҙ һәр саҡ был тыйылған тип яуап алабыҙ. Һәм быны күберәк әлеге радикаль ҡарашлы кешеләр әйтәләр. Радикал тип Әл-Ваххаб тигән әҙәмдең өйрәтеүенә эйәргән кешеләрҙе әйтәбеҙ. Былар мәҙһәбһеҙ, ғалимдар юлынан бармаусылар.      Ғалимдарға ҡаршы сығыусылар. Пәйғәмбәр Мөхәммәд ғәләйһиссәләмдән һуң 700 йыл үткәс тыуған был әҙәм меңләгән ғалимдарға ҡаршы сығып, үҙен пәйғәмбәрҙең сөннәтен тик ул дөрөҫ үтәүсе итеп күрһәтә. Һәм бына шул юлға эйәргән йәштәр — улай ярамай, былай ярамай, тип мәсеттәрҙә боттарын айыра баҫып торған тәҡәбберҙәр инде. Әлеге наҙанлыҡтары арҡаһында ҡәбер таштарын кувалда менән онтап йөрөүсе вандалдар. Шул боронғо ҡәбер таштарына ғәрәп хәрефтәре менән иҫке төркисә: бында шул йылы шул кеше үлгән тип яҙылған икән – улар шул ҡәбер таштарын «изге» тип онтайҙар. Бөтә ғәрәпсә яҙылған ҡәбер таштары уларға изге булып күренә. Ә хәҙерге заманда кирилица менән шиғырҙар яҙылған, кеше фотолары ҡуйылған меңләгән памятник-ҡәберҙәр, һәр ауылда миллиондар табынған Лениндың идолдары улар өсөн рөхсәт ителгән нәмә ме әллә? Ни эшләп ошо идол алдынан көндә үтәләр улар? Бына ҡайҙа ул наҙанлыҡ. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Намаҙҙағы дәлилдәр

0

                                                         Намаҙҙағы дәлилдәр

     Әбү Хәнифә мәҙһәбе буйынса намаҙ уҡыу рәүеше

     Инеш
     Йыш ҡына беҙҙең йәштәрҙән имам Әбү Хәнифә сығарған шәриғәт хөкөмдәре тик уның шәхси фекеренә, етешһеҙ хәҙистәрғә нигеҙләнгән, унан һуң йәшәгән ғалимдар имамдың һүҙҙәрен боҙоп күрһәткәндәр, шуға күрә лә Хәнәфи мәҙһәбе тәҡдим иткән намаҙ уҡыу ысулы дөрөҫ түгел, тигән һүҙҙәрҙе ишетергә тура килә. Атап әйткәндә, ихрам тәкбирендә ҡулдарҙы ҡолаҡ дәрәжәһенә тиклем күтәреүҙе, ҡыямда ҡулдарҙы кендек аҫтына ҡуйыуҙы, намаҙҙың рөкөндөре араһында ҡулдарҙы күтәрмәүҙе, “Фатиха” сүрәһен уҡып бөткәс “әәмиин” һүҙҙен эстән генә әйтеүҙе, имам Ҡөрьән уҡығанда уға ойоусоның Ҡөрьән уҡымауын, сәждәгә киткәндә ҡулдарҙан башта теҙҙәр менән таяныуҙы, сәждәнән торғанда теҙҙәрҙе иң аҙаҡ ҡына күтәреүҙе, һ.б., Пәйғәмбәребеҙҙең хәҙистәренә ҡаршы килә, тип иҫбатлайҙар. Быға оҡшаш яңылыш фекерҙәр кешеләрҙең ғилем һайлығы һәм ҡараштарҙың тәғассублы 1 булыуынан килә. Мәҙһәб имамдарының ҡараштары араһындағы айырма хәҙистәрҙең һәм уларҙың аңлатмаларының төрлө булыуына нигеҙләнә. Ләкин һәр имам килтергән дәлилдәр Ҡөрьән аяттарынан, Пәйғәмбәр сөннәтенән алынған. Шуға күрә, һәр кеше, үҙенең имамына ойоғанда, башҡа имамдарҙы һәм уларҙың ойоусоларын хөрмәтләргә тейеш. Мәҙһәбтәрҙе иңҡар иткән кешеләр туранан-тура Ҡөрьәнгә һәм сөннәткә эйәреүен белдерәләр икән, ысынында иһә улар ҙа тәҡлидте иңҡар итеүсе һуңғы осор, йәки хәҙерге заман дин белгестәренә эйәрәләр. Уларҙың үҙҙәре генә хәҙистәргә күрә ғәмәл ҡылыуҙарын иҫбатлау, улар ғына хаҡ юлда булып, башҡаларға ҡаршы ҡуйыуҙары бөтә мосолман өммәте намыҫына ҡағылыу тигән һүҙ. Был китаптың маҡсаты һүҙ көрәштереү, йәки низағлашыу түгел, уның эстәлеге Ҡөрьән һәм сөннәттәге дәлилдәрҙең Хәнәфи мәҙһәбенең намаҙ ҡылыу ысулы дөрөҫлөгөн генә дәғүә итә. Был хаҡта ғәрәп телендә күп кенә дәлилдәр менән нығытылған бихисап китап бар, ләкин тел белмәүселәр өсөн һәм күләмдәренең бәләкәй булыуы арҡаһында улар менән танышыу мөмкинселеге юҡ дәрәжәһендә. Был бәләкәй генә хеҙмәтебеҙ ярҙамында мәшһүр дүрт имамдарҙың береһенә — Әбү Хәнифә мәҙһәбенә эйәреүселәргә ҡарата барлыҡҡа килгән кире ҡараш юҡҡа сығыр, тигән өмөттәбеҙ. Был хеҙмәттә килтерелгән бөтә хәҙистәрҙең дә варианттары дөрөҫ, хәҙис ғалимдары фекере буйынса ҡулланыуға яраҡлы булыуҙарын иҫкәртәбеҙ.
           Сәид Дамир Шагавиев, Рәсәй Ислам Университетының теология факультеты деканы (Ҡазан)
тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Ир хаҡын һаҡлауҙың сауабы

0

                                             Ир хаҡын һаҡлауҙың сауабы
     Бар ғәләмдәрҙе юҡтан бар ҡылып, ошо ғәләмдәрҙәге бөтә мәхлүктәрҙе тәрбиәләп, беҙҙе ризыҡландырып тороусы, Ҡиәмәт көнөнең хужаһы булған Аллаһ Тәғәләғә барса ололауҙарыбыҙ, маҡтауҙарыбыҙ булһын. Тура юлда булғандарҙы йәннәт менән һөйөндөргән, хаҡ юлдан тайпылғандарҙы йәһәнәм менән киҫәткән, беҙҙе Ҡөръән, шәриғәт менән йәшәргә өндәгән, өйрәткән һөйөклө Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд салләллааһу ғәләйһи үәс-сәләмгә күңелдәребеҙҙең иң түренән сыҡҡан салауат-шәрифтәребеҙ, доға-сәләмдәребеҙ ирешһә ине.
     Хөрмәтле мосолман ҡәрҙәштәрем! Әссәләмүғәләйкүм үә рәхмәтуллаһи үә бәрәкәтүһү! Барыбыҙға ла Аллаһ Тәғәләнең ике донъяға булған сәләме, именлеге булһа ине. Иң яҡшы һүҙ – Аллаһтың һүҙҙәре, иң күркәм нәсихәт – Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһиссәләмдең сөннәте, уның хәҙистәре.
     Был вәғәздә ирҙәрҙең ҡатындарҙа булған хаҡтарын һәм ҡатын-ҡыҙҙарҙың ирҙәрҙе ҡәҙер итеүҙең сауаптарын һәм ирҙәрҙе рәнйетеүсенең гонаһтарын хикәйәт ителә. Шуға ҡатын-ҡыҙҙарға был нәсихәттәрҙе ихластан тыңлар кәрәк, ирҙәрегеҙҙең ризалығын алып йәнәттә булыр өсөн. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Мәйетте (мәрхүмде) йыуыу

0

                                            Мәйетте (мәрхүмде) йыуыу

     Был видеола мәйетте (мәрхүм-мәрхүмәне) нисек йыуырға өйрәтәләр. Бында мәйет урынына тере кеше ята, күҙҙе асылһа йә ҡулы ҡыбырҙаһа ҡотоғоҙ осмаһын. Ошо видеоға ҡарап өйрәнәгеҙ. Артыҡ нәмәләре юҡ тигәндәй, ләкин йыйыу тәртибе ошолай булырға тейеш. Ҡулын беҙҙә буйға һалалар, ә күкрәккә түгел (һуңғы кадрҙа ҡулды буйға һалғандар). Кәфенде лә бөтөн көйөнсә төрәләр, беҙҙәге һымаҡ күлмәккә тишек эшләп тормайҙар (ҡатындарға күлмәк һәм яулыҡ кәрәк). Былайҙа дөрөҫ. Мәйет йыуыуҙа һәр кем ҡатнашырға тейеш, бигерәктә туғандары. Әгәр бер кеше ғүмерендә асылда мәйет йыумаһа, Ҡиәмәт көнөндә был сөннәттә ни өсөн ҡатнашманың, тигән һорау алдында ҡуйылыр. Мәйет йыуғанда ғәүрәт еренә ҡул менән теймәйҙәр, (беҙҙең халыҡ ошо ерҙә яңылыша) сөнки күҙ менән ҡарау хәрәм булған кеүек яланғас ҡул менән ҡағылыу ҙа хәрәм булыр. Бында ла өс мәртәбә йыуҙылар, — өсөнсөһө камфара менән. Мәрхүмә ҡатын-ҡыҙға ахирәт күлмәге кейгеҙелә һәм сәстәре үрелә. Кәфен төрөүгә килгәндә былар  уң яҡтан башлап һул яғы менән ҡаплайҙар, ә беҙҙең Хәнәфи мәҙһәбе буйынса, иң башта һул яғы, шунаң һуң уң яғы менән ябыла. Йыназа намаҙын видеола үҙҙәренсә уҡыйҙар. Видеоны ТУЛЫҺЫНСА ОШОНДА УҠЫҒЫҘ тигән ссылкаға баҫып ҡарағыҙ. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Бәхет үә сәғәҙәтнәмә доғаһы

0

                                            Бәхет үә сәғәҙәтнәмә доғаһы
     Бисмилләәһир-рахмәәниир-рахиим
     Әлхәмдулилләһи Раббил ғәләмин үәссәләтү үәссәләмү ғәлә рәсүлиһи Мөхәммәдин үә ғәләә әлиһи үә әсхәбиһи әждмәғин.
     Әгәр ҙә берәр кемдең бәхет үә дәүләте теүәл булмаһа, был доғаны йома көн, кис менән, шөкөр намаҙынан һуң камил тәһәрәтле булып, Аллаһ Тәғәләнән генә ҡурҡып, ихлас күңелдән уҡыһа, шунда уҡ бәхет үә дәүләте йәнә ҡайтыр.
     Берәйһе был бәхетнәмәне үҙе менән һаҡлаһа, башлыҡ үә хөкөм йөрөтөүселәр ҡаршыһында хөрмәтле булыр. Кемдер «Доға'и бәхетнәмә»не үҙе менән йөрөтһә: халыҡ уны ҡәҙер һәм ихтирам итер, һәм берәй кеше «Доға'и бәхетнәмә» үҙе менән һуғыш ҡырына алып инһә, уҡ үә ҡылыс, башҡа һуғыш ҡоралы уға тәьҫир итмәҫ. Аллаһ Тәғәлә үә иманына тоғро ҡалыр. Ләкин был «Доға'и бәхетнәмә» тән үә күңел менән ихластан ышанған ваҡытта ғына ҡабул була. Шулай уҡ берәйһе был «Доға'и бәхетнәмә»не үҙе уҡып башҡаларға өйрәтһә һәм үҙе менән һаҡлаһа, был доғаның беҙ белмәгән бынан башҡа ғәйре хасийәттәре бик күптер. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Ҡабил менән Һабил

0

                                                         Ҡабил менән Һабил

     (Беренсе үлтерелгән кеше)
     Әҙәм менән Һауа йәннәттә ҡотло бер ғүмер йәшәйҙәр, арыу һәм ҡурҡыу тигән нәмәне белмәйҙәр ине. Ләкин Алланың әмеренә ҡаршы килгәндәре өсөн Тәңре уларҙы ер йөҙөнә төшөрҙө. Ер йөҙө бейек ағастар һәм үләндәр менән ҡапланған, текә ҡаялар һәм ҡурҡыныс тауҙар менән тулы. Бөтә ерҙә йыртҡыс хайуандарҙың, арыҫландарҙың, филдәрҙең һәм башҡа бик күп йыртҡыс ҡоштарҙың йәшәгәндәрен күрҙеләр. Был вәхши хайуандар үҙҙәрен тотоп ашамаһындар өсөн бейек бер мәмерйәгә һыйындылар. Асыҡҡан ваҡытта йәннәттәге һымаҡ аҙыҡты яҡын-тирәлә таба алманылар, ризыҡты урман, ағастар араһында йөрөп эҙләргә тура килә ине.
     Хәҙер инде ашарға табыр өсөн арығансы эшләргә һәм тир түгергә кәрәк. Һауа ла уға ярҙам итешә һәм ауыр эштәрен уртаҡлаша башланы, Һауа ауырға ҡалып бер ул тыуҙырҙы. Уға Ҡабил тигән исем бирҙеләр. Хәҙрәт Әҙәм балаһы тыуыуына бик ныҡ шатланды. Ләкин һауа хәҙер уға эштә ярҙам итә алмай ине. Уның хәҙер башҡа хәстәре бар — бала ҡарай.
     Әҙәм бер үҙе сығып көнө буйы ашарға йүнләй, кис булыу менән мәмерйәгә кире ҡайта, улы менән уйнай, үҙе шат һәм мотло. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Ер һатмағыҙ, башҡорттар

0

                                       Ер һатмағыҙ, башҡорттар,
                                       Ерҙәй дәүләт һис тә юҡ
     Аҫтағы тарихи хикәйәттә бынан бер быуат элегерәк заманда башҡорттоң сит-яттарға ер һатыуы ниндәй ҙур проблемаларға килтереүең тасиурләй. Хатта халыҡтың изгелек яғы бөтөп, мораль яҡтан түбәнгә төшөүен. Был бер быуат элек... Беҙҙең 1990 –сы йылдарҙа сит ил демократияһы менән халыҡты бөтөнләй аҙҙырҙылар. Бөгөндә күрәбеҙ: төпкөл ауыл башҡорттарына тиклем аҡсаға нәфселәнеп әле лә урыҫтарға үҙҙәренең участкаларын һатыуҙарын. Өҫтә ултырған «ағайҙарҙың» «Башнефть» һымаҡ организацияларҙы меңләгән гектар ере менән сит олигархтарға осороуын.«Ерһеҙ ҡалыу – илһеҙ ҡалыу» нимәгә алып килде үткән быуат башҡорттарын. Яуҙа-ҡырылыш, меңәрләгән янған ауылдар, меңәрләгән ҡорбандар. Диндән ситләшеү арҡаһында граждандар һуғышы, Бөйөк Ватан һуғышы... Бөгөн Аллаһ Тәғәлә беҙгә аманат итеп биргән ерен ҡәҙерләмәгәнгә ҡәһәрен ебәрмәҫ, тип уйлайһығыҙмы? Ере юҡтың – иле юҡ, иле юҡтың – ере юҡ; ил, ере булмағандың көн итерлек хәле юҡ. Балаларығыҙға ерҙе һәм динде ҡалдырмаһағыҙ – уларҙың нәҫеле юҡ. Бер урыҫ ауылға килде тип, бөтә ауыл урыҫҫа һупалай, ә урыҫ башҡортҡа әйләнмәҫ. Бөгөн шул әҙәмгә ерен һатҡан – иртәгә шуның бөтә ерҙе бысратып йөрөгән сусҡаһын көтәр, бына һиңә тәүге яза!

тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Ҡөръән ашы тәртибе

0

                                              Ҡөръән ашы тәртибе
     Йәш имамдарға һәм мәжлескә барыусыларға.
     Бисмилләһир-рахмәниир-рахиим.
     Әссәләмү ғәләйкүм үә рахмәтуллаһи үә бәрәкәтүһү!
     Мөхтәрәм дин ҡәрҙәштәребеҙ, барығыҙғала Аллаһының сәләме, рәхмәте һәм бәрәкәте булһа ине!
     Мәрхүм-мәрхүмәләрҙе иҫкә алыр өсөн, хәлендән килгәнсә мәжлес йыйырға мөмкин. Әгәр хәлеңдән килмәһә, мәсеткә барып берәй хәҙрәттән йәки Ҡөръән сүрәләрен уҡый белгән берәй таныштарыңдан уҡытырға мөмкин. Әреуахтар рухына мәжлес йыйыу беҙҙең халыҡтағы йола ғына. Йоланы үтәһәң дә була, үтәмәһәң дә була. Ислам шәриғәтенең бер өлөшө түгел. Мәжлес үткәрмәһәң гонаһ юҡ. Барыһы ла хәлегеҙгә ҡарап. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

RSS лента автора Назир Сабитов
Вверх
.