Назир Сабитов

Назир Сабитов

Записей (929), комментариев (0)

Нет информации об авторе

Главная: https://nazir1965.com

Записи автора Назир Сабитов

Һөйөнәбеҙ, атай, һин булғанға!

0

                                                Һөйөнәбеҙ, атай, һин булғанға!
     Ҡояш батып, кисе үтеп, төнө етте. ИншаАллаһ, Аллаһ насип итһә иртәгә тағы ла ошо матур донъяға уянырбыҙ. Атайҙар тураһында яҙығыҙ әле тигән хәбәр алғас, уйға сумдым. Ысынлапта, әсәйҙәребеҙҙең тормош юлдашы, терәге булған атайҙарыбыҙ был донъяла күләгә һымаҡ ҡына күренеп ҡалдылар.
     Бик иртә торорҙар ине лә ҡараңғы төн ҡайтырҙар ине. Көнө-төнө ғәиләһен ашатам һәм кейендерәм тип ялһыҙ эшләрҙәр ине. Ә беҙ балалар атай ҡайтып, ял итергә ятһа, арҡаһын семтеп-төртөп, бәләкәй йоҙроҡтар менән ышҡып, ахырына икәүҙәп-өсәүҙәп аяҡтар менән бил-яурынбашын тапап, тәнен яҙа инек. Ат итеп күмәкләп арҡаһына тейәлешә торғайныҡ… тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Имамдар һәм түрәләр

0

                                                     Имамдар һәм түрәләр
     Бөтөн ғәләмдәрҙең Раббыһы булған Аллаһы Тәғәләгә барса хәмде-сәнәләребеҙ һәм маҡтау доғаларыбыҙ булһын, һәм Уның рәсүленә әйткән салауат-шәрифтәребеҙ, сәләмдәребеҙ булһын, һәм шулай уҡ әһле бәйтенә, сәхәбәләренә лә булһын.
     Бөгөнгө көндөн хәле: ни эшләп динһеҙ түрәләр мәхәллә имамдары эшенә ҡыҫылалар һәм мосолмандар араһында ыҙғыш-сыуалыш тыуҙыралар?
     Бында яуап ябай. Сит илдәрҙең Америка ярҙамы менән Россияны тарҡатырға теләүҙәре көсәйҙе һәм беҙҙең илдәге түрәләрҙең башбаштаҡлығы. Сәғүд Ғәрәбстаны менән килешеүҙе яңынан теркәгәс һәм ил башы Путиндың «хороший вахаббист» тигән фразаһы беҙҙең илдәге вахаббистәрҙең тәненә йән өрҙө. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Шафиҡ Әминев-Тамъяни

0

                                         Шафиҡ Әминев-Тамъяни

     Шафиҡ Әминев-Тамъяни сәсәндең яңы табылған шиғырҙары
     «Ватандаш» журналының 1998 йылғы 6-сы һанында беҙ «Шафиҡ Әминев-Тамъяни әҫәрҙәре» тигән баш аҫтында уның тормош юлы һәм ижады тураһында тулы ғына мәғлүмәт биреп, егерме бер шиғырын һәм шиғырҙар шәлкемен баҫып сығарғайныҡ. Унда сәсәндең халыҡ араһында телдән һәм яҙмала бүтән шиғри әҫәрҙәренең йөрөү ихтималы хаҡында ла әйтелгәйне.
     Был бик раҫ килде. Шафиҡ сәсәндең тыуған яғы хәҙерге Әбйәлил районы төбәгендә, айырыуса тыуған ауылы Әбделғәзелә, туған-тыумасалары араһында, шиғриәтте яратҡан хәтерле һәм хәтирәлеләр телендә ҡағыҙға күсерелгән йә хәтерҙәрендә йөрөгән шиғырҙары әленән-әле табылғылай, мәжлестәрҙә һамаҡланғылай киленде.
     Сәсәндең сәскәне, ғәҙәттә, йыраҡ та төшмәй. Уның ул-ҡыҙҙары, ейән-ейәнсәрҙәре, ижадҡа маһирҙар сәсән һүҙен, шиғырҙарын ятлап алыр, йыш ҡына ҡағыҙға ла теркәп ҡуйыр булыусан. Шундайҙарҙан, мәҫәлән, Асҡарҙан сәсәндең ейәне Шамил Әминев, Нәғимә Илһамова, Зилә Имәғилева, Дәлилә Сафиуллина Шафиҡ сәсәндең шиғырҙарын яттан белгән, байтағын дәфтәргә лә күсереп ҡуйған. Ә бына Йәнгел ауылынан сәсәндең бүләһе Салауат Әминев олатаһының быға тиклем бер ҡайҙа ла баҫылмаған тиҫтәнән ашыу шиғырҙарын дәфтәргә күсереп һаҡлаған. Ул быларҙы Шафиҡ сәсәндең ижадын яҡшы белгән әсәһенән яҙып алған. Әммә улар, үҙҙәре әйтеүенсә, сәсән бабаларының һүҙен тотоп, берәүгә лә күрһәтмәҫ булған. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Исмәғил, ғәләйһис-сәләм

0

                                                         Дин тарихынан сәхифәләр.
     Исмәғил, ғәләйһис-сәләм, тормошонан бер нисә һабаҡ.
     Исмәғил, ғәләйһис-сәләм, ғәрәптәр араһында үҫә. Улар менән аралашып, ғәрәп телен өйрәнә, ғәрәп телендә матур итеп һөйләшә белеү ҙә Исмәғилдән башлана.
     Йәмәғәте менән улын күрер өсөн Ибраһим, ғәләйһис-сәләм, һәр айҙа, икенсе бер риүәйәттә йылына бер тапҡыр Мәккә яҡтарына килеп йөрөй, әммә оҙаҡ-оҙаҡ туҡталып та, атынан йәки дөйәһенән дә төшөп тормай Шамға ҡайтып китер була. Сөнки был яҡтарҙа туҡталып, атынан да төшөп тормаҫҡа Сара алдында ант иткән, уға вәғәҙә биргән була ул. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Йома, Белорет ҡалаһы

0

                                             Йома, Белорет ҡалаһы    

     Йома, йома вәғәзе. Белорет ҡалаһының «Джәмиғ» мәсете имам-хатибы Исмәғил хәҙрәт.

Өфөнөң элекке мәсеттәре

0

                                             Өфөнөң элекке мәсеттәре
     Өфөнөң беренсе йәмиғ мәсете — 1830 йылда мөфтий Әбсәләм Әбдрәхимовтың тырышлығы менән һалына. Төҙөлөш өсөн киткән сығымдарҙы икенсе гильдия сауҙагәре Мөьмин Таһиров күтәрә. Мәсет көмөш аҡса менән ун ике мең һумға төшә. Был бина аҙаҡтан бер нисә тапҡыр үҙгәртеп ҡорола.
     Әбдрәхим мөфтөйҙөң вафатынан һуң мәсеткә имам булып уның улы Әхмәҙей Әбделсәләмов ҡала. Уны 1844 йылда, Хажи Тархан Сөләймәнов алмаштыра ла 41 йыл буйы имамлыҡ итә.
     1885 йылдың 2 ғинуарында мөфтөй Сәлимгәрәй Тәфкилев вафат була ла йәмиғ мәсете эргәһенә ерләнә. 1890 йылда мәсет файҙаһына емеш-еләк баҡсаһы, мунсаһы булған күршеләге йорт һатып алына. Унда хәҙер Рәсәй мосолмандарының үҙәк Диниә назараты. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Исемең есемеңә тап килһен

0

                                                  Исемең есемеңә тап килһен
     Әғүүҙү билләәһи минәш-шәйтанир-раджииим. Бисмилләәһир-рахмәәнир — рахииим. Әлхәмдүлилләһи раббил ғәләмин. Үәссаләәтү үәссәләәмү ғәләә рәсүүлинә Мүхәммәдиү үә ғәләә әәлииһи үә әсхәәбиһи әджмәғииин.
     Ҡәҙерле дин ҡәрҙәштәрем, әссәләмүғәләйкүм үә рахмәтүллааһи үә бәракәәтүһ.
     Аллаһ Тәғәлә кешене тереклектәге барлыҡ йән эйәһенән күркәмерәк итеп яратҡан: уға аҡыл, зиһен, ғилем биргән, иң яҡшы ризығын насип иткән, тоғро юлдан барһын өсөн динен ебәргән. «Шуның өсөн дә әҙәм балаһы һәр яҡтан матур булырға тейеш: холҡо-фиғеле лә, йөрөш-торошо ла, кейеме лә, исеме лә, — тигән пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ғәләйһис-сәләм үҙенең мөбәрәк хәҙисендә. – Ата-әсәнең балаһына биргән иң ҙур бүләктәренең береһе — исем. Ҡиәмәт көнөндә лә уны әйтеп саҡырырҙар».
     Аллаһтың рәхмәте менән, ата-әсәһен шатландырып, «тән» тигән кәүҙәһенә «йәне» өрөлөп, тағы бер әҙәм балаһы һынау өсөн донъяға килде. Был ҡунаҡ була торған донъяла тағы бер кеше килеп инде. Ни өсөн килде ул? Ҡайҙан килде һәм ҡайҙа кире китәсәк? Беҙ «матур» тип һоҡланып, ләззәттәре өсөн артынан ҡыуа торған, йәшәп туйып булмай торған ошо яҡты донъяға килгәс, ни эшләп көлөп ебәрмәне, ә иланы? тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Бәрей

0

                                                              Бәрей

     Диалекттарҙа бире, бәре, пәре, пәрей, мосолман пәрейе, мосолман бәреләре кеүек атамалар менән дә йөрөй. Башҡорт мифологияһында бәрейҙәр ғаилә ҡороп, ырыу менән йәшәйҙәр. Уларҙың кешенеке кеүек туйҙары (бәрей туйы), балалары (бәре балаһы) була. Балалары йәмһеҙ булғанға уны кеше балаһына алмаштырыу осраҡтары ла бар.
     Аҡылға зәғиф, ауырыу баланы башҡорттар бәре, ен алмаштырған бала тиҙәр. Бәрейҙәр башҡорттарҙың үҙҙәре кеүек йәйләүгә лә күсә икән. Улар күскән саҡта һыйырҙары мөңрәй, кәзәләре баҡыра, бала-сағаһы илаша икән. Үҙҙәре лә, малы ла, йорт-тирмәләре лә бәрейҙәрҙең күҙгә күренмәй, эҙҙәре лә ҡалмай, тиҙәр.
     Бәрейҙәр ғәҙәттә кешегә күренмәҫкә, осрамаҫҡа тырыша. Осрағанда улар ир, ҡатын-ҡыҙ, бик һирәк кәзә йәки башҡа хайуан ҡиәфәтенә инә. Бәрей осраған кеше ғәҙәттә ауырый, хатта үлеүе лә ихтимал икән. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Ислам һәм музыка

0

                                                      Ислам һәм музыка
     Музыка адəмнəрнең фикерен кузгата вə хəрəкəткə китерə, үткəн вə килəчəк эшлəрне вə баштан кичкəн хəллəрне искə төшерə, инсанның бөтен гомерен бер минутта күңеленнəн кичерə, моңлы вə хəрəкəтле инсаннарның күзеннəн яшьлəр түктерə, йоклаганнарны уята, йокысызлык илə мөбтəля булганнарны йоклата, итагатьлəндерə, ерткычлыкны азайтадыр. Бишеклəрендə егълап яткан балалар күркəм тавышка туктарлар, булганган канлары тынар, нервалары тынычланыр. Нəни вə бишек истигъмаленең сəбəбе дə будыр. Музыка вə күркəм тавышларның хайваннарга кадəр тəэсире тəҗрибəлəр илə исбатлангандыр. Табигате ялкау дөялəр хəдди (колокол. Һ.К. ) тавышына вə гарəплəрнең шигырьлəренə дəртлəнеп кəмал-нəшат берлə озак юл алырлар, вəхши филлəрне сахра халкы уен тавышлары илə тотарлар. Азия вə Америка сахраларындагы зур вə дəһшəтле еланнарның һөҗүменнəн уен кораллары илə генə хəлас улырлар...

     Был китапта музыканың тыйылмаған икәнен иҫбат итеүсе ғалимдәрҙең яҙмалары. Был бәхәстә кемдәр ғалимдәрҙән өҫтөн булғыһы килә, уҡымаһындар, үҙҙәренсә шәйехтар булып, диндә иң белемле әҙәм булып ҡалһындар. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

Ислам динендә музыка

0

                                                 Ислам динендә музыка
     "Музыка" һүҙе мәжүсилек замандарында боронғо Грецияның Мауза-Муза исемле әлиһәһенә бәйле. Музыка — милләттәрҙең инаныу-ышаныуҙарына, ғөрөф-ғәҙәттәренә ныҡ үтеп ингән тауыш сығарыу сәнғәте. Музыка ҡоралының иң тәүҙә ҡайҙа ҡулланыла башлауы тураһында мәғлүмәт юҡ. Шулай ҙа, фәнни эҙләнеүҙәр нәтижәһендә, донъяның төрлө төбәктәрендә төрлө музыка ҡоралдары булғаны билдәле. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...

RSS лента автора Назир Сабитов
Вверх
.